Tolosaldea

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Tolosaldea
Gipuzkoa - Tolosaldearen kokapena.gif
CapitalTolosa
PaísEspaña España
Comunidade autónomaFlag of the Basque Country.svg Euskadi
ProvinciaGuipúzcoa.svg Guipúscoa
Concello28
Poboacion47.127 hab. (2014)
Superficie322,78 km²
Densidade146 hab/km²

Tolosaldea é unha comarca do leste de Guipúscoa, en Euskadi. Engloba os concellos situados nos arredores da principal localidade da zona, Tolosa, que tamén é a capital da comarca.

Limita polo norte con Donostialdea, polo oeste con Urola Kosta, polo sur con Goierri e polo leste con Navarra, concretamente coa comarca de Leitzaldea.

Topónimo[editar | editar a fonte]

O seu nome en éuscaro significa literalmente "a zona de Tolosa". A comarca xira arredor da localidade de Tolosa, que é o seu concello máis importante e fai as funcións de capital comarcal. Historicamente sempre foi así, e de feito todos os concellos que forman a comarca pertenceron no pasado á xurisdición da vila de Tolosa, da que se foron separando paulatinamente.

A comarca tamén era coñecida como Beterri, que significa en éuscaro "Terra Baixa", en contraposición coa comarca de Goierri ("Terra Alta") situada ao sur. Este nome está actualmente en desuso.

Xeografía[editar | editar a fonte]

O río Oria ao seu paso por Tolosa.

O eixo principal da comarca é o val do río Oria, no seu curso medio. Seguindo este eixe de norte a sur están os principais núcleos de poboación da comarca: Aduna, Villabona, Zizurkil, Irura, Anoeta, Tolosa, Ibarra, Alegia e Ikaztegieta. Trátase dun eixo atravesado por importantes vías de comunicación como a autovía A-1 e liña de ferrocarril Madrid-Irún. Trátase dunha zona moi urbanizada e bastante conxestionada.

O resto dos concellos da comarca atópanse en vales laterais de ríos afluentes do Oria, como son o val de Aiztondo, o do Araxes, o de Berastegi ou o de Amezketa. Estes concellos son, en liñas xerais, máis pequenos e de carácter rural.

Concellos[editar | editar a fonte]

Cidade Extensión
(km²)
Poboación 2014
(hab.)
Densidade
(hab./km²)
Abaltzisketa 11,18 329 29,43
Aduna 6,95 471 67,77
Albiztur 3,43 327 95,34
Alegia 7,59 1.744 229,78
Alkiza 11,87 373 31,42
Altzo 9,77 400 40,94
Amezketa 20,58 968 47,04
Anoeta 4,14 1.893 457,25
Asteasu 16,76 1.523 90,87
Baliarrain 2,70 130 48,15
Belauntza 3,43 260 75,80
Berastegi 45,90 1.056 23,01
Berrobi 2,77 568 205,05
Bidania-Goiatz 13,37 524 39,19
Elduain 25,07 239 9,53
Gaztelu 9,15 171 18,69
Hernialde 4,17 350 83,93
Ibarra 5,03 4.256 846,12
Ikaztegieta 2,00 464 232,00
Irura 2,99 1.671 558,86
Larraul 5,90 260 44,07
Leaburu 3,50 373 106,57
Lizartza 12,33 640 51,91
Orendain 5,95 193 32,44
Orexa 5,85 123 21,03
Tolosa 37,39 18.936 506,45
Villabona 17,74 5.888 331,91
Zizurkil 15,61 2.997 191,99
322,78 47.127 146,00

Economía[editar | editar a fonte]

A principal actividade económica da comarca é a industrial, onde ten unha maior tradición a industria papeleira. Tolosa concentra a maior parte dos equipamentos, servizos e comercios da zona, aínda que as boas comunicacións fan que os concellos da zona norte se despracen á capital provincial, Donostia.

A actividade industrial concéntrase no eixe que une Tolosa e Andoain. Os concellos situados nas zonas laterais teñen unha actividade rural moi acusada.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]