Saltar ao contido

Lingua falisca

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Lingua falisca
Imaxe
 Instancia de
 Subclase de
Propiedades
 Número de falantes
0 Editar o valor en Wikidata
Clasificación lingüística
Códigos e identificadores
Freebase/m/03srg8 Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3xfa Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5xfa Editar o valor en Wikidata
IETFxfa Editar o valor en Wikidata
Wikidata

O falisco[1] era a lingua da familia itálica falada polos antigos faliscos, un pobo itálico que habitaba a Tuscia meridional. Estaba relacionada co latín. É materia de debate entre os especialistas se o falisco é unha lingua independente ou debe clasificarse como un dialecto do latín, con todo, é posible que o falisco e o latín foran mutuamente intelixibles no pasado.[2]

Corpus lingüístico

[editar | editar a fonte]

Estímase que sobreviviron 355 inscricións, na súa maioría curtas e datadas entre os séculos VII e II a.C. Algunhas están escritas de dereita a esquerda nunha variedade do alfabeto itálico antigo, derivado do alfabeto etrusco, pero mostran algúns trazos da influencia do alfabeto latino.[3] Unha inscrición á deusa Ceres do c. 600 a.C., atopada en Falerii, normalmente tomada como o exemplo máis antigo, está escrita de esquerda a dereita.[4]

«foied vino biba, cra carefo»[5][6](en falisco)
«hodie vinum bibam, cras carebo» (en latín)
«hoxe bebo viño, mañá non terá nada»[7](en galego)

Características

[editar | editar a fonte]

Algunhas das principais características fonéticas da lingua faliscana que se poden observar nesta inscrición son:

  • O mantemento do son fricativo f, que en latín convértese en b.
  • A representación dun proto-indo-europeo inicial gh por f (foied, en latín hodie).
  • A palatización da consoante d + i consoante nun son representado simplemente por i- (o son central de foied, xa que morreu).
  • A perda do s final en todos os casos antes de certos sons (cra, en latín cras).
«pretod de zenatuo, sententiad»[5](en falisco)
«praetor de senatus sententia» (en latín)
[7]

Outras características, que aparecen noutros lugares, son:

  • O mantemento dos velares (falisco quando, en latín quando, contrasta co umbrio pando).
  • A asimilación dalgunhas consoantes finais co son inicial da seguinte palabra: "pretod de zenatuo, sententiad", en latín " praetor de senatus sententia "(zenatuo por senatuos, un xenitivo arcaico).
  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para falisco.
  2. http://books.google.es/books?id=vUvIWIQMDokC&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false
  3. Conway 1911.
  4. G. C. L. M. Bakkum, The Latin dialect of the Ager Faliscus: 150 years of scholarship, University of Amsterdam Press, 2009, p. 1 for estimated number or inscriptions, p. 393ff. for Ceres inscription, and p. 406 for its general acceptance as the oldest example of Faliscan dialect.
  5. 1 2 Bakkum 2009, pp. 434-435.
  6. Conway 1897, p. 312.
  7. 1 2 Lengua falisca en PROEL.com

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]