Lingua amahuaca

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Amahuaca
Falado en: O Perú e o Brasil
Rexións: Amazonas
Total de falantes: 310 (1995–2000)[1]
Familia: Pano
 Amahuaca–jaminawa
  Amahuaca
Códigos de lingua
ISO 639-1: --
ISO 639-2: ---
ISO 639-3: amc
Amawaca.png

O amahuaca é unha lingua da familia pano que se fala no Brasil e Perú, e nese país ten a consideración de lingua oficial no seu territorio.

Historia[editar | editar a fonte]

Antes da chegada dos españois entre 6 e 9.000 amahuacas habitaban unha superficie de 30.000 km², divididos en múltiples subgrupos. Os primeiros contactos cos españois déronse no século XVIII. No século XIX a maioría dos amahucas deixaron as ribeiras dos ríos Ucayali e Urubamba. En 1892 logo enfrontamento cos canibo, shipibo e piro, os amahuacas quedaron decimados. O exército peruano masacrou en 1943 os amahuacas que vivían no curso alto do río Purús. Os poucos amahuacas que sobreviviron agrupáronse e como resultado destruiuse a organización tradicional.

Situación actual[editar | editar a fonte]

Na actualidade o amahuaca conta con entre 300 e 400 falantes. En Perú hai 247 amahuacas censados en 6 comunidades (2000), deles no ano 2000 uns 100 falaban a lingua, pero os nenos xa non a falan e o mesmo grupo étnico estase desintegrando e perdendo a súa identidade diferenciada por mor da alta taxa de matrimonios mixtos. O territorio amahuaca abrangue o curso dos ríos Sepahua, Inuya, Curiuja, Curanjá e Yuruá nos departamentos de Ucayali e Madre de Dios. No Brasil os 220 amahuacas censados no ano 1995 falaban a lingua, o territorio amahuaca localízase no estado de Acre. Ademais pode haber 50 amahucas non contactados na fronteira peruana-brasileira.

Dialectos[editar | editar a fonte]

  • Inuvayen (Brasil)
  • Inuya (Perú)
  • Sepahua (Perú)
  • Viwivakeu (Brasil)

Escrita[editar | editar a fonte]

Existe algún material escrito na lingua, a partir de 1963 misioneiros cristiáns traduciron pasaxes da Biblia, libros didáctios e de contos tradicionais, e existe tamén un dicionario e unha gramática.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

  1. Ethnologue (ed.). "Amahuaca en Ethnologue (18th ed., 2015)". Consultado o 26 de outubro de 2017.