Libro de los juegos

Libro de los juegos
Instancia de obra literaria
Características  Material / ingrediente pergamiño  Xénero artístico non ficción  Tema principal xadrez xogo de mesa xogo de taboleiro  Edicións Das Buch der Spiele (Schädler/ Calvo) (en)  en lingua alemá  Colección Real Biblioteca de San Lorenzo de El Escorial Real Academia da Historia  Lingua lingua castelá
Implicados  Encargado por Afonso X o Sabio  Colaborador/a Afonso X o Sabio
Cifras e dimensións  Altura  40 cm  Anchura  27 cm
Localización  Lugar de creación Sevilla  País de orixe Reino de Castela
Códigos e identificadores VIAF 291961800 Freebase /m/04mqf
Wikidata C:Commons

O Libro de los juegos ou Libro de axedrez, dados e tablas é un manuscrito encargado por Afonso X o Sabio e completado en 1283 en Sevilla.

O manuscrito consta de 98 follas de pergameo, encadernado en pel de ovella, e escritas por ambas as caras, con 150 miniaturas a cor. O único orixinal coñecido atópase na biblioteca do Mosteiro do Escorial, ten unhas dimensións de 40×28 cm. Unha copia de 1334 consérvase na biblioteca da Real Academia da Historia.

Trata sobre xadrez (inclúe os problemas de xadrez máis antigos que se coñecen en Europa), dados e táboas. Basicamente é un tratado con compilacións de textos árabes sobre diferentes xogos de mesa. Divídese en sete partes ou libros separados por follas en branco.

Libro do xadrez

A primeira parte (do folio 1 ao 64) dedícase ao xadrez, considerado máis nobre e de maior mestría ca outros xogos, xa que non está rexido pola sorte, senón polo esforzo. Contén 103 problemas de xadrez tomados de fontes árabes, agás 12 que son absolutamente novos, os problemas aparecen ordenados en forma decrecente segundo o número de pezas que hai na posición.

Libro dos dados

O Libro dos dados abrangue do folio 65 ao 71 e describe as regras de xogos medievais de dados: maiores, triga, aznar, marlota, par con as, guirguiesca...

Libro das táboas

O Libro das táboas abrangue do folio 72 ao 80 e describe quince variedades de xogos de táboas, incluído o emperador coa súa variante o medioemperador, inventadas ex profeso para o libro; outros xogos son: los doze canes, doblet, fallas, el seys e dos e as, laquet e todas tablas (o backgammon actual).

Libro cuarto

Abrangue do folio 81 ao 86 e describe variedades do xadrez e táboas xogadas con taboleiros grandes: el Grande Acedrex e xadrez decimal.

Libro quinto

Desde o folio 87 ao 90, describe unha modalidade de xadrez para catro xogadores, o acedrex de los quatro tiempos e outra de táboas tamén para catro xogadores, el mundo.

Libro do alquerque

Desde o folio 91 ao 93 describe diversos xogos denominados alquerque, entre eles o coñecidísimo alquerque de tres, hoxe coñecido por tres en raia.

Libro sétimo

O último libro abrague do folio 94 ao 98 e describe variantes do xadrez e as táboas relacionadas cos xogos astrolóxicos. Unha variante do xadrez descrita é o xadrez astronómico, xogado nun taboleiro de sete círculos concéntricos, dividido radialmente en doce áreas, cada unha asociada cunha constelación do zodíaco.

Galería

• 
  Afonso X.
• 
  Problemas 35, folio 27v
• 
  El seys e dos e as
• 
  Xogo do Alquerque
• 
  Xadrez astronómico

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Edición paleográfica do Libro de axedrez, dados y tablas
• Introduzione ed edizione critica di Paolo Canettieri^{[Ligazón morta]}