Alfabeto xeorxiano
| Historia do alfabeto |
|---|
|
Idade do Bronce Medio ss –XIX - -XV
|
| Meroítico s. –III. |
| Xenealoxía completa |
O alfabeto xeorxiano é o alfabeto actualmente usado para escribir a lingua xeorxiana e outras linguas do Cáucaso.
O alfabeto moderno, chamado Mkhedruli (მხედრული, "secular" ou "escritura militar", ás veces transliterado como "Mxedruli"), apareceu no século XI. Usouse para fins non relixiosos ata o século XVIII, cando substituíu completamente o alfabeto Khutsuri.
Na súa forma moderna o alfabeto xeorxiano mkhedruli contén 33 caracteres:
| an [ɑ] |
ban [b] |
gan [g] |
don [d̪] |
en [ɛ] |
vin [v] |
zen [z] |
than [t̪ʰ] |
in [ɪ] |
kan [k'] |
las [l] |
man [m] |
nar [n] |
on [ɔ] |
par [p'] |
zhan [ʒ] |
rae [ɾ] |
san [s] |
tar [t̪'] |
| ა | ბ | გ | დ | ე | ვ | ზ | თ | ი | კ | ლ | მ | ნ | ო | პ | ჟ | რ | ს | ტ |
| un [ʊ] |
phar [pʰ] |
khar [kʰ] |
ghan [ɣ] |
qar [q'] |
shin [ʃ] |
chin [ʧʰ] |
can [tsʰ] |
jil [dz] |
cil [ts'] |
char [ʧ'] |
xan [x] |
jhan [ʤ] |
hae [h] |
|||||
| უ | ფ | ქ | ღ | ყ | შ | ჩ | ც | ძ | წ | ჭ | ხ | ჯ | ჰ | |||||
Orixinariamente o alfabeto comportaba seis letras suplementarias que despois caeron en desuso e xa non se empregan hoxe. Tamén contén outras dúas letras usadas para transcribir as linguas mingreliana e svan, e outras tres letras raras, así como un antigo signo de puntuación tradicional:
|
|
|
|
O alfabeto xeorxiano non distingue entre letras maiúsculas e minúsculas. De todolos xeitos, foron inventadas certas versións modernas de "maiúsculas" da maior parte das letras e úsanse en certas ocasións.
| Letras "maiúsculas" | |||||||||||||
| Ⴀ | Ⴁ | Ⴂ | Ⴃ | Ⴄ | Ⴅ | Ⴆ | Ⴇ | Ⴈ | Ⴉ | Ⴊ | Ⴋ | Ⴌ | |
| Ⴢ | Ⴍ | Ⴎ | Ⴏ | Ⴐ | Ⴑ | Ⴒ | Ⴣ | Ⴓ | Ⴔ | Ⴕ | Ⴖ | Ⴗ | Ⴘ |
| Ⴙ | Ⴚ | Ⴛ | Ⴜ | Ⴝ | Ⴞ | Ⴤ | Ⴟ | Ⴠ | Ⴥ | ||||
