Shaka

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Única imaxe coñecida de Shaka, datada en 1824

Shaka, nado ao redor de 1787 e finado en 1828, foi un xefe zulú, que transformou un pequeno clan nunha nación que abranguía o territorio entre os ríos Phongolo e Mzimkhulu.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Foi o primeiro, aínda que ilexítimo, fillo do xefe zulú Senzangakona e Nandi, filla do anterior xefe dos langeni. Desposuído polo seu pai, pasou seis anos no kraal do pai, constantemente ridiculizado polos seus pequenos xenitais[Cómpre referencia]. Despois de que se lles permitise matar unha ovella, el e a súa nai volveron cos langeni e ao non seren benvidos foron en 1802 co seu tío ao clan emDletsheni dirixido directamente polo poderoso e o ancián rei Jobe de Mthethwa, do que tamén dependían os zulús, ao que sucedeu o seu fillo Dingiswayo, e foi xa no seu reinado cando se incorporou ao rexemento iziCwe aos 23 anos, serviu como un guerreiro durante seis anos, distinguíndonse pola súa coraxe e chegando a xeneral. Exiliado por unha tentativa fanadada de suplantar a seu pai, volveu con novas ideas sobre a organización militar, en particular o rexemento (impi) e a cadea de mando.
Á morte de Senzangakona, Digiswayo axudou a Shaka a derrotar o seu irmán e asumir o liderado en 1816. Shaka instituíu un sistema militar semellante ao de Dingiswayo. Substituíu o azagaia longa (asegai) por outra máis curta cunha folla máis larga (iklwa) e introduciu un escudo, máis curto, feito de pel de vaca, suprimiu as sandalias e instaurou unha férrea disciplina e un cambio nas tácticas militares, dividiu os rexementos (impi) en catro grupos que durante a batalla formaban o contorno dunha cabeza de boi, o primeiro grupo enfrontábase directamente co enimigo, os grupos segundo e terceiro rodeábao nun movemento circular, o que evitaba a fuxida do exército enimigo, e o cuarto grupo formaba a reserva. Todos os rexementos tiñan ao seu servizo un grupo de aprovisionamento formado por rapaces que aínda non estaban en idade militar.
Ao primeiro atacou pequenas bandas e clans, con fáciles vitorias, dando aos supervivintes a posibilidade de se unir ás súas forzas, co que se convertían en zulús e tamén atacou aos langenis, do que non esquecía o trato que lle deran na infancia.
En 1817 traicionou a Digiswayo ao se aliar con Zwide, rei do clan Ndwandwe, logo da vitoria de Zwide, Shaka enfrontouse con el, venceu na batalla de Gqokli Hill, a pesar de estar en inferioridade numérica. En 1820 na batalla do río Mhlatuze atacou a Zwide mentres cruzaba o río, vencéndoo e dirixíndose á capital dos Ndwandwe, matando a Zwide, e provocando a fuga de moitos Ndwandwe cara o norte. Sen ningunha forza que se lle puidera enfrontar Shaka seguíu conquistando novos territorios nunha política de terra queimada, destruíu centos de aldeas asasinando aos seus habitantes, o que provocou o desprazamento de milleiros de refuxiados, e que rexións enteiras queidaran desertas, é o que se coñece como o Mfecane
Dingane, o seu medio irmán, matouno logo da morte da súa nai, que levou a Shaka a matanzas entre o seu propio pobo.