Haplogrupo do ADN mitocondrial humano

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Distribción do haplogrupo do ADNmt humano, baseado en análises de 2054 individuos de 26 poboacións.[1] (a) Gráficos de sector circular no mapa. (b) Recontos de haplolgrupos en formato de táboa. Para detalles poboaconais ver 1000 Genomes Project#Mostras de xenoma humano.
Mapa do mundo das posibles migracións humanas, co polo norte no centro. África, onde empezou a migración, está arriba á esquerda e Suramérica é o que está máis á dereita. Os padróns de migración están baseados en estudos do ADN mitocondrial (matrilinear). As letras representan haplogrupos, mentres que as cores e cifras representan miles de anos antes de hoxe.
Ruta de migración suxerida da migración "Saída de África" ("Out of Africa") segundo o ADN mitocondrial.

En xenética humana, un haplogrupo do ADN mitocondrial humano é un haplogrupo definido por diferenzas no ADN mitocondrial humano. Os haplogrupos utilízanse para representar os principais puntos de ramificación da árbore filoxenética mitocondrial. O ADN mitocondrial hérdase esencialmente da nai. Comprender o camiño evolutivo da liñaxe feminina axudou aos xenetistas de poboacións a trazar a herdanza matrilineal dos humanos modernos ata os súas orixes en África e o seu subseguinte espallamento por todo o mundo.

Os nomes de letras dos haplogrupos (non só dos haplogrupos de ADN mitocondrial) van do A ao Z. Os haplogrupos foron nomeados por orde de descubrimento; a ordenación alfabética non ten, pois, ningún significado en canto ás verdadeiras relacións xenéticas.

A muller hipotética situada na raíz de todos estes grupos (significando só haplogrupos de ADN mitocondrial) é o antepasado común máis recente matrilineal de todos os humanos actualmente vivos. A esa muller dáselle xeralmente o nome de Eva mitocondrial.

A velocidade ou taxa á cal muta o ADN mitocondrial coñécese como reloxo molecular mitocondrial. É unha área na que hai varias investigacións en marcha e un dos estudos informa dunha taxa dunha mutación por cada 8000 anos.[2]

Filoxenia[editar | editar a fonte]

Véxase tamén: Filoxenia molecular.
Árbore do haplogrupo de ADNmt e mapa de distribución.[3] Os números son etiquetas dos haplogrupos, segundo a nomenclatura de http://www.phylotree.org/ ,[4] e dan a localización dunha das mutacións que levan ao haplotipo derivado. (Só se mostra un marcador que define unha soa rama, preferiblemente da rexión codificante.) As principais características xeográficas da distribución de haplogrupos están salientados con cor.

Esta árbore filoxenética está baseada en Van Oven (2009).[4]

Cronoloxía[editar | editar a fonte]

Mapa do mundo estimado das migracións humanas baseadas nos haplogrupos de ADNmt.
Haplogrupo tempo estimado de orixe (miles de anos)[5] posible sitio de orixe maiores frecuencias
L 200
L1-6 170 Leste de África
L2-6 150 Leste de África
L0 150 Leste de África
L1 140 África Central
L3-6 130
L5 120
L2 90
L3 70 Leste de África
N 70 Leste de África ou oeste de Asia
M 60 Leste de África, oeste de Asia ou sur de Asia
R 60
U 55 Nordeste de África ou India (Sur de Asia)
RT'JT 55 Oriente Medio
JT 50 Oriente Medio
U8 50 Oeste de Asia
R9 47
B4 44
F 43
U4'9 42 Asia central
U5 35 Oeste de Asia
U6 35 Norte de África
J 35
X 30
K 30
U5a 27
HV 27 Oriente Próximo
J1a 27 Oriente Próximo
T 27 Mesopotamia
K1 27
I 26
J1 24 Oriente Próximo
W 20
U4 20 Asia central
X2 20
H 20 Oeste de Asia
U5a1 18 Europa
J1b 11
V 14
X2a 13 América do Norte
H1 12
H3 12
X1 10

Distribución xeográfica[editar | editar a fonte]

Un artigo de 2004 suxería que os haplogrupos máis comúns nas poboacións modernas europeas eran: H, J, K, N1, T, U4, U5, V, X e W.[6]

Haplogrupos africanos: L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, T, U5a

Haplogrupos australianos: M42a, M42c, M14, M15, Q, S, O, N, P. (Refs 1, 2, 3, 4, 5, 6)

Haplogrupos asiáticos: F, C, W, M, D, N, K, U, T, A, B, C, Z, U con moitas variantes numeradas en cada sección

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Rishishwar L, Jordan IK (2017). "Implications of human evolution and admixture for mitochondrial replacement therapy.". BMC Genomics 18 (1): 140. PMC 5299762. PMID 28178941. doi:10.1186/s12864-017-3539-3. 
  2. Loogvali, Eva-Liis; Kivisild, Toomas; Margus, Tõnu; Villems, Richard (2009). O'Rourke, Dennis, ed. "Explaining the Imperfection of the Molecular Clock of Hominid Mitochondria". PLoS ONE 4 (12): e8260. PMC 2794369. PMID 20041137. doi:10.1371/journal.pone.0008260. 
  3. Kivisild T (2015). "Maternal ancestry and population history from whole mitochondrial genomes.". Investig Genet 6: 3. PMC 4367903. PMID 25798216. doi:10.1186/s13323-015-0022-2. 
  4. 4,0 4,1 van Oven M, Kayser M (February 2009). "Updated comprehensive phylogenetic tree of global human mitochondrial DNA variation". Human Mutation 30 (2): E386–94. PMID 18853457. doi:10.1002/humu.20921. 
  5. "Correcting for Purifying Selection: An Improved Human Mitochondrial Molecular Clock Supplementary" (PDF). 2009: 82–83 [89]. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de decembro de 2009. Consultado o 28 de febreiro de 2020. 
  6. Villems, Richard; Usanga, Esien; Mikerezi, Ilia; Gölge, Mukaddes; Claustres, Mireille; Michalodimitrakis, Emmanuel N.; Pappa, Kalliopi I.; Anagnou, Nicholas P.; Chaventré, André; Moisan, Jean-Paul; Richard, Christelle; Grechanina, Elena; Balanovska, Elena V.; Rudan, Pavao; Puzyrev, Valery; Stepanov, Vadim; Khusnutdinova, Elsa K.; Gusar, Vladislava; Balanovsky, Oleg P.; Peričić, Marijana; Barać, Lovorka; Golubenko, Maria; Lunkina, Arina; Laos, Sirle; Pennarun, Erwan; Parik, Jüri; Tolk, Helle-Viivi; Reidla, Maere; Tambets, Kristiina; Metspalu, Ene; Kivisild, Toomas; Derenko, Miroslava V.; Malyarchuk, Boris A.; Roostalu, Urmas; Loogväli, Eva-Liis (November 1, 2004). "Disuniting Uniformity: A Pied Cladistic Canvas of mtDNA Haplogroup H in Eurasia". Molecular Biology and Evolution 21 (11): 2012–2021. PMID 15254257. doi:10.1093/molbev/msh209 – vía academic.oup.com. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Árbore filoxenética dos haplogrupos de ADN mitocondrial humano (ADNmt)

  Eva mitocondrial (L)    
L0 L1–6  
L1 L2   L3     L4 L5 L6
M N  
CZ D E G Q   O A S R   I W X Y
C Z B F R0   pre-JT   P   U
HV JT K
H V J T