Zifio de Cuvier

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Zifio de Cuvier
Ziphius cavirostris
Wal Cuviera.jpg

Tamaño en comparación co home
Tamaño en comparación co home

Estado de conservación
Risco baixo (LC)
Clasificación científica
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Subfilo: Vertebrata
Clase: Mammalia
Orde: Cetacea
Suborde: Odontoceti
Superfamilia: Ziphioidea
Familia: Ziphiidae
Subfamilia: Ziphiinae
Xénero: Ziphius
Cuvier, 1823 [1]
Especie: Z. cavirostris
Nome binomial
Ziphius cavirostris
Cuvier, 1823 [2]
Distribución do zifio de Cuvier

Distribución do zifio de Cuvier
Sinonimia
Do xénero:[1]
  • Diodon Lesson, 1828
  • Hypodon Haldeman, 1841
  • Petrorhynchus Gray, 1875
  • Ziphiorhynchus Burmeister, 1865
Da especie:[2]
  • Ziphius australis (Burmeister, 1865)
  • Ziphius capensis (Gray, 1865)
  • Ziphius chathamensis (Hector, 1873)
  • Ziphius indicus Van Beneden, 1863
Zifio de Cuvier. Museo de Xenebra.

O zifio de Cuvier,[3] Ziphius cavirostris Cuvier, é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos zifíidos.

É o zifio de maior distribución coñecida. O seu estudo moderno iniciouno en 1823 Georges Cuvier a partir dun cranio encontrado anos antes nas costas de Francia.

Descrición[editar | editar a fonte]

As pricipais características que permiten distinguir o zifio de Cuvier doutras especies de cetáceos semellantes somn as seguintes:[4] [5]

  • Corpo longo e robusto, de tamaño medio entre os cetáceos, cunha lonxitude media comprendida entre os 5,5 e os 6,5 m e pesos entre as 2,6 e as 7 t; as femias son lixeiramente máis grandes, cun tamaño máximo observado de 7 m. As crías miden un promedio de 2,1 m ao nacer.[6] Calcúlase que pode chegar a vivir uns 40 anos.
  • A cabeza, relativamente pequena, presenta unha curvatura frontal pouco convexa entre o fociño, cun bico curto, en comparación con outros zifios, e o espiráculo, en forma de croissant, coa concavidade enterior, sitúase entre 1/8 e 1/10 da lonxitude total da cabeza; este carácter diferénciao dos hiperoodontinos (a outra das dúas subfamilias en que se divide a familia dos zifíidos), que teñen o espiráculo bastante máis lonxe cara a atrás. Detrás do espiráculo presenta unha pequena fendedura. E, debaixo da garganta, hai dous sucos formando unha "V" coas ramas non xuntas, sen´sibelmente paralelas ás da mandíbula inferior.
  • A boca ten a mandíbula inferior proxectada carta a adiante maís que a superior, e presenta no ápice un único par de dentes, os únicos do animal, de aparencia piriforeme e que miden de 7 a 8 cm de lonxitude e uns 4 cm de diámetro, pero a parte superior, cónica, non sobresae da enxiva, nos machos, de 2,5 a 3 cm; os das femias son mías delgados, e é raro que a súa punta sexa visíbel por riba da enxiva.
  • A aleta dorsal é de pequeno tamaño e forma triangular, co bordo posterior que pode ser cóncavo (aleta falciforme), ou non, e está situada atrasada, ao principio do terzo posterior do corpo. As aletas pectorais son curtas, de forma lanceolada e cor variábel (desde a parda clara á branca, pasando por varias tonalidades de cor crema intermedias. A aleta caudal, bastante ancha, non adoita ter escotadura central e, cando a presenta, é lixeira; os seus bordos posteriores son cóncavos.
  • A coloración xeral do corpo, suxeita a variacións individuais, varía entre a parda escura, parda torrada e clara, ou crema a unha gris azulada ou negra purpúrea (que pode verse avermellada cando se ve á luz forte do sol). O bico, a fronte, o melón e o mento son de cor branca crema ou totalmente branca. Nos machos vellos, a parte superior do corpo pode ser case branca diante da aleta dorsal. Todo o corpo presenta manchas e cicatrices circulares de cor crema, sobre todo na parte inferior e nos flancos.

Distribución e poboación[editar | editar a fonte]

A distribución do zifio de Cuvier coñécese sobre todo en base ao gran número de varamentos, e algunhas observacións. Parece ser un dos zifios de distribución máis cosmopolita, cun ámbito moi extenso nos océanos Atlántico, Pacífico e Índico, encontrándose individuos desde as illas Shetland a máis de 60 º N até o arquipélago da Tierra do Fogo, a 55º S, non estando presentes, por tanto, tan só nas augas polares de ambos os hemisferios.[4] [5]

Encóntrase en torno a moitas illas oceánicas, e son bastante comúns en mares pechados, como o Mediterráneo ou o de Xapón. Reside todo o ano en augas de Hawai e outras zonas, e non se coñecen migracións.[5]

Nas costas europeas as poboacións máis importantes están no golfo de Biscaia e na conca occidental do Mediterráneo (costas de España, Francia e Italia, pero sinaláronse algúns varamentos en Grecia. Non se viu no canal da Mancha, e só penetra excepcionalmente no mar do Norte. Raros animais erráticos foron observados nas costas de Suecia en no mar Báltico.[4]

Poucas veces se acerca á costa, excepto en canóns submarinos ou en zonas onde a plataforma continental é estreita e as augas costeiras son profundas.[5]

Comportamento[editar | editar a fonte]

O zifio de Cuvier é uinha especie peláxica, gregaria, que se despraza en pequenos grupos de até 25 individuos. Polo xeral evita os barcos, pero ás veces é curioso e amistoso, sobre todo en Hawai. Algúns animais puidéronse observar no momento de saltar por completo fóra da auga, cousa que parece pouco frecuente; no salto sae da auga case verticalmente, e cae cara a atrás de forma torpe.[4] [5]

O sopro respiratorio está dirixido lixeiramente cara a diante e á esquerda, pero é baixo e pouco conspicuo; pode verse mellor tras unha inmersión longa.[5] Na inmersión profunda, arquéase e saca a aleta cuadal por riba da auga para mergullarse verticalmente.[4] As inmersións adoitan durar entre 20 e 40 min, seguramente con de 2 a 3 sopros cada 10 ou 20 seg.[5] A profundidade alcanzada nos seus mergullos parece ser da orde dos 300 m (información obtida a partir das especies encointradas nos contidos estomacais), e a duración da inmersión pode durar até 30 min.[4]

Parece dar tombos na auga, e pode asomar a cabeza cando nada velozmente, e coa aleta dorsal visíbel.[5]

Bioloxía[editar | editar a fonte]

Pouco é o que se sabe da vida do zifio de Cuvier. A madurez sexual alcánzase, en ambos os sexos, cando chegan medir 5,5 m. Non se coñece ningún dato sobre a época do emparellamento nin da duración da xestación, pero o período de nacementos parece ser, no golfo de Biscaia, en primavera. As crías miden, ao nacer, de 2 a 3 m.[4]

O seu réxime alimenticio componse fundamentalmente de cefalópodos.[4]

Relación cos humanos[editar | editar a fonte]

Cada ano, uns 20 individuos son capturados por baleiros xaponeses. Este é un número relativamente pequeno e non son cazados regularmente.[7]

Estado de conservación[editar | editar a fonte]

En 2008 a UICN catalogou o estado do zifio de Cuvier na súa Lista vermella como puco preocupante (LC). Aínda que non se dispón de estimacións globais sobre a poboación total deste cetáceo, considérase que non é inferior aos 100 000 individuos.[8]

A especie ten unha área de distribución moi ampla, e as principais ameazas son os altos niveis de ruídos causado polos humanos, en especial os sonares militares, e as capturas accidentais. A combinación da súa ampla distribución e da súa abundancia relativa, é suficiente para que non ocorra unha diminución global maior do 30 % en tres xeracións.[8]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Ziphius en Mammal Species of the World (MSW).
  2. 2,0 2,1 Zphius cavirostris en MSW.
  3. Lahuerta e Vázquez (2000), p. 314.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Dupuy e Robineau (1987), pp. 152-153.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Carwardine, M. (1995), pp. 142-143.
  6. ADW - University of Michigan Museum of Zoology. "Ziphius cavirostris - Cuvier's beaked whale". http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Ziphius_cavirostris.html. Consultado o 24 de agosto de 2013. 
  7. Watson, Lyall (1981): Sea Guide to Whales of the World. London: Hutchinson and Co. ISBN 9780091466008.
  8. 8,0 8,1 Taylor, B. L., Baird, R., Barlow, J., Dawson, S. M., Ford, J., Mead, J. G., Notarbartolo di Sciara, G., Wade, P. & Pitman, R. L. (2008): Ziphius cavirostris en UICN. Lista Vermella de especies ameazadas.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Zifio de Cuvier
Wikispecies-logo.svg
Wikispecies posúe unha páxina sobre: Zifio de Cuvier

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Carwardine, Mark (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
  • Duguy, R. e Robineau, D. (1987): Guía de los mamíferos marinos de Europa. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
  • Heyning, John E (2002): "Cuvier's Beaked Whale", en Jefferson, Thomas A. Encyclopedia of Marine Mammals, pp. 305–307. San Diego, California: Academic Press. ISBN 0-12-551340-2.
  • Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
  • Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
  • Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. ISBN 0801882214.

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]