Zetho Gonçalves
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | (pt) Zetho Cunha Gonçalves 7 de xaneiro de 1960 Huambo |
| Residencia | Lisboa |
| Actividade | |
| Ocupación | poeta |
Zetho Cunha Gonçalves, nado na cidade de Huambo, Angola, o 1 de xullo de 1960, é un escritor angolano.
En 2019 foi un dos convidados no Salón do Libro de Pontevedra.[1] É un dos autores antologados na Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses (2021), coordinada por Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral. En 2024 participou en Pontevedra no Festival de poesía Veñan as cinco.[2]
Traxectoria
[editar | editar a fonte]Pasou a súa infancia e adolescencia en Cutato (un pequeno pobo da provincia de Cuando-Cubango, onde recibiu a súa educación primaria e que el chama a súa “patria inaugural da poesía”). Estudou no Colexio Alexandre Herculano, na cidade de Huambo, e Agronomía na extinta Escola de Regentes Agrícolas de Santarém, en Portugal.
Poeta, autor de literatura infantil e xuvenil, escritor de ficción, organizador de edicións, escritor de antoloxías e tradutor de poesía, traballou en diversas profesións: de gandeiro nunha granxa a oficinista, de vendedor de publicidade e publicista a subdirector dun xornal de turismo en quebra, desde camareiro en restaurantes e investigador de noticias dunha empresa especializada ata intermediario e asesor de bibliófilos. Foi coordinador da páxina literaria «Casa-Poema da Língua Portuguesa» no xornal de Macau Plataforma, e da sección cultural da revista África 21 . É membro da Unión de Escritores Angolanos.
Ten traducións ao alemán, chinés, español, hebreo e italiano, e a colaboración espallada en xornais e revistas de Angola, Brasil, España, Italia, Macau, Mozambique e Portugal. Participou en varios coloquios e encontros literarios en Portugal, Brasil, Cuba, España e Italia.
En 2018, o seu nome foi proposto para o Premio Nobel de Literatura. En 2019, Noite Vertical, obra publicada en 2017, foi galardoada co I Premio Dstangola/Camões.[3]
Vive en Lisboa, dedicándose integramente á creación poética e literaria.
Obras
[editar | editar a fonte]Poesía
[editar | editar a fonte]- Exercício de escrita (1979).
- Coração limite/Sobre a sombra do corpo (1981).
- A construção do prazer/Reportagem do silêncio (1981).
- O incêndio do fogo (1983).
- O outro mapa da Terra (1997).
- O voo da serpente (1998).
- A palavra exuberante (2004).
- Sortilégios da Terra: Canto de narração e exemplo (2007).
- Rio sem margem: Poesia da tradição oral (2011).
- Terra: Sortilégios (2013).
- Rio sem margem: Poesia da tradição oral. Livro II (2013).
- Noite Vertical (2017). [I Prémio dstangola/Camões 2019]
- O Sábio de Bandiagara: Esconjuros, Ebriedades e Ofícios (2018).
- O Leopardo Morre Com as Suas Cores (2019).
- Alumbramentos (2020).
- Noite Vertical. Poemas Reunidos (1979-2021) (2022). 2.ª edición, 2023
- Os Meus Comboios (2023).
Literatura infanto-xuvenil
[editar | editar a fonte]- Debaixo do arco-íris não passa ninguém (206). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro.
- A caçada real (2007). Teatro, ilustrado por Roberto Chichorro.
- Brincando, brincando, não tem macaco troglodita (2011). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro.
- A vassoura do ar encantado (2012). Ilustrada por Andrea Ebert.
- Rio sem margem. Poesia da tradição africana (2013). Poemas, ilustrado por Thais Beltrame.
- "Dima, o passarinho que criou o mundo": Mitos, contos e lendas dos países de língua portuguesa (2013). Antoloxía, ilustrada por Angelo Abu.
- "A Minha Primeira Leitora" (conto), in: Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras (2015).
- "Com o Cágado Ninguém Brinca" (conto), in: Pássaros de Asas Abertas, de António Quino e Margarida Gil Reis (2015).
- "A Filha do Sol e da Lua" (conto), in: Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel (2015).
- Aqui Há Dinossauro (conto) (2020)
Tradución (poesía)
[editar | editar a fonte]- O Desejo É Uma Água, de Antonio Carvajal, 1998
- Altazor: Canto II, de Vicente Huidobro, 2012
- 3 Poemas, de William Carlos Williams, 2012
- 22 Poemas, de Joan Brossa, 2012
- 15 Poemas, de Rainer Maria Rilke, 2012
- Sete Poemas, de Friedrich Hölderlin, 2012
- Chora, Ó Irmão Negro Bem-Amado, de Patrice Lumumba, 2018
- 4 Epigramas Gregos, 2019
- Rubaiyat: Odes à Embriaguez Divina, de Jalal-al-Din Rumi, 2019
- Transversões: Poemas Reescritos em Português I, 2021; 3.ª ed., 2023
- Transversões: Poemas Reescritos em Português II, 2023
Organización de edicións
[editar | editar a fonte]- Corpo Visível, de Mário Cesariny, ed. especial, 1996
- Obra Poética, de Luís Pignatelli, 1999
- Uma Rosa na Tromba de Um Elefante, de António José Forte, 2.ª ed., 2001
- Uma Faca nos Dentes (Obra Poética), de António José Forte, con prólogo de Herberto Helder e deseños e fotografias de Aldina, 2003
- Breve História da Mulher e Outros Escritos, de Natália Correia, com prólogo de Maria Teresa Horta, 2003
- A Estrela de Cada Um, de Natália Correia, 2004
- Entrevistas a Natália Correia, de Antónia de Sousa, Bruno da Ponte, Dórdio Guimarães e Edite Soeiro, 2004
- Contos Inéditos e Crónicas de Viagem, de Natália Correia, 2005
- Os Brasileiros, de Eça de Queiroz (en col. con Eduardo Coelho), ed. brasileira, 2008
- Contos, Fábulas & Outras Ficções, de Fernando Pessoa, 2008; Tradución italiana de Virgina Caporalli, co título La Vita non Basta. Racconti, Favole e Altre Prose Fantastiche, 2010
- Impia Scripta, de Luís Carlos Patraquim, 2011
- Contos Completos, de Fernando Pessoa, 2012; ed. brasileira co título Um Grande Português. Contos, Fábulas & Outras Histórias, 2012
- Manual Para Incendiários e Outras Crónicas, de Luís Carlos Patraquim, 2012
- Bonsoir, Madame (Obra Poética), de Manuel de Castro, 2013
- Notícia do Maior Escândalo Erótico-Social do Século XX em Portugal, de Fernando Pessoa, Álvaro Maia, Raul Leal (Henoch) e outros, 2014
- Sete Poemas Inéditos, de Natália Correia, 2015
- Sete Poemas Inéditos, de Ruy Cinatti, 2015
- A Pedra-que-Mata. Poesia Japonesa: Uma Antologia do «Período Primitivo» ao «Estilo Moderno», de Luís Pignatelli, 2016
- O Senhor Freud Nunca Veio a África, de Luís Carlos Patraquim, 2017
- Fernando Pessoa: Um Retrato Fora da Arca. Cartas, Ensaios, Poemas, Testemunhos, Memórias, Inéditos, de Fernando Pessoa e outros, 2018
- Morada Nómada: Poesia 1980-2020, de Luís Carlos Patraquim, 2020
- Carta ao Jovem Poeta, de Jorge de Sena, 2021
- Luz Central, de Ernesto Sampaio, 2023
Presenza en escolmas e obras colectivas
[editar | editar a fonte]- Vozes Poéticas da Lusofonia, de Luís Carlos Patraquim, 1999 [Org.]
- António Prates: Percursos de Um Sonho. Fotobiografia, de Alexandra Silvano Prates e António Prates [Org.], 2007
- Sonhos d’Agora e Também d’Outros Tempos, de Roberto Chichorro, 2009
- Divina Música: Antologia de Poesia Sobre Música, de Amadeu Baptista, 2009
- Coletânea Prêmio OFF FLIP de Literatura 2009, de Ovídio Poli Junior [Org.]
- 2010; Pensando África. Literatura, Arte, Cultura e Ensaio, de Carmen Lucia Tindó Secco, Maria Teresa Salgado e Silvio Renato Jorge [Org.], 2010
- Histórias Pintadas de Azul, de Roberto Chichorro, 2010
- Hinc Illae Lacrimae! – Studi in Memoria di Carmen Maria Radulet, 2 Vol. A cura di Gaetano Platania, Cristina Rosa e Mariagrazia Russo, 2011
- Conversas de Homens no Conto Angolano: Breve Antologia (1980-2010), de António Quino [Org.], 2011
- Balada dos Homens que Sonham: Breve Antologia do Conto Angolano (1980-2010), de António Quino [Org.], 2012
- Da África e Sobre a África: Textos de Lá e de Cá, de Emilia Machado, Mariucha Rocha, Ninfa Parreiras e Vânia Salek [Org.], 2012
- Depois do Silêncio: Escritos Sobre Bartolomeu Campos de Queirós, de Lucilia Soares & Ninfa Parreiras [Org.], 2013
- A Arqueologia da Palavra e a Anatomia da Língua: Antologia Poética, de Amosse Mucavele [Org.], 2013
- Mögen Pitangas Wachsen. Literatur aus Angola: Ein Zweisprachiges Lesebuch (Antologia Bilingue Português-Alemão: Oxalá Cresçam Pitangas. Literatura de Angola: Um Livro Bilingue). Herausgegeben von Ineke Phaf-Rheinberger; Übersetzung aus dem Angolanischen Portugiesisch: Bárbara Mesquita, Leipzig: Poetenladen, 2014
- Afeto & Poesia. Ensaios e Entrevistas: Angola e Moçambique, de Carmen Lúcia Tindó Secco, 2014
- Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras [Org.], 2015
- Pássaros de Asas Abertas. Antologia de Contos Angolanos, de António Quino e Margarida Gil Reis [Org.], 2015
- Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel [Org.], 2015
- O Sol É Secreto. Poetas Celebram Eugénio de Andrade, de Carlos d’Abreu, Luís Maçarico e Pedro Salvado [Coord.], 2019
- E de Súbito É Noite: Caderno Pandémico, A Corja [Org.], 2020
- Ao Ouvido de Um Moribundo: Uma Antologia Desesperada da Poesia Portuguesa, de Nuno dos Santos Sousa [Org.], 2020
- Pandemia Não Rima com Poesia, de Valdeci Duarte [Org.], 2020
- Entre a Lua, o Caos e o Silêncio: A Flor: Antologia da Poesia Angolana, de Carlos Ferreira e Irene Guerra Marques [Org.], 2021
- Literatura e Cultura em Tempos de Pandemia, UCCLA [Org.], 2021
- Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses, de Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral [Coor.], 2021
- Cartas Sem Resposta, de Ninfa Parreiras [Org.], 2022.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ "País convidado 2019 – SALON DO LIBRO". Consultado o 2024-10-19.
- ↑ "Festival poético 'Veñan as cinco'". pontevedraviva. Consultado o 2024-10-19.[Ligazón morta]
- ↑ "Zetho Cunha Gonçalves é o vencedor da primeira edição do Prémio de Literatura dstangola/Camões - Camões - Instituto da Cooperação e da Língua". www.instituto-camoes.pt. Consultado o 2024-10-19.