Saltar ao contido

Zetho Gonçalves

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:BiografíaZetho Gonçalves

Editar o valor en Wikidata
Biografía
Nacemento(pt) Zetho Cunha Gonçalves Editar o valor en Wikidata
7 de xaneiro de 1960 Editar o valor en Wikidata (66 anos)
Huambo Editar o valor en Wikidata
ResidenciaLisboa Editar o valor en Wikidata
Actividade
Ocupaciónpoeta Editar o valor en Wikidata

Zetho Cunha Gonçalves, nado na cidade de Huambo, Angola, o 1 de xullo de 1960, é un escritor angolano.

En 2019 foi un dos convidados no Salón do Libro de Pontevedra.[1] É un dos autores antologados na Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses (2021), coordinada por Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral. En 2024 participou en Pontevedra no Festival de poesía Veñan as cinco.[2]

Traxectoria

[editar | editar a fonte]

Pasou a súa infancia e adolescencia en Cutato (un pequeno pobo da provincia de Cuando-Cubango, onde recibiu a súa educación primaria e que el chama a súa “patria inaugural da poesía”). Estudou no Colexio Alexandre Herculano, na cidade de Huambo, e Agronomía na extinta Escola de Regentes Agrícolas de Santarém, en Portugal.

Poeta, autor de literatura infantil e xuvenil, escritor de ficción, organizador de edicións, escritor de antoloxías e tradutor de poesía, traballou en diversas profesións: de gandeiro nunha granxa a oficinista, de vendedor de publicidade e publicista a subdirector dun xornal de turismo en quebra, desde camareiro en restaurantes e investigador de noticias dunha empresa especializada ata intermediario e asesor de bibliófilos. Foi coordinador da páxina literaria «Casa-Poema da Língua Portuguesa» no xornal de Macau Plataforma, e da sección cultural da revista África 21 . É membro da Unión de Escritores Angolanos.

Ten traducións ao alemán, chinés, español, hebreo e italiano, e a colaboración espallada en xornais e revistas de Angola, Brasil, España, Italia, Macau, Mozambique e Portugal. Participou en varios coloquios e encontros literarios en Portugal, Brasil, Cuba, España e Italia.

En 2018, o seu nome foi proposto para o Premio Nobel de Literatura. En 2019, Noite Vertical, obra publicada en 2017, foi galardoada co I Premio Dstangola/Camões.[3]

Vive en Lisboa, dedicándose integramente á creación poética e literaria.

  • Exercício de escrita (1979).
  • Coração limite/Sobre a sombra do corpo (1981).
  • A construção do prazer/Reportagem do silêncio (1981).
  • O incêndio do fogo (1983).
  • O outro mapa da Terra (1997).
  • O voo da serpente (1998).
  • A palavra exuberante (2004).
  • Sortilégios da Terra: Canto de narração e exemplo (2007).
  • Rio sem margem: Poesia da tradição oral (2011).
  • Terra: Sortilégios (2013).
  • Rio sem margem: Poesia da tradição oral. Livro II (2013).
  • Noite Vertical (2017). [I Prémio dstangola/Camões 2019]
  • O Sábio de Bandiagara: Esconjuros, Ebriedades e Ofícios (2018).
  • O Leopardo Morre Com as Suas Cores (2019).
  • Alumbramentos (2020).
  • Noite Vertical. Poemas Reunidos (1979-2021) (2022). 2.ª edición, 2023
  • Os Meus Comboios (2023).

Literatura infanto-xuvenil

[editar | editar a fonte]
  • Debaixo do arco-íris não passa ninguém (206). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro.
  • A caçada real (2007). Teatro, ilustrado por Roberto Chichorro.
  • Brincando, brincando, não tem macaco troglodita (2011). Poemas, ilustrado por Roberto Chichorro.
  • A vassoura do ar encantado (2012). Ilustrada por Andrea Ebert.
  • Rio sem margem. Poesia da tradição africana (2013). Poemas, ilustrado por Thais Beltrame.
  • "Dima, o passarinho que criou o mundo": Mitos, contos e lendas dos países de língua portuguesa (2013). Antoloxía, ilustrada por Angelo Abu.
  • "A Minha Primeira Leitora" (conto), in: Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras (2015).
  • "Com o Cágado Ninguém Brinca" (conto), in: Pássaros de Asas Abertas, de António Quino e Margarida Gil Reis (2015).
  • "A Filha do Sol e da Lua" (conto), in: Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel (2015).
  • Aqui Há Dinossauro (conto) (2020)

Tradución (poesía)

[editar | editar a fonte]
  • O Desejo É Uma Água, de Antonio Carvajal, 1998
  • Altazor: Canto II, de Vicente Huidobro, 2012
  • 3 Poemas, de William Carlos Williams, 2012
  • 22 Poemas, de Joan Brossa, 2012
  • 15 Poemas, de Rainer Maria Rilke, 2012
  • Sete Poemas, de Friedrich Hölderlin, 2012
  • Chora, Ó Irmão Negro Bem-Amado, de Patrice Lumumba, 2018
  • 4 Epigramas Gregos, 2019
  • Rubaiyat: Odes à Embriaguez Divina, de Jalal-al-Din Rumi, 2019
  • Transversões: Poemas Reescritos em Português I, 2021; 3.ª ed., 2023
  • Transversões: Poemas Reescritos em Português II, 2023

Organización de edicións

[editar | editar a fonte]
  • Corpo Visível, de Mário Cesariny, ed. especial, 1996
  • Obra Poética, de Luís Pignatelli, 1999
  • Uma Rosa na Tromba de Um Elefante, de António José Forte, 2.ª ed., 2001
  • Uma Faca nos Dentes (Obra Poética), de António José Forte, con prólogo de Herberto Helder e deseños e fotografias de Aldina, 2003
  • Breve História da Mulher e Outros Escritos, de Natália Correia, com prólogo de Maria Teresa Horta, 2003
  • A Estrela de Cada Um, de Natália Correia, 2004
  • Entrevistas a Natália Correia, de Antónia de Sousa, Bruno da Ponte, Dórdio Guimarães e Edite Soeiro, 2004
  • Contos Inéditos e Crónicas de Viagem, de Natália Correia, 2005
  • Os Brasileiros, de Eça de Queiroz (en col. con Eduardo Coelho), ed. brasileira, 2008
  • Contos, Fábulas & Outras Ficções, de Fernando Pessoa, 2008; Tradución italiana de Virgina Caporalli, co título La Vita non Basta. Racconti, Favole e Altre Prose Fantastiche, 2010
  • Impia Scripta, de Luís Carlos Patraquim, 2011
  • Contos Completos, de Fernando Pessoa, 2012; ed. brasileira co título Um Grande Português. Contos, Fábulas & Outras Histórias, 2012
  • Manual Para Incendiários e Outras Crónicas, de Luís Carlos Patraquim, 2012
  • Bonsoir, Madame (Obra Poética), de Manuel de Castro, 2013
  • Notícia do Maior Escândalo Erótico-Social do Século XX em Portugal, de Fernando Pessoa, Álvaro Maia, Raul Leal (Henoch) e outros, 2014
  • Sete Poemas Inéditos, de Natália Correia, 2015
  • Sete Poemas Inéditos, de Ruy Cinatti, 2015
  • A Pedra-que-Mata. Poesia Japonesa: Uma Antologia do «Período Primitivo» ao «Estilo Moderno», de Luís Pignatelli, 2016
  • O Senhor Freud Nunca Veio a África, de Luís Carlos Patraquim, 2017
  • Fernando Pessoa: Um Retrato Fora da Arca. Cartas, Ensaios, Poemas, Testemunhos, Memórias, Inéditos, de Fernando Pessoa e outros, 2018
  • Morada Nómada: Poesia 1980-2020, de Luís Carlos Patraquim, 2020
  • Carta ao Jovem Poeta, de Jorge de Sena, 2021
  • Luz Central, de Ernesto Sampaio, 2023

Presenza en escolmas e obras colectivas

[editar | editar a fonte]
  • Vozes Poéticas da Lusofonia, de Luís Carlos Patraquim, 1999 [Org.]
  • António Prates: Percursos de Um Sonho. Fotobiografia, de Alexandra Silvano Prates e António Prates [Org.], 2007
  • Sonhos d’Agora e Também d’Outros Tempos, de Roberto Chichorro, 2009
  • Divina Música: Antologia de Poesia Sobre Música, de Amadeu Baptista, 2009
  • Coletânea Prêmio OFF FLIP de Literatura 2009, de Ovídio Poli Junior [Org.]
  • 2010; Pensando África. Literatura, Arte, Cultura e Ensaio, de Carmen Lucia Tindó Secco, Maria Teresa Salgado e Silvio Renato Jorge [Org.], 2010
  • Histórias Pintadas de Azul, de Roberto Chichorro, 2010
  • Hinc Illae Lacrimae! – Studi in Memoria di Carmen Maria Radulet, 2 Vol. A cura di Gaetano Platania, Cristina Rosa e Mariagrazia Russo, 2011
  • Conversas de Homens no Conto Angolano: Breve Antologia (1980-2010), de António Quino [Org.], 2011
  • Balada dos Homens que Sonham: Breve Antologia do Conto Angolano (1980-2010), de António Quino [Org.], 2012
  • Da África e Sobre a África: Textos de Lá e de Cá, de Emilia Machado, Mariucha Rocha, Ninfa Parreiras e Vânia Salek [Org.], 2012
  • Depois do Silêncio: Escritos Sobre Bartolomeu Campos de Queirós, de Lucilia Soares & Ninfa Parreiras [Org.], 2013
  • A Arqueologia da Palavra e a Anatomia da Língua: Antologia Poética, de Amosse Mucavele [Org.], 2013
  • Mögen Pitangas Wachsen. Literatur aus Angola: Ein Zweisprachiges Lesebuch (Antologia Bilingue Português-Alemão: Oxalá Cresçam Pitangas. Literatura de Angola: Um Livro Bilingue). Herausgegeben von Ineke Phaf-Rheinberger; Übersetzung aus dem Angolanischen Portugiesisch: Bárbara Mesquita, Leipzig: Poetenladen, 2014
  • Afeto & Poesia. Ensaios e Entrevistas: Angola e Moçambique, de Carmen Lúcia Tindó Secco, 2014
  • Mapas Literários: O Rio em Histórias, de Ninfa Parreiras [Org.], 2015
  • Pássaros de Asas Abertas. Antologia de Contos Angolanos, de António Quino e Margarida Gil Reis [Org.], 2015
  • Angola 40 Anos − 40 Contos – 40 Autores, de Arlindo Isabel [Org.], 2015
  • O Sol É Secreto. Poetas Celebram Eugénio de Andrade, de Carlos d’Abreu, Luís Maçarico e Pedro Salvado [Coord.], 2019
  • E de Súbito É Noite: Caderno Pandémico, A Corja [Org.], 2020
  • Ao Ouvido de Um Moribundo: Uma Antologia Desesperada da Poesia Portuguesa, de Nuno dos Santos Sousa [Org.], 2020
  • Pandemia Não Rima com Poesia, de Valdeci Duarte [Org.], 2020
  • Entre a Lua, o Caos e o Silêncio: A Flor: Antologia da Poesia Angolana, de Carlos Ferreira e Irene Guerra Marques [Org.], 2021
  • Literatura e Cultura em Tempos de Pandemia, UCCLA [Org.], 2021
  • Antoloxia do Confinamento: Poetas Galegos e Portugueses, de Elisabeth Oliveira, Xaime Toxo, Carmen Quinteiro e Antón Sobral [Coor.], 2021
  • Cartas Sem Resposta, de Ninfa Parreiras [Org.], 2022.