Zantedeschia aethiopica

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Cala
Madeira Flowers, Fruits and Ferns - P15.jpg
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Liliopsida
Orde: Alismatales
Familia: Araceae
Xénero: ''Zantedeschia''
K.Koch
Especie: ''Zantedeschia aethiopica''

Zantedeschia aethiopica, coñecida comunmente como cala de Etiopía, cartucho, cornos ou flor do xerro, é unha planta perenne herbácea de orixe surafricana, da familia das aráceas, a máis robusta e amplamente naturalizada do xénero Zantedeschia.

Espatas.

Descrición[editar | editar a fonte]

Especie herbácea perenne de entre 60 a 100 cm de altura. Posúe un rizoma oblongo e groso do que xorden raíces de até 15 cm de longo. Produce numerosas follas de cor verde brillante basais, saxitadas e longamente pecioladas. As inflorescencias erectas chámanse espádices, poden medir de 4 a 18 cm de longo e están envolvidas por unha espata (bráctea modificada) branca de forma acampanada. Nas variedades poden ser de diversas cores. É monoica, polo que as diminutas flores de ambos os sexos se atopan na mesma planta; en cada espata as femininas sitúanse baixo as masculinas, que forman as anteras amarelas.[1]

Distribución e hábitat[editar | editar a fonte]

Esta planta é orixinaria de Suráfrica. Naturalizouse e cultívase en moitas outras partes do mundo de clima cálido ou tropical, como o sur de Europa, América, Nova Zelandia e Australia occidental, onde se clasificou como especie tóxica, tanto para os humanos como o gando e maleza.[2]

Prefire áreas húmidas e sombreadas con abundancia de auga.

Usos e cultivo[editar | editar a fonte]

Cultívase como planta ornamental ou para flor cortada polas súas vistosas espatas de cor branca.

Segundo algúns estudos científicos pode ser útil na limpeza de augas residuais evitando a proliferación de algas.[3]

En África do Sur, onde se atopa naturalizada, tanto as follas como os rizomas utilízanse tradicionalmente como emplasto para feridas e picaduras e, tamén, as mesmas partes da planta, consómense cociñadas -para neutralizar o oxalato cálcico.

Aínda que é de orixe tropical, resiste moderadamente o frío. Cultívase no exterior en sombra ou semisombra, en terreos húmidos e fértiles ou como planta semiacuática. Dependendo da pluviometría pode comportarse como caducifolia ou perenne.

Toxicidade[editar | editar a fonte]

Toda a planta é tóxica, polo que non debe ser inxerida. Como principio activo contén cristais de oxalato de calcio. A savia é moi irritante. Os signos clínicos son tanto locais como xerais. Entre os locais (por contacto directo) produce irritación da pel, beizos, mucosa bucal. Entre os xerais, gastroenterites e diarrea.[4]

Simboloxía[editar | editar a fonte]

En Galicia o seu uso está moi asociado á festa dos maios.

A "cala" foi utilizada como símbolo político polos nacionalistas republicanos de Irlanda do Norte nas súas pretensións de conseguir a independencia ou ben a integración da provincia na República de Irlanda.[Cómpre referencia]

Na América Latina é unha flor asociada aos cemiterios, pois emprégase, canda outras flores, para adornar as tumbas no día dos defuntos[5].

Taxonomía[editar | editar a fonte]

Zantedeschia aethiopica foi descrita por (L.) Spreng. e publicado en Systema Vegetabilium, editio decima sexta 3: 765. 1826.[6]

Etimología

Zantedeschia: nome xenérico que outorgou o botánico alemán Kurt Sprengel (1766 - 1833) en honra ao botánico italiano Giovanni Zantedeschi (1773-1846), pero en realidade esta planta coñécese en todo o mundo polo nome de cala, do grego kalós «bonito».

aethiopica: epíteto xeográfico que alude á súa localización en Etiopía.

Sinonimia
  • Arodes aethiopicum (L.) Kuntze
  • Cala aethiopica L.
  • Cala ambigua Salisb.
  • Cala moschata Moench
  • Colocasia aethiopica (L.) Link
  • Otosma aethiopica (L.) Raf.
  • Pseudohomalomena pastoensis A.D.Hawkes
  • Richardia aethiopica (L.) Spreng.
  • Richardia africana Kunth[7]

Referencias[editar | editar a fonte]

  1. Flora Ibérica
  2. "Weeds Australia - Weed identification". Arquivado dende o orixinal o 16 de abril de 2008. Consultado o 04 de abril de 2017. 
  3. "Kew Royal Botanic Gardens". Arquivado dende o orixinal o 26 de novembro de 2016. Consultado o 04 de abril de 2017. 
  4. Toxicity of houseplants. CRC Press Inc. ISBN 0-8493-6655-0. 
  5. "Una florida tradición | elsalvador.com". elsalvador.com (en castelán). 2016-11-02. Consultado o 2017-04-04. 
  6. "Zantedeschia aethiopica". 
  7. "Zantedeschia aethiopica". 

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]