Xoán Abeleira

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Xoán Abeleira
Autorretrato a.jpg
Xoán Abeleira
Nacemento1963 (55 anos)
 Maracay Flag of Venezuela.svg Venezuela
NacionalidadeEspaña
Ocupacióntradutor e escritor
XénerosPoesía, Narrativa, Ensaio
editar datos en Wikidata ]
Vigo - musica para un ouveo.jpg
ligazón=Ficheiro:Xo%C3%A1n_Abeleira.jpg

Xoán Abeleira Álvarez, nado en Maracay (Venezuela) o 24 de xuño de 1963, é un escritor, tradutor e xornalista galego.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Fillo de emigrantes galegos, en 1973 a súa familia volta a España, instalándose en Madrid, onde Abeleira inicia a súa andaina coma poeta, narrador, tradutor, músico, xornalista e crítico literario.

En Madrid publica os seus primeiros poemarios Umbral del Centinela/La piel iluminada (Olifante, 1997), volume dobre nomeado ós premios Ícaro de Literatura do Diario 16, Identidades (Hiperión, 1998) e Nueve motivos para un obsequio (Mandala, 2001, unha obra realizada canda a pintora brasileira de sumi−e Lourdes Parente). En Madrid, estréase tamén coma autor de literatura para nenos, coa serie Las aventuras de Nunavut, pola que é elixido “autor do mes” na revista CLIJ.

Alí estuda teatro con José Carlos Plaza e William Layton, dirixe unha montaxe baseada en dúas pezas curtas de Tennessee Williams (Querencia, estreada no Teatro del Mercado de Zaragoza), crea un grupo musical (La República, con disco homónimo), traballa coma xornalista (Cuadernos Hispanoamericanos, El Urogallo, Diario 16, El Público) e como guionista na TVE.

Regreso á Coruña[editar | editar a fonte]

En 1999, trasladouse á Coruña. A partir dese momento publicou Magnalia (un “libro de artista” creado coa poeta Olga Novo e a pintora e poeta Alexandra Domínguez), Animais Animais (con dúas versións distintas: unha en Espiral Maior e outra, bilingüe e ampliada, en Bartleby Editores), unha nova versión da serie As aventuras de Nunavut, e un ensaio lírico e fotográfico verbo da obra e da figura de Manfred Gnädinger, “o alemán de Camelle”, titulado A pegada de Man. En setembro do 2009, participou na dobre estrea (A Coruña e Vigo) do concerto "Música para un Ouveo"-"Música para un Aullido", unha obra para quinteto e recitador creada polo compositor galego Borja Costa a partir dos poemas de Allen Ginsberg, traducidos (ó galego e ó castelán) e interpretados polo propio Abeleira. En 2010, puxo en pé un proxecto chamado Fuso Negro no que mesturaba poesía, teatro e música, xunto a varios músicos galegos [1]. No 2010 publicou As nosas sombras no xardín de Serralves (Franouren Edicións, edición ampliada e bilingüe na colección Banfile), libro co que quedou finalista do Premio Nacional de Poesía, e no 2012 Pan de ánimas (Xerais).

O seu labor coma tradutor abrangue máis dunha trintena de nomes, entre os que salientan os de Rimbaud, Apollinaire, Breton, Desnos, Char, Artaud, Michaux, Rabearivelo, Esteban, Bonnefoy, Shelley, London, Berger, Ginsberg, Hughes ou Plath.


Arestora traballa como profesor impartindo cursos e seminarios literarios e artísticos en distintos lugares de Galicia e de España.

Obra en galego[editar | editar a fonte]

ligazón=Ficheiro:Abeleira,_Xo%C3%A1n._AELG_1.jpg

Poesía[editar | editar a fonte]

  • Animais Animais, 2001, Espiral Maior, edición posterior ampliada bilingüe galego-castelán, 2009, Bartleby Editores.
  • As nosas sombras no xardín de Serralves, 2010, Franouren Edicións; 2012, Banfile, edición ampliada e bilingüe, galego-castelán.
  • Pan de ánimas, 2012, Edicións Xerais.

Ensaio[editar | editar a fonte]

Literatura infanto-xuvenil[editar | editar a fonte]

  • Un día de caza, 2003, Xerais.
  • O caribú namorado, 2004, Xerais.
  • Sedna, a deusa do mar, 2005, Xerais.

Traducións[editar | editar a fonte]

En libro:

  • Porca terra, de John Berger, 2007, Rinoceronte.
  • O viaxeiro astral, de Jack London, 2007, Galaxia.
  • Ouveo e outros poemas/Aullido y otros poemas, de Allen Ginsberg, para o concerto-recital Música para un Ouveo, unha obra do compositor Borja Costa, estreada no Teatro Rosalía de Castro da Coruña o 3 de setembro de 2009, na que tamén participou como intérprete-recitador.
  • Iluminacións, de Arthur Rimbaud, Banfile, A Coruña, 2012, Edición bilingüe francés-galego. (Segunda edición, revisada e ampliada).
  • Liberdade, caixa de artista, obxecto-libro ideado polo Grupo Surrealista Galego ó redor do poema Liberté de Paul Eluard, con tradución de Xoán Abeleira e catro gravados de Alba Torres, Ana Zapata, Alfredo Ferreiro e Tono Galán. Manchea, A Coruña, 2015.
  • Nierikate: traducións ó galego, Banfile, A Coruña, 2017.

En xornais:

Obras colectivas e escolmas[editar | editar a fonte]

Obra en castelán[editar | editar a fonte]

ligazón=Ficheiro:Abeleira,_Xo%C3%A1n._AELG_3.jpg

Poesía[editar | editar a fonte]

  • Umbral del Centinela/La piel iluminada, 1997, Olifante.
  • Identidades, 1998, Hiperión.
  • Nueve motivos para un obsequio, 2000, Mandala Ediciones.
  • Animales Animales (versión bilingüe do poemario Animais Animais), 2010, Bartleby Editores.
  • Nuestras sombras en el Jardín de Serralves (edición bilingüe e ampliada do poemario As nosas sombras no Xardín de Serralves),, 2012, Banfile.

Traducións[editar | editar a fonte]

En libro:

  • No despertéis a la serpiente: antología poética bilingüe, de Percy Bysshe Shelley, 1994, Hiperión. Con Alejandro Valero.
  • El búho ciego, de Sadeg Hedayat, 1991, Hiperión.
  • Takis (catálogo de la exposición sobre el escultor griego), 1994, Fundación A Caixa.
  • Iluminaciones, de Arthur Rimbaud, 1995, Hiperión.
  • Poesías y otros textos, de Arthur Rimbaud, 1995, Hiperión.
  • Una temporada en el infierno, de Arthur Rimbaud, 1995, Hiperión.
  • A la misteriosa. Las tinieblas, de Robert Desnos, 1996, Hiperión. Con Ada Salas.
  • Poemas, de Yves Bonnefoy, Servicio de Publicaciones de la Embajada Francesa de Madrid, 1996.
  • Alcoholes, de Guillaume Apollinaire, 1996, Hiperión.
  • Dylan Thomas: amparado por la gracia, de George Tremlett, 1996, Circe.
  • El ojo del silencio (biografía novela de Lee Miller), de Marc Lambron, 1996, Circe.
  • Carson McCullers: un corazón juvenil, de Josyane Savigneau, 1997, Circe.
  • Violet (biografía de la clavecinista Violet Gordon Woodhouse,de Jessica Douglas-Home, 1998, Circe.
  • Cesaria Évora, de Veronique Montaigne, 1998, Circe.
  • Artemisia Gentileschi, de Rauda Jamis, 1998, Circe.
  • Cartas desde Birmania, de Ann Sang Suu Kyi, 1998, Circe.
  • Jean Vigo, de Paulo Y. Salès, 1999, Circe.
  • El bastón de Virginia, de Laurent Sagalovitsch, 2000, Circe.
  • Zona y otros poemas de la ciudad y del corazón, de Guillaume Apollinaire, 2000, Mondadori.
  • Casi sueños. Traducido de la noche, de Jean-Joseph Rabearivelo, 2000, Hiperión.
  • Vivienne Haigh-Wood [Vivienne Eliot], de Carole Seymour-Jones, 2003, Circe.
  • Las hermanas Mitford, de Annick Le Floc'hmoan, 2003, Circe.
  • La princesa olvidada, de Laurent Joffrin, 2003, Circe.
  • El cabo de las tormentas, de Nina Berberova, 2004, Circe.
  • Las hermanas Beauvoir, de Claudine Monteuil, 2005, Circe.
  • Cómo fue (recuerdos sobre Samuel Beckett, de Anne Atik, 2005, Circe.
  • Sonia Orwell, de Hilary Spurling, 2005, Circe.
  • Hellé Nice, de Miranda Seymour, 2006, Circe.
  • En la vida real, de Hélèna Villovitch, 2006, Circe.
  • Escrita luz: antoloxía persoal, de Cesáreo Sánchez Iglesias, 2006, Eneida.
  • Anna Ajmátova: Anna de todas las Rusias, de Elaine Feinstein, 2007, Circe.
  • Poesía completa 1956-1963, de Sylvia Plath, 2008, Bartleby Editores.
  • El azor en el páramo, de Ted Hughes, 2010, Bartleby Editores.
  • Zona y otros poemas de la ciudad y el corazón (versión bilingüe, ampliada y anotada), de Guillaume Apollinaire, 2011, Bartleby Editores.
  • Illuminations (Painted Plates), de Arthur Rimbaud, 2013, Bartleby Editores.
  • Pleamargen, de André Breton, 2016, Galaxia Gütemberg. Inclúe: Pleamargen, Fata Morgana, Los Estados Generales, Oda a Charles Fourier, En la senda de San Romano y Arcano 17.
  • "Elegía por Philippe-Maguilen Senghor" y "Elegía por Martin Luther King", en Lépold Sédar Senghor, Quaderns de Versalia, VIII, Sabadell, 2018.

En xornais e revistas:

  • Poemas, de Dylan Thomas, Cuadernos Hispanoamericanos, 1989.
  • El anillo interior de Tokio, de Paul Claudel, Cuadernos Hispanoamericanos, 1989.
  • Tres mujeres, de Sylvia Plath, Cuadernos Hispanoamericanos, julio 1990.
  • Árboles de invierno, de Sylvia Plath, Quimera, 1990.
  • Textos sobre Rimbaud, de René Char, El Urogallo, noviembre, 1991.
  • El guante de crin (fragmentos), de Pierre Reverdy, El Urogallo, noviembre, 1992.
  • Las nuevas revelaciones del ser, de Antonin Artaud, Creación, mayo 1992.
  • Poemas. de Robert Desnos, El Urogallo, noviembre, 1995.
  • Movimientos y otros textos, de Henri Michaux, El Urogallo, agosto, 1993.
  • Poemas, de Jean‒Joseph Rabearivelo, El Urogallo, diciembre, 1996.
  • Poemas, de Sylvia Plath, El maquinista de la generación, nº 20‒21.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Sección vídeos da páxina do autor". Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2010. Consultado o 15 de xuño de 2010. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]