Xeografía humana
| Xeografía humana | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||||
.svg)
A xeografía humana é unha das dúas grandes divisións tradicionais da xeografía xeral, xunto coa xeografía física. Estuda as sociedades humanas desde unha perspectiva espacial, atendendo á distribución e mobilidade da poboación, á organización do territorio, ás actividades económicas e culturais, ás relacións de poder, control territorial e gobernanza e, en xeral, aos procesos polos que as comunidades producen paisaxes culturais e rexións humanas.[1][2]
Como campo das ciencias sociais, a xeografía humana analiza a interacción entre sociedade e medio físico, ecolóxico e construído, atendendo tanto ás condicións ambientais como ás estruturas sociais, económicas e políticas que median esa relación.[3]
Obxecto e enfoques
[editar | editar a fonte]O obxecto da xeografía humana pode formularse como o estudo da organización espacial da vida social e das súas expresións territoriais (poboación, asentamentos, economía, cultura e política), así como das consecuencias espaciais e territoriais destes procesos a distintas escalas (local, rexional e global).[4]
De maneira clásica distinguíronse dúas grandes orientacións:
- unha tradición descritiva e rexional, centrada na diferenciación de áreas e na explicación histórica das paisaxes;
- e unha tradición analítica, orientada á explicación mediante modelos, teoría social e técnicas cuantitativas e xeoespaciais.[5]
Historia e evolución
[editar | editar a fonte]A xeografía humana consolidouse como disciplina académica entre finais do século XIX e comezos do XX. A obra de Friedrich Ratzel (Anthropogeographie) constituíu un fito na formulación dun programa sistemático para o estudo espacial das sociedades humanas.[6]
Na tradición francesa, autores como Élisée Reclus e Paul Vidal de la Blache contribuíron decisivamente a orientar a disciplina cara a unha interpretación histórica e posibilista das relacións sociedade–medio, así como ao desenvolvemento da xeografía rexional.[7][8]
A mediados do século XX, especialmente no ámbito anglosaxón, a chamada revolución cuantitativa en xeografía impulsou o uso da estatística, dos modelos espaciais e da análise de localización, o que redefiniu os métodos e criterios de explicación dentro da disciplina.[9]
Desde a década de 1970, xurdiron enfoques críticos (marxistas, feministas, posestruturalistas e poscoloniais) que cuestionaron o positivismo e puxeron o foco nas desigualdades sociais, nas relacións de poder e na produción social do espazo.[10][11]
Metodoloxías
[editar | editar a fonte]A xeografía humana emprega unha ampla variedade de metodoloxías, combinando:
- técnicas cuantitativas (análise estatística, modelización, indicadores e sistemas de información xeográfica);
- e técnicas cualitativas (entrevistas, observación, etnografía e análise documental), frecuentemente integradas en deseños metodolóxicos mixtos.[12]
Principais subcampos
[editar | editar a fonte]A xeografía humana abrangue numerosas subdisciplinas, entre as que adoitan destacarse:
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Johnston, Ron; Gregory, Derek; Pratt, Geraldine; Watts, Michael (2009). The Dictionary of Human Geography (5ª ed.). Malden / Oxford: Wiley-Blackwell.
- ↑ Rubenstein, James M. (2020). The Cultural Landscape: An Introduction to Human Geography (13ª ed.). Pearson.
- ↑ Gregory, Derek; Johnston, Ron; Pratt, Geraldine; Watts, Michael J.; Whatmore, Sarah (2009). The Dictionary of Human Geography (5ª ed.). Malden / Oxford: Wiley-Blackwell.
- ↑ Harvey, David (1973). Social Justice and the City. London: Edward Arnold.
- ↑ Johnston, Ron (1979). Geography and Geographers: Anglo-American Human Geography since 1945. London: Edward Arnold.
- ↑ Ratzel, Friedrich (1882). Anthropogeographie. Stuttgart: J. Engelhorn.
- ↑ Reclus, Élisée (1905). L’Homme et la Terre. Paris: Librairie Universelle.
- ↑ Vidal de la Blache, Paul (1922). Principes de géographie humaine. Paris: Armand Colin.
- ↑ Haggett, Peter (1965). Locational Analysis in Human Geography. London: Edward Arnold.
- ↑ Harvey, David (1996). Justice, Nature and the Geography of Difference. Oxford: Blackwell.
- ↑ Tuan, Yi-Fu (1977). Space and Place: The Perspective of Experience. Minneapolis: University of Minnesota Press.
- ↑ Flowerdew, Robin; Martin, David (2005). Methods in Human Geography: A Guide for Students Doing a Research Project (2ª ed.). Harlow: Pearson / Prentice Hall.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Outros artigos
[editar | editar a fonte]Bibliografía
[editar | editar a fonte]- Demangeon, Albert (1963). Problemas de xeografía humana. Barcelona: Omega.
- Derruau, Max (1983). Tratado de xeografía humana. Barcelona: Vicens-Vives.
- Capel, Horacio (1985). Xeografía humana e ciencias sociais. Barcelona: Montesinos.
- Johnston, Ron (1979). Geography and Geographers: Anglo-American Human Geography since 1945. London: Edward Arnold.
- Gregory, Derek; Johnston, Ron; Pratt, Geraldine; Watts, Michael J.; Whatmore, Sarah (2009). The Dictionary of Human Geography (5ª ed.). Malden / Oxford: Wiley-Blackwell.
