Wikipedia:A Taberna (axuda)

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Esta é a sección axuda da Taberna
120px-Internet-news-reader svg-gl.png
Novas
publicar
Edit-find-replace.svg
Políticas
publicar
Preferences-system.svg
Técnica
publicar
Dialog-information on.svg
Propostas
publicar
Help-browser.svg

Esta sección úsase para pedir axuda aos demais usuarios.

Comezar un novo fío de conversa

Image-x-generic.svg
Imaxes
publicar
Folder-open.svg
Xeral
publicar
Lembra asinar as mensaxes que escribas engadindo o código "~~~~" ou premendo na icona "Insert-signature.png" da barra de edición.
< Conversas vellas | Arquivos: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21

Referencias de nomes comúns na "Chave"[editar a fonte]

Boas, eu teño unha dúbida, fai uns días comecei ver ligazóns ás listas de nomes comúns da páxina web da "Chave", e antes de que sigamos por ese camiño quería saber que autoridade ten "ese ente"? Forma parte dunha Academia? da Universidade?..., ata que punto debemos seguir as súas recomendacións? A min tamén me gustaría que todas as especies tiveran un nome común pero iso é imposible porque a xente non coñece tódalas especies, nin sequera as coñecen os científicos..., creo que non debemos obsesionarnos con iso e que se algunha especie non ten un nome común referenciado por algunha autoridade no campo, simplemente debemos usar o nome científico e nada máis.

Sabedes que temos que engadir referencias á información, pero que esas referencias teñen que ser de fontes acreditadas, que un dato estea publicado nunha páxina de Internet non é, automaticamente, unha fonte de calidade xa que pode ser simplemente información autopublicada.

Eu non coñezo a web esta da Chave nin a xente que a mantén, pero creo que non podemos tomar a súa información como base para achegar nomes comúns de especies que non estean fundamentados noutras fontes recoñecidas. Non sei o que opinades vós, pero sería moi interesante que os que máis traballan nestes temas acheguen o seu punto de vista. Que dicides Lameiro, Xoio e Miguelferig? Saúdos, —o anterior comentario sen asinar foi feito por Elisardojm (conversacontribucións) 28 de novembro de 2016

Eu xa comentei algunha vez que as escollas da Chave son unha opinión particular sen sanción oficial. Non obstante é un traballo coidadoso (co que eu discrepo en moitos casos) que valoro e é unha referencia máis que se pode utilizar, é dicir, non hai que tomalo como a Biblia ou o DRAG, nin moito menos borrar ou non ter en conta outras referencias porque non coincidan coa Chave. Poñer como título de páxina algúns nomes da Chave pode ser discutible (sempre sería aceptable mencionalos dentro do texto). Sen desprezar o traballo da Chave, penso que ten unha certa tendencia lusista. Por exemplo usa as terminacións das familias en -ídeos, como en portugués, en vez de en -idos, como no DRAG (frinxilídeos/frinxílidos, emidídeos/emídidos); usa tamén moitos nomes amerindios brasileiros para as especies exóticas, o cal está ben nalgúns casos (especies que só viven no Amazonas), pero hai outras especies que teñen unha distribución máis ampla e hai que ver cal é o nome máis habitual nas linguas máis comúns, especialmente nas linguas da zona. Por exemplo, o DRAG admite anaconda, pero a Chave usa sucurí (elixindo un entre os varios nomes amerindios brasileiros, xa que non é o único). Ás veces escápanselle nomes directamente en portugués (mamba preta en vez de mamba negra). Hai moitos casos particulares. Eu non son partidario de chamarlle xacaré a todos os caimáns; penso que caimán é o nome xeral máis apropiado para eses animais (agás os Caiman yacare pero mellor aínda é caimán xacaré). En Brasil case non teñen nomes portugueses para os animais (lin nunha páxina web que máis do 80% dos nomes brasileiros de animais son amerindios). Se existen os taxons Tinamiformes, tinámidos etc. pois é lóxico que se lle chame a esas aves tinamús en vez do nome amerindio brasileiro iñambú. Habería moitos exemplos que poñer.
Outro traballo lexicográfico é o de Conde Teria, co que eu estou máis de acordo (pero discrepo en media ducia de casos, onde creo que non estivo acertado: rabixunco, realexo, millafre...). Penso que este traballo ten máis peso porque foi adoptado pola Sociedade Galega de Historia Natural, que é un colectivo importante nese campo, e xeralmente coincide co DRAG. Non obstante, creo que a SGHN aceptou todos os nomes en bloque, en vez de discutilos un por un como se debería ter feito, pero penso que é o mellor traballo de nomenclatura que hai. Nas especies exóticas creo que hai que usar os nomes científicos nos títulos a non ser que haxa referencias claras do nome común, pero pódense comentar dentro do texto os nomes que se lle dan internacionalmente (que ás veces son moi coincidentes) ou nas referencias galegas que haxa, e cada caso é diferente.
O DRAG non é tampouco unha obra zoolóxica ou botánica (nin ten por que selo), polo que non pode estar ao día nin entrar nos cambios taxonómicos que frecuentemente se están a producir ultimamente, co advimento das modernas técnicas de análises de ADN. De aí problemas como os comentados noutras páxinas como as de silva ou das ras Hyla e outras. As necesidades dos falantes para nomear os seres vivos non son iguais que as necesidades de gran precisión dos taxónomos. Para unha falante todas as plantas do xénero Rubus se chaman silvas (menos o framboeseiro), pero o taxónomo quere darlle un nome a cada especie do xénero.
Con frecuencia os nomes comúns teñen sinonimia e úsanse para animais ou plantas moi diferentes, o que crea enorme confusión (abázcaro, miñoca, esgonzo/escáncer, cobra... ou ver a conversa de carricanta). Nalgúns casos o mellor é usar o nome científico, pero creo que na fauna e flora galega deberiamos tratar de poñer os nomes comúns e só usar os científicos en casos de moita confusión.
Por último, os autores que publicaron obras con nomes de seres vivos (guías, artigos...) atopáronse cos mesmos problemas cos que nos atopamos nós na wikipedia á hora de distinguir entre especies dándolle un nome a cada unha. Nós non podemos inventar o nome na wikipedia, que non é fonte primaria, pero debemos ser conscientes que eles algunhas veces inventaron tamén nomes para distinguilas ou tiveron que decidir entre escoller un ou outro, e fixeron unha escolla (unha proposta) máis ou menos acertada, que despois queda como referencia.--Miguelferig (conversa) 28 de novembro de 2016 ás 11:48 (UTC)
Cal é a dirección da páxina esa da "Chave"? podedes poñela? Por favor. Graciñas. --. HombreDHojalata.conversa 6 de decembro de 2016 ás 18:30 (UTC)
achave.gal Banjo tell me 6 de decembro de 2016 ás 18:42 (UTC)
É certo, pasóuseme poñer a ligazón, grazas Banjo. Saúdos, Elisardojm (conversa) 6 de decembro de 2016 ás 19:46 (UTC)

Para min que esta web e o seu organizador, o meu colega Silverio Cerradelo, son máis voluntariosos que fiables (como referencia terminolóxica). O seu é unha proposta pero non sanciona unha forma sobre outras. O que tampouco se lle pode acusar é de ser é unha web calquera sen credibilidade. Pero sempre temos a posibilidade de preguntarlle directamente de onde saca tal ou cal escolla. Pedro --Lameiro (conversa) 27 de decembro de 2016 ás 19:48 (UTC)

Pero para min que é simplemente unha páxina autoeditada, con máis ou menos rigor, pero que non senta cátedra, eu entendo que para iso debería estar publicado nalgunha publicación científica, de terminoloxía ou o que sexa, a Sociedade Galega Ornitolóxica ou algunha dese estilo... Para min é unha especie de estudo previo, proposta, ou como se queira chamar, pero non debe servir para usala de referencia de nome dos artigos. Polo menos ata que se publique noutro lado... Saúdos, Elisardojm (conversa) 27 de decembro de 2016 ás 20:11 (UTC)
refs Dos PDF da Chave só coñezo o de aves, ó que si lle recoñezo unha tendencia luso-brasileira. Respecto a Conde Teira, a súa obriña da revista CHIOGLOSSA 1, 121-138, (que quería emendar os erros e apuros de Carlos Pedreira López & José M. Penas Patiño, Lista patrón de aves de Galicia, revista Braña, SGHN, 1977 e mellorar o único que había daquela:
  • A natureza ameazada. Xea, flora e fauna de Galicia en perigo. '89
  • As donas do vento. Aves rapaces de Galicia '89
  • Guía das especies cazables '92
Con todo, considero que Conde Teira está bastante superada por outras obras posteriores:
  • Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos
  • Gran diccionario Xerais da lingua e o Ir Indo
  • Vertebrados da Limia. I - Aves: Gaviiformes a Piciformes
  • Guía das aves de Galicia
  • Atlas de vertebrados de Galicia [Tomo II Aves]
  • Lista de las aves de España - Edición de 2005 - Versión plurilingüe - Castellano-Científico-Inglés-Catalán-Gallego-Vasco da SEO
Entendo que só estas serían solucións parciais, pero é que mesmo a SGO sacou hai anos unha lista patrón para aves autóctonas (informe inicial para un Atlas de nomes vérnáculos das aves de Galicia e comarcas veciñas, da Sociedade Galega de Ornitoloxía) e hai pouco (na mesma época que descubrín o da Chave) saíu unha lista de turismo ornitolóxico da Xunta. Ademais, cónstame que a SGO está para sacar (dende o ano pasado) outra que aúna todo, principalmente a Penas e Teira. Respecto a outros bichos, menos, pouco ou nada sei. O que non sei é que pode arranxar a interacción coa fonte primaria da Chave, alén de subsanar erros, pero non lexitimala máis (nin menos) do que xa está. ※ Sobreira ►〓 parlez 29 de decembro de 2016 ás 00:10 (UTC)

Wikidata[editar a fonte]

Expoño un problema que me chocou en wikidata a ver se alguén sabe cal é a causa. Na páxina tartaruga xigante das Galápagos que estou a facer non aparece na lista das interwikis o English. Aparentemente hai dúas entradas de wikidata, unha cunha lista grande e outra (a de Galápagos tortoise) máis pequena. Non sei a que pode deberse nin sei se o inscribín ben en wikidata ou hai algo raro.--Miguelferig (conversa) 30 de novembro de 2016 ás 19:34 (UTC)

Hai dous elementos distintos no Wikidata. d:Q486672 é para a especie Chelonoidis nigra. d:Q20014035 é para o complexo Chelonoidis nigra. Na wikipedia inglesa, fonte do artigo no que estás traballando teñen asignado este segundo, e non teñen artigo que ligue co primeiro. A maioría das Wikipedias ligan co primeiro pero moitas tratan distintas especies/subespecies nel, e de feito os datos que hai no wikidata dese elemento indican que é unha das especies/subespecies que está extinta. Tendo en conta a fonte e contido do artigo, probablemente o que estás a traballar debería mudarse para ligar co segundo elemento, o que hai na fonte na wiki inglesa. Banjo tell me 30 de novembro de 2016 ás 20:42 (UTC)
Grazas. Cambieille a wikidata inscribíndoa con Galápagos tortoise. Agora as interwikis só son catro, pero aparece English, que é de onde se traduciu a páxina.--Miguelferig (conversa) 30 de novembro de 2016 ás 21:30 (UTC)

Hiper[editar a fonte]

Unha pregunta lingüística, como se escriben os compostos co prefixo hiper seguidos de r?, refírome a palabras como hiper-reactivo, hiper-realismo, hiper-reflexión... Xeralmente os prefixos hai que fusionalos sen guión, pero neste caso non sei. As tres alternativas serían: hiper-realismo, hiperrealismo ou hiperrrealismo (esta última non creo).--Miguelferig (conversa) 1 de xaneiro de 2017 ás 22:12 (UTC)

Entendo que debe ser a segunda opción sen trazo. No DRAG figura "superrealismo", que sería un caso análogo con outro prefixo rematado en -r. Ademais, na Gramática práctica da lingua galega de Baía Edicións tamén dan como exemplo de composto con "hiper" a palabra "hiperrealismo". Marcio (conversa) 2 de xaneiro de 2017 ás 13:59 (UTC)

Grazas. É que non o atopaba no DRAG.--Miguelferig (conversa) 2 de xaneiro de 2017 ás 17:00 (UTC)

Fair Use[editar a fonte]

Bos días a todos! Teño unha dúbida: na Galipedia é permitido o uso de contido restricto? Isto é, o coñecido en inglés coma Fair Use. Muitas grazas pola atención,  Gato Preto  9 de xaneiro de 2017 ás 10:04 (UTC)

Non Gato Preto, podes velo en Wikipedia:Política de uso de imaxes. Saúdos, --Elisardojm (conversa) 9 de xaneiro de 2017 ás 10:23 (UTC)