Vega (estrela)

VIAF	3608162368034925790008
Freebase	/m/080jt
OpenAlex	C2778538500

Identificadores
VIAF
VIAF	3608162368034925790008
Freebase	/m/080jt
OpenAlex	C2778538500

Vega
	Instancia de Estrela branca da secuencia principal; fonte achegada a infravermellos; high proper-motion star (en) ; fonte de emisión de raios ultravioleta; estrela doble; estrela de navegación; Variável Delta Scuti (pt) ; estrela variável (pt)
	Parte de Triángulo estival; Castor Moving Group (en)
	Época J2000.0
	Idade estimada 455
	Constelación Lyra
	Clasificación espectral A0Va
	Tipo de estrela variable Variável Delta Scuti (pt)
Características orbitais
Velocidade de rotación	24 km/s
Velocidade radial	−20,6 km/s
Declinación do movemento propio	285,46 mas/a
Ascensión do movemento propio	201,85 mas/a
Ascensión recta	279,234734787 °, 16.688 ′ e 66.793 ˢ
Declinación	38,783688956 °, 2.320 ′ e 2.320,9 ′
Características físicas
Diámetro	3.770.000 km
Radio	2,818 R☉
Masa	2,135 M☉
Gravidade superficial	9.000 cm/s²
Distancia da Terra	7,67 pc
Magnitude aparente	0,03, 0,03, 0,03, 0,07, 0,1, −0,177, −0,029 e 0,129
Magnitude absoluta	0,582
Luminosidade	40,12 L☉
Temperatura efectiva	9.550 K
VIAF
Identificadores
VIAF
VIAF	3608162368034925790008
Freebase	/m/080jt
OpenAlex	C2778538500
Fontes e ligazóns
	Código do catálogo uvby98 100172167 uvbyβ Photoelectric Photometric Catalogue (en) ; Zkh 277 Zhakozhaj (en) ; WEB 15681 Vitesses radiales. Catalogue WEB: Wilson Evans Batten. Radial velocities: The Wilson-Evans-Batten catalogue (en) ; UBV M 23118 UBV Photoelectric Photometry Catalogue (en) ; UBV 15842 UBV Photoelectric Photometry Catalogue (en) ; TYC 3105-2070-1 Tycho Catalogue (en) ; IRC +40322 Two-Micron Sky Survey (en) ; PMC 90-93 496 Tokyo Photoelectric Meridian Circle Catalog (en) ; EUVE J1836+38.7 The first Extreme Ultraviolet Explorer source catalog (en) ; RAFGL 2208 The Revised AFGL (RAFGL) catalogue (en) ; TIC 157587146 TESS Input Catalog (en) ; TD1 22883 TD1 Catalog of Stellar Ultraviolet Fluxes (en) ; PPM 81558 PPM Star Catalogue (en) ; NLTT 46746 New Luyten Two-Tenths catalogue (en) ; NSV 11128 New Catalogue of Suspected Variable Stars (en) ; LTT 15486 Luyten Two-Tenths catalogue (en) ; LSPM J1836+3847 LSPM-NORTH catalog (en) ; JP11 2999 JP11 (en) ; IDS 18336+3841 A Index Catalogue of Visual Double Stars (en) ; IRAS F18352+3844 IRAS (pt) ; IRAS 18352+3844 IRAS (pt) ; HIC 91262 Hipparcos Input Catalogue (en) ; alf Lyr General Catalogue of Variable Stars (pt) ; PLX 4293.00 General Catalogue of Trigonometric Stellar Parallaxes (en) ; PLX 4293 General Catalogue of Trigonometric Stellar Parallaxes (en) ; GCRV 11085 General Catalogue of Stellar Radial Velocities (pt) ; FK5 699 FK5 (en) ; 3 Lyr Designação de Flamsteed (pt) ; α Lyr Designação de Bayer (pt) ; CEL 4636 Celescope Catalogue of Ultraviolet Magnitudes (en) ; SAO 67174 Catálogo de Estrelas do Observatório Astrofísico Smithsoniano (pt) ; WDS J18369+3846A Catálogo de Estrelas Duplas Washington (pt) ; HIP 91262 Catálogo Hipparcos (pt) ; HD 172167 Catálogo Henry Draper (pt) ; GJ 721 Catálogo Gliese (pt) ; GJ 721.0 Catálogo Gliese (pt) ; CSV 101745 Catalogue of suspected variable stars (en) ; ROT 2633 Catalogue of rotational velocities of the stars (en) ; CCDM J18369+3847A Catalog of Components of Double and Multiple Stars (en) ; N30 4138 Catalog of 5,268 Standard Stars Based on the Normal System N30 (en) ; HR 7001 Bright Star Catalogue (pt) ; GC 25466 Boss General Catalogue (pt) ; BD+38 3238 Bonner Durchmusterung (pt) ; ASCC 507896 All-sky Compiled Catalogue (en) ; ADS 11510 A Aitken Double Star Catalogue (en) ; AG+38 1711 AGK3U (en) ; HGAM 706 A catalogue of Hgamma measures (en) ; 2MASS J18365633+3847012 2MASS (pt)
	Descrito pola fonte Enciclopedia soviética armenia, volume 11 pp. 353 ; Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q24767639 "; Enciclopedia Leksikon "Q26985481 "; Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24358617 "; Grande Enciclopedia Soviética (1926—1947) "Q43422089 " ;
	Wikidata C:Commons

Vega é a estrela máis brillante da constelación de Lyra, no hemisferio setentrional. Ten a designación de Bayer α Lyrae, latinizada como Alpha Lyrae e abreviada Alpha Lyr ou α Lyr. Esta estrela está relativamente próxima (só 25 anos luz) do Sol, e xunto con Arcturus e Sirius, é unha das estrelas máis luminosas na veciñanza do Sol. É a quinta estrela máis brillante do ceo nocturno e a segunda máis brillante do hemisferio norte despois de Arcturus.

Vega foi amplamente estudada polos astrónomos, levando a ser denominada "probablemente a segunda estrela máis importante do ceo despois do Sol".^[1] Vega foi a Estrela Polar arredor do 12 000 a.C. e volverá selo arredor do ano 13 727, cando a súa declinación sexa +86° 14′. ^[2] Vega foi a primeira estrela tralo Sol da que se fotografou o seu espectro.^[3]^[4] Foi unha das primeiras estrelas da que se estimou a distancia mediante medidas da paralaxe. Vega serviu como base para calibrar a escala de brillo fotométrico e foi unha das estrelas empregadas para definir o punto cero do sistema fotométrico UBV.

Vega ten só arredor dunha décima parte da idade do Sol, mais é 2,1 veces máis masiva e a súa vida esperada é tamén unha décima parte da do sol; ambas as estrelas están aproximándose á metade da súa esperanza de vida. Vega ten unha presenza infrecuentemente baixa de elementos de número atómico maior ca o helio.^[5] Vega é unha estrela variable, cun brillo que varía lixeiramente. Rota rapidamente a unha velocidade de 236 km/s no ecuador. Isto fai que o ecuador se abombe debido aos efectos centrífugos e como consecuencia existe variación de temperatura na fotosfera da estrela que acada o máximo nos polos. Dende a Terra, Vega obsérvase desde a dirección dun destes polos.^[6]

Segundo o exceso de emisión de radiación infravermella observada, Vega parece ter un disco circunestelar de po. Este po é probablemente o resultado de colisións entre obxectos nun disco de detritos orbital, análogo ao cinto de Kuiper do Sistema Solar.^[7] As estrelas que presentan un exceso de radiación infravermella debido á emisión de po denomínanse estrelas tipo Vega.^[8]

Nomenclatura

α Lyrae (latinizado como Alpha Lyrae) é a designación de Bayer da estrela. O nome tradicional Vega (anteriormente Wega^[9]) procede dunha tradución aproximada da palabra árabe wāqi (árabe: واقع), que significa "caendo" ou "aterrando", a partir da frase an-nasr al-wāqi (árabe: النّسر الْواقع), "a aguia que cae".^[10] En 2016, a Unión Astronómica Internacional (IAU) organizou un grupo de de traballo sobre o nome das estrelas (WGSN)^[11] para catalogar e estandarizar os nomes apropiados das estrelas. O primeiro boletín do WGSN de xullo de 2016^[12] incluíu unha táboa cos primeiros dous grupos de nomes aprobados que incluía Vega para esta estrela.^[13]

Observación

Vega pode ser vista preto do zénit nas latitudes medias-setentrionais durante o serán no verán boreal.^[14] En latitudes medias-meridionais pode verse por riba do horizonte norte durante o inverno austral. Cunha declinación de +38.78°, Vega só pode verse en latitudes ao norte dos 51° S. Polo tanto non é visible en absoluto na Antártida nin na parte máis meridional de Suramérica, incluída Punta Arenas, Chile. En latitudes por riba dos 51° N, Vega permanecer continuamente sobre o horizonte como unha estrela circumpolar. Arredor do 1 de xullo, Vega acada a culminación de medianoite, cando cruza o meridiano.^[15]

A estrela é un vértice dun grande asterismo chamado triángulo de verán, formado por Vega e dúas estrelas de primeira magnitude, Altair, en Aquila, e Deneb en Cygnus.^[14] Esta formación ten a forma aproximada dun triángulo rectángulo, con Vega situada no ángulo recto. O triángulo de verán é recoñecible nos ceos boreais porque hai poucas estrelas brillantes na súa veciñanza.^[16]

Notas

↑ Gulliver, Austin F.; Hill, Graham; Adelman, Saul J. (1994). "Vega: A rapidly rotating pole-on star". The Astrophysical Journal 429 (2): L81–L84. Bibcode:1994ApJ...429L..81G. doi:10.1086/187418.
↑ "Calculation by the Stellarium application version 0.10.2". Consultado o 2009-07-28.
↑ Barger, M. Susan; White, William B. (2000) [First published 1991]. The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science. JHU Press. p. 88. ISBN 978-0-8018-6458-2.
↑ Barker, George F. (1887). "On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra". Proceedings of the American Philosophical Society 24: 166–172.
↑ Kinman, T.; Castelli, F. (2002). "The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes". Astronomy and Astrophysics 391 (3): 1039–1052. Bibcode:2002A&A...391.1039K. doi:10.1051/0004-6361:20020806.
↑ Peterson, D. M.; Hummel, C. A.; Pauls, T. A.; Armstrong, J. T.; Benson, J. A.; Gilbreath, G. C.; Hindsley, R. B.; Hutter, D. J.; Johnston, K. J. (2006). "Vega is a rapidly rotating star". Nature 440 (7086): 896–899. Bibcode:2006Natur.440..896P. PMID 16612375. arXiv:astro-ph/0603520. doi:10.1038/nature04661.
↑ Su, K. Y. L.; Rieke, G. H.; Misselt, K. A.; Stansberry, J. A.; Moro-Martin, A.; Stapelfeldt, K. R.; Werner, M. W.; Trilling, D. E.; Bendo, G. J. (2005). "The Vega Debris Disk: A Surprise from Spitzer". The Astrophysical Journal 628 (1): 487–500. Bibcode:2005ApJ...628..487S. arXiv:astro-ph/0504086. doi:10.1086/430819.
↑ Song, Inseok; Weinberger, A. J.; Becklin, E. E.; Zuckerman, B.; Chen, C. (2002). "M-Type Vega-like Stars". The Astronomical Journal 124 (1): 514–518. Bibcode:2002AJ....124..514S. arXiv:astro-ph/0204255. doi:10.1086/341164.
↑ Allen, Richard Hinckley (1963). Star Names: Their Lore and Meaning. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-21079-7.
↑ Glassé, Cyril (2008). The new encyclopedia of Islam. Reference, Information and Interdisciplinary Subjects Series (3rd ed.). Rowman & Littlefield. p. 75. ISBN 978-0-7425-6296-7.
↑ "IAU Working Group on Star Names (WGSN)". International Astronomical Union. Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2016. Consultado o 22 de maio de 2016.
↑ "Bulletin of the IAU Working Group on Star Names, No. 1" (PDF). IAU Division C: Education, Outreach and Heritage (WGSN). xullo de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2016.
↑ "IAU Catalog of Star Names". IAU Division C: Education, Outreach and Heritage (WGSN). 21 de agosto de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2016.
↑ ^14,0 ^14,1 Pasachoff, Jay M. (2000). A Field Guide to Stars and Planets (4th ed.). Houghton Mifflin Field Guides. ISBN 978-0-395-93431-9.
↑ Burnham, Robert J. R. (1978). Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System 2. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-23568-4.
↑ Upgren, Arthur R. (1998). Night Has a Thousand Eyes: A Naked-Eye Guide to the Sky, Its Science, and Lore. Basic Books. Bibcode:1998nhte.book.....U. ISBN 978-0-306-45790-6.

Véxase tamén

Ligazóns externas

"Vega". SolStation. The Sol Company. Consultado o 2005-11-09.
Gilchrist, Eleanor; Wyatt, Mark; Holland, Wayne; Price, Douglas Pierce; Maddock, Julia (2003-12-01). "New evidence for Solar-like planetary system around nearby star". Joint Astronomy Centre. Arquivado dende o orixinal o 2009-09-23. Consultado o 2007-11-10.
Hill, Gay Yee; Beasley, Dolores (2005-01-10). "Spitzer Sees Dusty Aftermath of Pluto-Sized Collision". NASA/Spitzer Space Telescope. Arquivado dende o orixinal o 18 de maio de 2007. Consultado o 2007-11-02.

[apj429_2_L81-1] Gulliver, Austin F.; Hill, Graham; Adelman, Saul J. (1994). "Vega: A rapidly rotating pole-on star". The Astrophysical Journal 429 (2): L81–L84. Bibcode:1994ApJ...429L..81G. doi:10.1086/187418.

[stellarium-2] "Calculation by the Stellarium application version 0.10.2". Consultado o 2009-07-28.

[barger_white2000-3] Barger, M. Susan; White, William B. (2000) [First published 1991]. The Daguerreotype: Nineteenth-Century Technology and Modern Science. JHU Press. p. 88. ISBN 978-0-8018-6458-2.

[paps24_166-4] Barker, George F. (1887). "On the Henry Draper Memorial Photographs of Stellar Spectra". Proceedings of the American Philosophical Society 24: 166–172.

[aaa391_3_1039-5] Kinman, T.; Castelli, F. (2002). "The determination of T_eff for metal-poor A-type stars using V and 2MASS J, H and K magnitudes". Astronomy and Astrophysics 391 (3): 1039–1052. Bibcode:2002A&A...391.1039K. doi:10.1051/0004-6361:20020806.

[nature440_7086_896-6] Peterson, D. M.; Hummel, C. A.; Pauls, T. A.; Armstrong, J. T.; Benson, J. A.; Gilbreath, G. C.; Hindsley, R. B.; Hutter, D. J.; Johnston, K. J. (2006). "Vega is a rapidly rotating star". Nature 440 (7086): 896–899. Bibcode:2006Natur.440..896P. PMID 16612375. arXiv:astro-ph/0603520. doi:10.1038/nature04661.

[apj628_1_487-7] Su, K. Y. L.; Rieke, G. H.; Misselt, K. A.; Stansberry, J. A.; Moro-Martin, A.; Stapelfeldt, K. R.; Werner, M. W.; Trilling, D. E.; Bendo, G. J. (2005). "The Vega Debris Disk: A Surprise from Spitzer". The Astrophysical Journal 628 (1): 487–500. Bibcode:2005ApJ...628..487S. arXiv:astro-ph/0504086. doi:10.1086/430819.

[apj124_1_514-8] Song, Inseok; Weinberger, A. J.; Becklin, E. E.; Zuckerman, B.; Chen, C. (2002). "M-Type Vega-like Stars". The Astronomical Journal 124 (1): 514–518. Bibcode:2002AJ....124..514S. arXiv:astro-ph/0204255. doi:10.1086/341164.

[allen1963-9] Allen, Richard Hinckley (1963). Star Names: Their Lore and Meaning. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-21079-7.

[glasse2008-10] Glassé, Cyril (2008). The new encyclopedia of Islam. Reference, Information and Interdisciplinary Subjects Series (3rd ed.). Rowman & Littlefield. p. 75. ISBN 978-0-7425-6296-7.

[WGSN-11] "IAU Working Group on Star Names (WGSN)". International Astronomical Union. Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2016. Consultado o 22 de maio de 2016.

[WGSN1-12] "Bulletin of the IAU Working Group on Star Names, No. 1" (PDF). IAU Division C: Education, Outreach and Heritage (WGSN). xullo de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2016.

[IAU-CSN-13] "IAU Catalog of Star Names". IAU Division C: Education, Outreach and Heritage (WGSN). 21 de agosto de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2016.

[pasachoff2000-14] 14,0 ^14,1 Pasachoff, Jay M. (2000). A Field Guide to Stars and Planets (4th ed.). Houghton Mifflin Field Guides. ISBN 978-0-395-93431-9.

[burnham1978-15] Burnham, Robert J. R. (1978). Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System 2. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-23568-4.

[upgren1998-16] Upgren, Arthur R. (1998). Night Has a Thousand Eyes: A Naked-Eye Guide to the Sky, Its Science, and Lore. Basic Books. Bibcode:1998nhte.book.....U. ISBN 978-0-306-45790-6.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]