Usuario:Elisardojm/Basílica de Notre-Dame de la Garde

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Elisardojm/Basílica de Notre-Dame de la Garde
Datos xerais
PaísFlag of France.svg Francia
AdvocaciónNuestra Señora de la Guarda
CatalogaciónLugar natural clasificado desde 1917
Culto
CultoIglesia católica
Arquitectura
EstiloRománico-bizantino



Unha capela do século XIII[editar | editar a fonte]

Un lugar estratéxico[editar | editar a fonte]


Praza forte e lugar de culto entre os séculos XVI e XVIII[editar | editar a fonte]

Visita de Francisco I[editar | editar a fonte]

[1]

Guerras de relixión[editar | editar a fonte]

Última visita real[editar | editar a fonte]

Durante a súa estancia en Marsella, o rei Luis XIII foi a cabalo, a pesar da choiva, a Nosa Señora da Garda oModelo:Fecha. Foi recibido polo gobernador da fortaleza, Antoine Boyer, señor de Bandol.[2]Á morte deste último, o 29 de xuño de 1642, o escritor Georges de Scudéry foi nomeado gobernador. Tomou posesión do seu cargo en decembro de 1644, acompañado pola súa irmán Madeleine de Scudéry, muller de letras, que deixou nos seus escritos moitas descricións da localización, a contorna e dlas diferentes celebracións ou cerimonias como a seguinte:

Vendredi passé, qui était le lendemain de la fête Dieu, vous eussiez vu la citadelle banderolée des pieds à la tête d’une dizaine de drapeaux et, en branle, les cloches de notre clocheton, et une admirable procession rentrant au château. La statue de Notre-Dame de la Garde tenant, de son bras gauche, l’enfant nu et, de sa main droite, un bouquet de fleurs, était portée par huit pénitents déchaussés et voilés comme des fantômes.


No século XVIII[editar | editar a fonte]

Período Revolucionario[editar | editar a fonte]

O peche da capela[editar | editar a fonte]

Unha prisión para príncipes[editar | editar a fonte]


Un home providencial: Escaramagne[editar | editar a fonte]

Virxe do ramo.


Rexurdimento do santuario[editar | editar a fonte]

O 4 de abril de 1807 , a capela da Nosa Señora da Garde reabriuse ó culto. Ese día levouse en procesión a estatua que mercou Escaramagne ó santuario desde a catedral de Marsella.[3]A tradicional procesión do Corpus reanudouse en 1814. Julie Pellizzone mencionou este evento no seu diario:

Le dimanche 12 juin 1814, jour de la fête Dieu, les canonniers de la garde urbaine sont allés de grand matin, ainsi que les pénitents blancs, chercher Notre-Dame de la Garde pour l'amener en ville, suivant l'antique usage. Elle a été saluée par plusieurs coups de canon. On a dit la messe, ensuite elle s'est mise en route pour venir chez nous, portée par les pénitents qui avaient leur capuchon couvrant la figure, chose qui n'avait pas eu lieu depuis la Révolution.
Souvenirs (1995), de Jujie Pellizzone[4]

Ampliación da capela[editar | editar a fonte]


Visitantes distinguidos[editar | editar a fonte]

.[5]

Nova estatua de prata[editar | editar a fonte]

Nova campá[editar | editar a fonte]

Nesta ocasión o poeta Joseph Autran compuxo un poema que remata da seguinte forma:

Chante, vaste bourdon ! chante, cloche bénie
Répands, répands à flots ta puissante harmonie ;
Verse sur la mer, sur les champs, sur les monts ;
Et surtout dès cette heure où ton hymne commence
Entonne dans les cieux un chant de joie immense
Pour la cité que nous aimons !

Construción da actual basílica[editar | editar a fonte]

Negociacións co exército[editar | editar a fonte]

Proxecto[editar | editar a fonte]

Unha edificación complicada[editar | editar a fonte]

O novo bispo, Patrice Cruice, que chegou ao final de agosto 1861, relanzou os traballos. A xenerosidade dos cidadáns de todas as relixións e condicións sociais —desde o emperador Napoleón III e a emperatriz Uxía de Montijo, que visitaron á Virxe da Garde o 9 de setembro de 1860, até os máis modestos marselleses— permitiu a finalización das obras.

A consagración do santuario tivo lugar o sábado 4 de xuño de 1864 polo cardeal Villecourt, membro da Curia Romana, con asistencia de corenta e tres bispos. En 1866 colocouse o mosaico do pavimento na igrexa superior e quedou rematado o campanario cadrado; o badaxo instalouse en outubro do mesmo ano.

Basílica da nosa Señora da Garde.

En 1867 construíuse no campanario de planta cadrada, un pedestal cilíndrico para servir de base á monumental estatua da Virxe. O financiamento da estatua levouse a cabo co apoio económico dos cidadáns de Marsella. Os bosquexos da estatua, feitos por tres artistas parisienses, Eugène-Louis Lequesne, Aimé Millet e Charles Gumery, foron revisados por un xurado composto polo arquitecto Espérandieu; Antoine Theodore Bernex, alcalde de Marsella; Jeanron, director da Escola de Belas Artes; Bontoux, profesor da Escola de Escultura, e Luce, presidente da Corte Civil e administrador do santuario da nosa Señora da Garde. O proxecto foille adxudicado a Lequesne.

Virxe da Garde;cúpula.

Por razóns de custo e peso, elixiuse o cobre como o material máis axeitado para facer a estatua. Empregouse para a súa realización un método novo para aqueles tempos: a galvanoplastia, «a arte de moldear sen a axuda de lume». De acordo cun informe científico do 19 de novembro de 1866, o uso do cobre galvánico ofrece unha reprodución perfecta e unha solidez que non deixa nada que desexar sobre outros sistemas. Só Eugène Viollet-lle-Duc pensaba que os produtos de galvanoplastia non resistirían moito tempo a atmosfera tan agresiva de Marsella.[64] Espérandieu mandou realizar a estatua en catro partes debido ás dificultades de ascenso ao outeiro e á parte superior da torre do campanario. Inseriu no centro da escultura unha gran barra de ferro, núcleo dunha escaleira de caracol cuxo eixo era dita barra, para acceder á cabeza da Virxe con vistas ao mantemento e a contemplación da paisaxe. A estatua é soportada por unha estrutura metálica que, ademais, consolida todas as súas partes, mesmo permite arriostrala á estrutura principal da torre. A construción da estatua fíxose nos talleres Christofle e rematouse en agosto de 1869. Para que todo funcionase ben, tívose que facer uso de catro cubas electrolíticas que contiñan 90 000 l dunha solución de sulfato de cobre; os moldes redondos estaban reforzados con gutapercha armada, cuxo peso era de 1500 kg.[7][8]

As primeiras partes rematáronse cara ao 17 de maio de 1870 e a consagración fíxose o 24 de setembro de 1870, pero sen brillantez, xa que a derrota ante os exércitos prusianos aínda era lembrada polos asistentes. A estatua estaba recuberta de pan de ouro e necesitáronse 500 g de ouro que foron renovados, por fases, en 1897, 1936, 1963 e 1989.

En marzo de 1871 formouse en Marsella, a instigación de Gaston Crémieux, a Comuna revolucionaria de Marsella. Axudados por Garibaldi os revolucionarios apoderáronse da Prefectura des Bouches-du-Rhône e fixeron prisioneiro ao prefecto. O 26 de marzo de 1871 o xeneral Henri Espivent de Villesboisnet replegouse a Aubagne pero non comezou a reconquista da cidade até o tres de abril. Os insurxentes, refuxiados na prefectura, estaban baixo o lume das baterías instaladas no Forte de San Nicolás e nos altos da Basílica da nosa Señora da Garde. Os insurxentes rendéronse o 4 de abril e dicían que a Virxe cambiara de nome e que desde agora se chamaría «A Nosa Señora das Bombas».[9][10]

Despois da morte de Espérandieu o 11 de setembro de 1874, encargouse a Antoine Henri Révoil a decoración interior da basílica, en particular a realización dos mosaicos. A construción dos mosaicos do altar principal e do presbiterio levouse a cabo en 1882. O 5 de xuño de 1884 produciuse un incendio que destruíu o altar e o mosaico do coro e resultou afectada a estatua de prata da Virxe. A estatua e os mosaicos restauráronse, así como o altar principal, que se reconstruíu segundo os planos de Révoil. O 26 de abril de 1886 o cardeal Lavigerie consagrou o novo altar.[11]

En 1886 instaláronse no coro uns biombos feitos de madeira de nogueira e os últimos mosaicos das capelas laterais colocáronse nos seus sitios correspondentes durante o período que vai desde 1887 até 1892. En 1897 instaláronse as dúas portas de bronce da igrexa superior e o mosaico que a rodea por riba; a estatua da virxe volveuse dourar por primeira vez. A construción da basílica durou por tanto máis de corenta anos.[12]

Funicular[editar | editar a fonte]

Ascensor visto desde a rúa du Dragon.
Mecanismo do ascensor.

En 1892 construíuse un funicular, coñecido como «o ascensor», para subir até a basílica sen esforzo. A estación inferior estaba ao final da rue du Dragon e a superior tiña acceso directo a unha pasarela lixeiramente ascendente que chegaba a unha terraza situada debaixo da basílica. Desde alí só había uns poucos chanzos para chegar ao nivel da cripta, a 162 metros de altura. O traballo durou dous anos.[13]

O sistema do funicular consistía en dúas cabinas cuxo peso morto era de trece toneladas baleiras que circulaban por dúas vías paralelas equipadas con cremalleiras. O movemento producíase por un sistema chamado de «balancín de auga». Cada cabina, de dúas plantas, podía levar 50 pasaxeiros en total e dotouse a cada unha delas de tanques de auga de 12 m³.[72] As cabinas estaban conectadas entre si mediante un cable de sustentación; o tanque da cabina descendente estaba cheo de auga e o da cabina ascendente estaba baleiro. Este lastre aseguraba o bo funcionamento do sistema. A diferenza de nivel entre as dúas estacións era de 84 m.[73] A auga do tanque descendente, ao chegar á parte inferior despois de cada viaxe, bombeábase ao tanque da cabina situada na parte superior mediante un sinxelo sistema consistente nunha bomba accionada por vapor cunha potencia de 25 hp. A duración do traxecto era de dous minutos, pero o tempo necesario para transvasar a auga dun depósito a outro era de case dez minutos, o que obrigou a espaciar as saídas, a pesar das longas colas que se formaban con frecuencia. Nun só día, o 15 de agosto de 1892, o número de pasaxeiros superou os 15 000.[74] A chegada da era do automóbil acabou co funicular. O 11 de setembro de 1967 ás 18:30, o funicular cesou todas as actividades por mor da súa falta de beneficios. Foi demolido tras transportar 20 millóns de pasaxeiros en 75 anos.[14]

Liberación[editar | editar a fonte]

Placa conmemorativa no número 26A da rúa Jules Moulet.

O 24 de agosto de 1944, o xeneral Monsabert ordenou ao xeneral Sudre que tomase o outeiro de Notre-Dáme da Garde, cuxas rochas estaban cheas de fortíns alemáns. As ordes foron categóricas: «Nin bombardeo aéreo, nin emprego masivo de artillaría. Esta rocha lendaria ten que ser asaltada pola infantaría apoiada por carros de combate».[15]

Sudre mandaba o primeiro batallón do Sétimo Rexemento de Infantaría alxerina, o segundo batallón do Terceiro Rexemento de Infantaría alxerina de fusileiros e unha parte da Primeira División Blindada que estaba ao cargo de Valentin. O ataque principal confiouse a Pichavant, tenente ao mando da primeira compañía do Sétimo Rexemento RTA. O 25 de agosto de 1944 ás 6:00 a.m. empezou o ataque pero as tropas avanzaban moi lentamente debido a que o fogo dos alemáns, que estaban atrincheirados no outeiro, obstaculizaba o avance dos soldados. Un axente das Forzas Francesas do Interior, Pierre Chaix-Bryan, coñecía o barrio perfectamente e sabía que no n.º 26A da rúa Cherchel, actualmente rúa Jules Moulet, había un corredor que permitía cruzar o edificio e chegar a unha escaleira descoñecida para os alemáns. Actualmente hai unha placa que lembra este feito. Os fusileros alxerinos percorreron as escaleiras e chegaron, ás ordes do tenente Roger Audibert, á chaira de Cherchell. Outros soldados subiron as escaleiras de acceso a Notre-Dáme que partían do bulevar do mesmo nome. Os atacantes da cara norte estaban baixo o fogo que proviña das casamatas e tamén pola batería de canóns do Forte de San Nicolás. O apoio dos carros blindados de combate resultou indispensable.[16]

Carro de combate Xoana de Arco.

A primeiras horas da tarde do 25 agosto de 1944, os carros de combate do Segundo Rexemento de Coraceiros da Primeira División Blindada asaltaban á vez o outeiro desde o bulevar Gazzino, actualmente rúa André-Axunte e pola montée deas Oblats. O carro de combate Xoana de Arco foi alcanzado de pleno e detívose na praza do Coronel Eddon; os seus tres tripulantes morreron. O tanque segue exposto ao público na actualidade. Un segundo carro de combate, o Jourdan, pasou sobre unha mina pero, protexido por un afloramento rochoso, puido continuar disparando, o cal tivo un efecto decisivo no devir da batalla. Un suboficial alemán especialista en lanzachamas resultou abatido por estes disparos e un novo soldado alemán inexperto activou o lanzachamas prematuramente e o seu lume foi ineficaz, pero, involuntariamente identificou a localización das baterías alemás.[16]

Os dous días seguintes, os alemáns, aínda presentes en varios lugares en Marsella, dispararon gran cantidade de obuses sobre a basílica xa que estaba en mans dos «Tiradores Alxerinos». Foi alcanzada na súa base por varios obuses polo que o campanario case se derrubou. Nalgunhas das paredes exteriores da basílica aínda hai algúns impactos de metralla.[17]

Arquitectura[editar | editar a fonte]

Os diferentes elementos decorativos da basílica son a principal característica dela. Dentro da igrexa a diferenza márcaa o emprego dos diferentes mármores de cores, especialmente o vermello de Brignoles e o branco de Carrara nas columnas. Este mesmo contraste está presente nas arcadas mediante a utilización do estuco branco e verde. Doutra banda, a policromía obtida mediante o uso destas cores e os dos mosaicos dan á basílica un carácter e aspecto alegres.[18]

O acceso ao edificio realízase a través dunha ponte de 35 m de ancho que conduce a unha ponte levadiza que aínda se segue levantando polas noites.[19] O edificio pódese ver como unha sucesión de volumes: adro e campanario, nave con capelas laterais, transepto, cúpula, presbiterio, coro e ábsida[20]

Exterior[editar | editar a fonte]

Campanario[editar | editar a fonte]

A torre, cunha altura de 41 m, de poderosa planta cadrada situada sobre o pórtico de entrada, ten dous pisos idénticos con cinco arcos que serven de xanelas a uns pequenos balcóns. O conxunto está rematado por unha espadana; cada cara ten tres grandes conxuntos de xanelas con columnas de granito vermello situadas detrás dos amortiguadores de sons. O campanario alberga a campá e remata cunha plataforma rodeada por unha balaustrada de pedra coas armas da cidade no centro de cada lado e a estatua dun anxo tocando unha trompeta en cada esquina. Estas catro estatuas foron esculpidas por Lequesne. Sobre a terraza da torre elévase un campanario cilíndrico cunha altura de 12,5 m con dezaseis columnas de granito vermello sobre as que está apoiada a monumental estatua da Virxe de 11,2 m.[21]

Encostada á fachada sur da torre hai unha escaleira octogonal que conduce á terraza e ao interior da torre do campanario e a estatua. Este acceso está prohibido ao público. O soportal de entrada dá acceso á igrexa superior pasando por unhas portas dobres de bronce deseñadas por Henri Révoil. Cada unha está decorada con tres paneis superpuestos e o central leva o monograma da Virxe enmarcado por un círculo que representa as contas do rosario. O tímpano da porta principal está decorado cun mosaico que representa a Asunción da Virxe inspirado nunha pintura de Faivre-Duffer.[21]

Fachadas laterais[editar | editar a fonte]

O corredor da nave central divídese en tres partes iguais e no seu centro hai xanelas para iluminar cada capela lateral. Os alicerces e os arcos son de pedra e están dovelados con cores verde e branco alternados. Hai unha especie de respiradeiros que están colocados a nivel de chan para dar unha certa luminosidade ás capelas subterráneas da cripta. A nave central está máis elevada respecto das capelas laterais, con óculos xemelgos para iluminar os tres casquetes esféricos da nave. Estes óculos non son visibles desde a terraza.[21]

Transepto, cúpula e ábsida[editar | editar a fonte]

O transepto está iluminado por dúas xanelas xemelgas orientadas ao leste e ao oeste coroadas por un rosetón. Sobre o seu eixo elévase unha cúpula de 9 metros de diámetro. Esta cúpula de planta octogonal componse de trinta e dous triángulos cuxo vértice superior é moi agudo; na intersección de todos eles erixiuse unha cruz. Cada cara do octógono ten unha xanela e cada unha delas está flanqueada por dúas columnas de granito vermello e a súa parte superior é un arco de medio punto que está rematado por un frontón triangular. A ábsida é semicircular e está decorada con cinco arquerías cegas, flanqueadas cada unha por dúas columnas de granito vermello. A construción posterior das dependencias da sancristía oculta parte da ábsida.[21]

Interior[editar | editar a fonte]

Resulta moi notable o contraste entre a sobriedade da cripta e a suntuosidade da igrexa superior. A cripta, de pouca altura, ten unha luz escasa, tenue e carece de decoración mentres que a parte superior está iluminada por óculos e a igrexa está ricamente decorada con mármores polícromados e luxosos mosaicos.[21]

Cripta[editar | editar a fonte]

A cripta

No adro de entrada, situado debaixo da torre, hai dúas estatuas de mármore do bispo Mazenod e do papa Pío IX, esculpidas por Ramus. Nesta sala hai dúas escaleiras a ambos os dous lados da entrada que conducen á igrexa superior. A cripta, completamente románica, consiste nunha nave abovedada aberta rodeada por seis capelas laterais que coinciden exactamente coas da igrexa superior. O altar é de pedra de Golfalina. Detrás do altar atópase a estatua da Virxe co ramo. Nun lado de cada capela colocáronse placas cos nomes dos doantes individuais que responderon á chamada do bispo Cruice. Ditos altares laterais están dedicados a Santa Filomena, San Andrés, Santa Rosa, Enrique II o santo, San Luís e San Benito Labre, que inspirou a conversión de Paul Verlaine. Nas dúas capelas do fondo, a dereita e esquerda, hai dúas escaleiras que conducen á sancristía, ás galerías do coro e ao altar maior da igrexa superior; estas escaleiras non son accesibles ao público.[22]

Igrexa superior[editar | editar a fonte]

As dimensións internas da igrexa superior son máis ben modestas. A nave ten unha lonxitude de 32,7 m e unha anchura de 14 m. Cada capela lateral mide 3,8 m por 5,4 m. Na igrexa superior é onde triunfa a policromía con mosaicos suntuosos, columnas de mármore e alicerces alternando as cores vermello e branco. Si para o branco impúñase o mármore de Carrara, o contraste co vermello requirido supuña unha elección moi delicada. O arquitecto Espérandieu quería un vermello matizado para que harmonizase cos mosaicos, e non se conformaba co mármore branco de Carrara. O marmolista Jules Cantini descubriu nun lugar chamado «as pedras belas», na comuna de La Celle, preto de Brignoles, un xacemento de mármore vermello moteado de amarelo e branco que, coidadosamente puimentado, satisfixo á perfección as condicións requiridas. A parte superior é de estuco a modo de mármore reconstituído, que foi a solución adaptada.[23]

A área cuberta polos mosaicos de teitos e paredes e da área estrutural é de aproximadamente 1200 m². Realizáronse entre 1886 e 1892 pola empresa Mora con sede en Nimes. Os azulexos, chegados de Venecia, foron fabricados por artesáns excepcionalmente experimentados. Cada panel contén case 10 000 unidades/m², o que representou para a basílica preto de 12 millóns de pequenos azulexos de un por dous centímetros cadrados. Estes mosaicos son un conxunto excepcional pola complexidade das súas decoracións feitas por arquitectos e pintores de renome e a calidade das teselas. A área cuberta polos pavimentos é de aproximadamente 380 m 2 con mosaicos romanos de deseño xeométrico.[23]

Nave[editar | editar a fonte]

Tapizada de mosaicos, a nave irradia un ambiente sobrenatural tinguido de orientalismo. Cóbrese con tres cúpulas decoradas con mosaicos feitos da mesma maneira: sobre un tapiz de flores con figuras en forma de pombas situadas en círculo ao redor dun gran floreiro central. As cores das flores son diferentes para cada bóveda: a primeira de branco e azul, e vermello para a segunda e a terceira. Nas catro esquinas, nas unións da bóveda cos alicerces hai uns medallóns con figuras que representan pasaxes do Antigo Testamento, prefiguracións de María. Obsérvanse nos medallóns catro citas, dúas en grego e dúas en latín. A tradución das inscricións é:[24]

  • Terceira cúpula: Uva de vide, lirio entre espiñas, rama de oliveira con follas de prata e palmeira.  
Transepto[editar | editar a fonte]

As partes baixas dos dous transeptos teñen mosaicos inspirados nos que hai en Rávena no mausoleo da emperatriz romana Gala Placidia. Na bóveda do cruceiro esquerdo do coro hai tres escudos de armas: o do papa Pío IX, o de Charles Place, Bispo de Marsella, e o da Basílica da nosa Señora da Garde. Na bóveda do transepto dereito do coro, hai tamén tres escudos de armas: o escudo do papa León XIII, o de Monseñor Louis Robert, Bispo de Marsella, e o da cidade de Marsella.[24]

As cabeceiras das arcadas, sobre a ábsida, teñen un mosaico que representa a Anunciación que o anxo fixo a María; á dereita o arcanxo Gabriel que, enviado por Deus, díxolle a María: «Velaquí, que concibirás no teu seo e darás a luz un fillo e poraslle por nome Xesús». Á esquerda a Virxe María dá o seu asentimento.[25]

Coro[editar | editar a fonte]

O altar deseñado por Révoil e realizado por Jules Cantini entre 1882 e 1886 é de mármore branco cunha base de cinco arcos en bronce dourado descansando sobre pequenas columnas de lapislázuli cunha decoración de mosaico. O tabernáculo está dourado, enmarcado por dúas columnas e dous paneis de mosaicos que representan a dúas pombas bebendo dun cáliz. Detrás do altar atópase unha columna de mármore vermella soportando un capitel de ourivaría sobre o cal está apoiada a estatua da Virxe executada en prata repuxada a cincel polo ourive marsellés Chanuel.[26]

O mosaico da base inferior da ábsida representa nun medallón central unha nave en mares axitados. Na vela do navío atópase unha imaxe da Virxe e, no ceo, unha estrela cunha A e unha M entrelazadas (Ave María: Deus te salve María). Este medallón está colocado no centro dunha decoración suntuosa que representa unha gran follaxe e trinta dous paxaros. Pódese identificar o pavo real, o papagaio, a bubela, o pinzón azul, a garza, o xílgaro, etc. Este mosaico ten nove medallóns unidos por ramas de follaxe que conteñen as ladaíñas da Virxe.[27]

Capelas laterais[editar | editar a fonte]

Cada capela lateral está adicada a un santo. Vense segundo se vai ao coro:

Os altares das seis capelas son semellantes. Sobre o pé de cada un figura a insignia do santo titular da capela. Jules Cantini construíu os altares, deseñados por Henri Révoil; tamén fixo a estatua de San Pedro e doouna ao santuario.[29]

O teito de cada unha destas capelas está decorado cun mosaico. Nun lado está o nome e o brasón da persoa que proporcionou o financiamento para a súa construción e no outro un símbolo do santo a quen está dedicada a capela.[28] Así pois atópanse os seguintes motivos:

  • Escudo cardinalicio de San Carlos Borromeo; doantes: Sr. e Sra J. Gondran (1892);
  • Tumba de Lázaro aberta; doante: Sra. Edmond Loce, de solteira Lavre Loce (1891);
  • Flor de Lis de san Xosé; doante: o conde Pierre Pastre (1890);
  • Concha de Santiago e zurrón lembrando que San Roque tamén era un peregrino; Sr. e Sra Aimé Pastré e os seus fillos Joseph e Emmanuel (1887);
  • Frasco de perfume de Santa María Magdalena; doante: Sra. Augustin Fabre e fillo (1891);
  • Chaves do paraíso de San Pedro; doantes: conde e condesa Pastré (1889).[29]

Restauración (2001-2008)[editar | editar a fonte]

As fachadas envelleceron considerablemente e os mosaicos interiores non se conservaron correctamente despois da guerra polo que houbo que facer importantes obras de restauración que se levaron a cabo entre os anos 2001 e 2008.[30]

Renovación exterior[editar | editar a fonte]

Mentres que a maioría das pedras usadas demostraron ser moi resistentes co tempo, non foi así coa pedra verde chamada Golfalina. Esta pedra deteriorouse rapidamente como resultado da contaminación industrial, en particular polas calefaccións de carbón. Erosionouse até unha profundidade de 3-5 cm.[92] A canteira de onde se extraeu a pedra, preto de Florencia, pechara tempo atrás pero atopouse outro lugar nun viñedo preto de Chianti onde se extraeron 150 m³ de Golfalina. As pedras defectuosas substituíronse por pedras idénticas pero tratadas superficialmente para resistir á contaminación.[31]

Tamén causaran desfeitas nas pedras algúns reforzos metálicos oxidados. Dúas armaduras tiñan un problema particular: a que rodea a parte superior da cámara da campá, cuxa misión é fortalecer esta zona durante o seu abalo, e a que rodea a parte superior da torre do campanario sobre a que descansa a estatua monumental. Algunhas armaduras protexéronse mediante un tratamento catódico e noutras substituíuse a materia metálica en mal estado por aceiro inoxidable.[32]

Restauración interior[editar | editar a fonte]

A restauración dos mosaicos confiouse ao artista marsellés Michel Patrizio cuxos traballadores se formaron na escola de mosaico de Spilimbergo, ao norte de Venecia, na difícil técnica de mosaico que se perpetuou en Friuli. As teselas, que son os pequenos elementos que forman o mosaico, proporcionounas o taller Orsoni de Venecia tal e como orixinalmente eran. A parte máis danada era a cúpula máis próxima ao coro xa que foi necesario cambiar todos os mosaicos dourados. Algunhas partes dos mosaicos, que ameazaban con despegarse, consolidáronse mediante inxeccións de resina.[23]

O sistema de iluminación mellorouse substancialmente en 2007 o que achegou máis esplendor aos mosaicos. O sistema de iluminación está en proceso de modernización mediante a instalación de luminarias tipo led, de moi baixo consumo.[33]

Na arte[editar | editar a fonte]

Escritura[editar | editar a fonte]

Moitos escritores describiron a famosa basílica. Pódense destacar as seguintes citas:

Celle qui préside aux routes de la mer
celle qui brille au-dessus des flots et du soleil
la géante debout au fond des heures bleues
la haute habitante d’or d’un long pays blanc
Pallas chrétienne des gaules.
A que preside as rutas da mar
a que brilla por riba das ondas e do sol
a inmensa en pé sobre o fondo de horas azuis
a máxima habitante de ouro dun gran país branco
Pallas cristiá das Galias
Celle qui préside aux routes de la mer



celle qui brille au-dessus des flots et du soleil



la géante debout au fond des heures bleues



la haute habitante d’or d’un long pays blanc



Pallas chrétienne des gaules.
La que preside las rutas de la mar



la que brilla por encima de las olas y del sol



la inmensa en pie sobre el fondo de horas azules



la máxima habitante de oro de un gran país blanco



Pallas cristiana de las Galias

    

Os pintores da basílica[editar | editar a fonte]

Puntillismo de Paul Signac: Porto de Marsella e Basílica.

Numerosos pintores representaron o porto de Marsella e, ao fondo, a basílica da nosa Señora da Garde. Paul Signac, que deu orixe ao puntillismo, realizou en 1905 con esta nova técnica unha pintura exposta no Museo Metropolitano de Arte de Nova York.[36]

Albert Marquet produciu varias obras sobre o tema, entre elas un óleo sobre lenzo pintado en 1916 titulado «Le cheval à Marseille». Esta pintura, exposta no Museo de Belas Artes de Bordeos, amosa un cabalo no peirao do porto sobre un fondo onde figura o outeiro de Notre-Dáme da Garde. Outra máis, exposta no Museo de Arte Ohara de Kurashiki, chámase «Le port de Marseille dans la brume» na que a Basílica emerxe dunha bela paisaxe brumosa.[37][38] Charles Camoin tamén realizou varios cadros nos que se mostra a Notre-Dáme da Garde como en «Le vieux port et Notre-Dáme de la Garde» pertencente a unha colección particular.[39]

Tamén realizou algunha obra Raoul Dufy como a pintada en 1908 titulada «Le port de Marseille».[40]

A Boa Nai[editar | editar a fonte]

Notre-Dáme da Garde é considerada polos cidadáns como a gardiá e protectora da cidade, de aí o seu nome común de «Boa Nai», e tamén polo seu nome popular de María (nai de Xesús).[41]

Exvotos[editar | editar a fonte]

Capela de exvotos de San Pedro.

Toda a relixiosidade mediterránea maniféstase pola presenza de numerosas veas e ofrendas votivas ofrecidas á Virxe en agradecemento por unha graza espiritual ou temporal concedida e, tamén, para proclamar publicamente e lembrar que se recibiu esta graza. Un dos documentos máis antigos relativos a esta práctica é unha acta notarial de 11 de agosto de 1425 no que un tal Jean Aymar pagou cinco floríns pola compra de imaxes de cera para ofrecelas á Virxe en recoñecemento dun favor.[42] Durante unha viaxe ao sur de Francia que fixo Aubin Louis Millin de Grandmaison a principios do século, chamáronlle a atención os numerosos exvotos ofrecidos á nosa Señora da Garde: «O camiño cara ao oratorio é traballoso e difícil. A capela é pequena e estreita e en todas partes hai tributos da piedade dos navegantes: No teito colgan veleiros pequenos co seu aparello e teñen o seu nome na popa; son os que a nai de Cristo rescatou dun cruel naufraxio ou salvados da furia dos piratas e corsarios».[43]

As paredes das capelas laterais dos dous santuarios superpostos, a cripta e a igrexa superior, están recubertas nun primeiro nivel por laxas de mármore. As partes superiores das capelas laterais están ocupadas por exvotos pintados colocados en varios andeis superpostos. A maioría destes exvotos datan da segunda metade do século XIX porque os anteriores á Revolución desapareceron durante este período. As representacións máis numerosas son relativas a naufraxios e tormentas. Tamén se ven outras escenas moi diferentes: lume, accidente automobilístico ou ferroviario, enfermo en cama, etc. Tamén hai diversos exvotos relacionados co equipo local, o Olympique de Marsella, como camisetas doadas por xogadores e peticións en favor del.[44][45] O lugar é, de xeito evidente, insuficiente e as últimas placas votivas fixáronas ás paredes das terrazas da basílica. Finalmente, a igrexa superior conserva moitas maquetas de barcos ou aeronaves recentemente restauradas e tradicionalmente colgadas das bóvedas do edificio.[46]

En 2013, o ano da capitalidade cultural europea de Marsella, a basílica da nosa Señora da Garde recibiu máis de 1 800 000 visitas incluídos os turistas.[47]

En 2015, tamén foi seleccionada en representación da rexión Provenza-Alpes-Costa Azul para participar na elección de «Le Monument préféré des Français», organizada polo programa de televisión francés do mesmo nome, presentado por Stéphane Bern e transmitido por France 2.[48] A votación dos internautas deixouna no 5º posto.

Panorama de Marsella desde a Basílica.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Histoire analytique et chronologique des actes et des délibérations du corps et du conseil de la municipalité de Marseille (en francés). Marsella: Barlatier Feissat. 
  2. Levet 1994, p. 49.
  3. Levet 1994, p. 93.
  4. Souvenirs. Indigo & Côté-femmes éditions, Publications de l’Université de Provence. ISBN 2-907883-93-3.  Parámetro descoñecido |nombre1= ignorado (suxírese |nome1=) (Axuda); Parámetro descoñecido |apellidos1= ignorado (suxírese |apelidos1=) (Axuda); Parámetro descoñecido |fechaacceso= ignorado (suxírese |data-acceso=) (Axuda); Parámetro descoñecido |página= ignorado (suxírese |páxina=) (Axuda); Parámetro descoñecido |ubicación= ignorado (suxírese |lugar=) (Axuda); Parámetro descoñecido |fecha= ignorado (suxírese |data=) (Axuda)
  5. Levet 1994, p. 106.
  6. Autran, Joseph (1950). Notre-Dame de la Garde (en francés). Lyon: Ediciones huecograbado Lescuyer M. & Son. p. 69. Consultado o 7 de agosto de 2016. 
  7. Aillaud 2002, p. 13-14.
  8. [Ligazón morta]
  9. Levet 1994, p. 144.
  10. Histoire de Marseille. Marsella: Mazarine. ISBN 978-2-86374-078-1. 
  11. Levet 1994, p. 154.
  12. "La construction d’un nouveau sanctuaire (1853-1897)". 2015. Consultado o 11 de agosto de 2016. 
  13. Levet 1994, p. 38.
  14. Gallocher 1989, p. 12-13.
  15. Et Marseille fut libérée 23 août-28 août 1944. Marsella: Autres Temps. ISBN 2-908805-42-1. 
  16. 16,0 16,1 Duchêne. Et Marseille fut libérée 23 août-28 août 1944. Marsella: Autres Temps. ISBN 2-908805-42-1.  Faltan o |apelido1= en Authors list (Axuda)
  17. "Art e histoire". 2017. Consultado o 7 de septiembre de 2017. 
  18. "Une architecture de style Romano-Byzantin". 2017. Consultado o 18 de agosto de 2017. 
  19. "Los marinos y la Fe. Una historia marsellesa.". noviembre de 2009. Consultado o 24 de agosto de 2017. 
  20. "Une architecture de style Romano-Byzantin". Diócesis de Marsella. 2015. Consultado o 10 de agosto de 2016. 
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 Duchêne 1998, p. 671.
  22. Lenzini,Garot 2003, p. 109.
  23. 23,0 23,1 23,2 Levet 1994, p. 88.
  24. 24,0 24,1 "Haut lieu artistique". 2015. Consultado o 11 de agosto de 2016. 
  25. "Haut lieu artistique". 2015. Consultado o 29 de agosto de 2016. 
  26. "L'intérieur de la Basilique". 2009. Consultado o 28 de agosto de 2017. 
  27. "Les mosaïques". 2015. Consultado o 10 de agosto de 2016. 
  28. 28,0 28,1 "Les mosaïques". 2015. Consultado o 10 de agosto de 2016. 
  29. 29,0 29,1 "L'intérieur de la Basilique". 2012. Consultado o 31 de agosto de 2017. 
  30. "1941: l’évêché de Marseille devient propriétaire du haut de la colline". 2015. Consultado o 11 de agosto de 2016. 
  31. Levet 2008, p. 86.
  32. Revista Marsella 2014, p. 94,nº 219.
  33. "Tant de choses à entretenir" (PDF) (2). Consultado o 19 de agosto de 2017.  |first1= sen |last1= in Authors list (Axuda)
  34. Larbaud, Valery (25 de outubro de 1957). Œuvres (G. Jean-Aubry e Robert Mallet ed.). Peau: Bibliothèque de la Pléiade, n° 126. p. 1111. ISBN 9782070103003.  Parámetro descoñecido |dataaacceso= ignorado (suxírese |data-acceso=) (Axuda)
  35. Larbaud, Valery (25 de octubre de 1957). Œuvres (G. Jean-Aubry et Robert Mallet edición). Peau: Bibliothèque de la Pléiade, n° 126. p. 1111. ISBN 9782070103003. Consultado el 7 de agosto de 2016. 
  36. "Marsella. MRE La Bonne. Brume du matin.". 2016. Consultado o 14 de agosto de 2016. 
  37. Biass-Fabiani, Ely, Soubiran. Office Régional de la Culture Provence-Alpes-côte d'Azur, ed. Peintres de la couleur en Provence. 1875-1920. Marseille. ISBN 2-7118-3194-9. OCLC 643935042. 
  38. "Fauvismo". 2015. Consultado o 31 de agosto de 2017. 
  39. "Charles Camoin". epdlp. 2017. Consultado o 31 de agosto de 2017. 
  40. "Raoul Dufy". 2017. Consultado o 31 de agosto de 2017. 
  41. "Notre-Dame de la Garde, la "Bonne Mère" de Marsella". 17 de agosto de 2011. Consultado o 11 de agosto de 2016. 
  42. Arnaud 1923, p. 193.
  43. Voyage dans les départements du midi de la France. París: Imprimerie impériale. 
  44. "Notre-Dame de la Garde, Marseille". 2017. Consultado o 19 de agosto de 2017. 
  45. "Notre-Dame de la Garde, la "Bonne Mère" de Marsella". 2017. Consultado o 19 de agosto de 2017. 
  46. "Les ex-voto : une dévotion intemporelle". 2015. Consultado o 11 de agosto de 2016. 
  47. "Notre-Dame-de-la-Garde à visiter". 2017. Consultado o 20 de agosto de 2017. 
  48. "Le beffroi d'Arras est le nouveau monument préféré des Français". Consultado o 16 de septiembre de 2015. .

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Arnaud, Abbé Gustave Henri : Marseille, Notre-Dáme da Garde, éd. Tacussel, Marsella, 1923.
  • Bertrand. La Manufacture, ed. Le guide de Marseille (en francés). Besançon. ISBN 2-7377-0276-3. 
  • Bertrand. Le Christ des Marseillais (en francés). Marseille: La Thune. ISBN 978-2-913847-43-9. 
  • Bouyala d'Arnaud. Évocation du vieux Marseille (en francés). París: Les éditions de minuit. ISBN 9782707300157. 
  • Chaillan. Petite monographie d’une grande église, Notre-Dame de la Garde à Marseille (en francés). Marseille: Moulot. 
  • Chélini. Notre-Dame de la Garde, le cœur de Marseille (en francés). Gémonos: Autres temps. ISBN 978-2-84521-360-9. 
  • Crémieux. Marseille et la royauté pendant la minorité de Louis XIV (1643-1660) (en francés). París: Librairie Hachette. 
  • Henry Espérandieu, la truelle et la lyre (en francés). Arles: Actes-Sud-Maupetit. ISBN 2-7427-4411-8. 
  • Duchêne. Histoires de Marseille (en francés). Gémonos: J. -M. Garçon. ISBN 978-2845210158. 
  • de Fortanier. Illustration du vieux Marseille (en francés). Avignon: Aubanel. ISBN 2-7006-0080-0. 
  • Gallocher. Marseille, Zigzags dans le passé (en francés). Marseille: Tacussel. ISBN 2903963118. 
  • Guiralt. Libération de Marseille (en francés). Hachette. 
  • Hildesheimer. Jeanne Laffitte, ed. Notre-Dame de la Garde, la Bonne Mère de Marseille (en francés). Marseille. ISBN 2-86276-088-9. 
  • Kaiser. Persée, ed. Marseille au temps des troubles 1559-1596: morphologie sociale et lutte des factions (en francés) (Éditions de l’école des hautes études en sciences sociales ed.). París. ISBN 2-7132-0989-7. 
  • Garot. Giletta, ed. Notre-Dame de la Garde. Niza. ISBN 2-903574-91-X.  Faltan o |apelido1= en Authors list (Axuda)
  • Levet. Cet ascenseur qui montait à la Bonne Mère (en francés). Tacussel. ISBN 2-903963-60-6. 
  • La Vierge de la Garde au milieu des bastions. Quatre siècles de cohabitation entre l'Église et l'Armée sur une colline de Marseille (1525-1941). Marsella: Paul Tacussel. ISBN 2-903963-75-4. 
  • Levet. La Vierge de la garde plus lumineuse que jamais (en francés). Marseille: Editeur association du domaine de Notre-dame de la Garde. ISBN 2-7071-4287-5. 
  • Revista Marsella. La revue Marseille (en francés). Marseille. 
  • Reynaud. Ex-voto marins de Notre-Dame de la Garde (en francés). Marseille: La Thune. ISBN 2-9509917-2-6. 
  • Reynaud. La Thune, ed. Ex-voto de Notre-Dame de la Garde. La vie quotidienne (en francés). Matrseille. ISBN 2-913847-08-0. 
  • Trigos. Dictionnaire Historique des rues de Marseille (en francés). Marseille: Geanne Laffitte. ISBN 2-86276-195-8. 

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

[[Categoría:Funiculares]] [[Categoría:Basílicas]] [[Categoría:Arquitectura de Francia]] [[Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas]]