Saltar ao contido

Tumbas dos reis de Buganda en Kasubi

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:Xeografía físicaTumbas dos reis de Buganda en Kasubi
(sw) Makaburi ya Kasubi ya wafalme wa Buganda Editar o valor en Wikidata
Imaxe do interior
Imaxe
Tipotumba
monumento Editar o valor en Wikidata
EpónimoKasubi hill (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
Situado na entidade xeográficaKasubi hill (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
Localización
División administrativaRubaga Division, Uganda (en) Traducir e Kampala, Uganda Editar o valor en Wikidata
Mapa
 0°19′45″N 32°33′12″L / 0.3292, 32.5533
Características
SuperficiePatrimonio da Humanidade: 26,8 ha Editar o valor en Wikidata
Patrimonio da Humanidade  
TipoPatrimonio cultural  → África
Data2001 (25ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (i), (iii), (iv) e (vi) Editar o valor en Wikidata
En perigo2010 Editar o valor en Wikidata
Identificador1022
National Cultural Site of Uganda (en) Traducir
World Heritage Sites in Uganda (en) Traducir
Historia
Cronoloxía
2010-lista do Patrimonio Mundial en Perigo Editar o valor en Wikidata
Sitio webkasubitombs.org Editar o valor en Wikidata
Tambores Gwanga Mujje de Kabaka

As Tumbas Kasubi en Kampala, Uganda, son o lugar onde se atopan os cemiterios de catro kabakas (reis de Buganda) e outros membros da familia real baganda. Como resultado, o sitio segue a ser un importante lugar espiritual e político para o pobo ganda, así como un exemplo importante de arquitectura tradicional. Converteuse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO en decembro de 2001,[1] cando foi descrito como "un dos edificios máis notables con materiais puramente vexetais de toda a rexión da África subsahariana".[2]

Algúns dos edificios principais foron case completamente destruídos por un incendio en marzo de 2010, cuxa causa está a ser investigada. Como resultado, en xullo de 2010 incluíuse na lista de Patrimonio da humanidade en perigo.[3]

O Reino de Buganda prometeu reconstruír as tumbas dos seus reis e o presidente Museveni dixo que o goberno nacional de Uganda axudaría na restauración do sitio. A reconstrución comezou en 2014, financiada por/a través dunha campaña de recadación de fondos/crowdsourcing chamada (Etofaali), traducida libremente como Ladrillo [reconstrución] e o goberno do Xapón.[4] Despois da restauración dos edificios en 2023, o sitio retirouse da lista de "en perigo".[5]

Tumbas de Kasubi

Tumbas

[editar | editar a fonte]

O Patrimonio da Humanidade abrangue arredor de 26 ha no outeiro Kasubi na cidade de Kampala, a uns 5 km ao noroeste do centro da cidade. A maior parte do sitio son terras agrícolas abertas que se cultivan con técnicas tradicionais. Nunha esquina contén un palacio real construído en 1882 por Muteesa I, o 35º Kabaka de Buganda, para substituír un palacio construído polo seu pai, Ssuuna II en 1820. O novo palacio converteuse nun cemiterio real tras a súa morte en 1884. O sitio é unha das 31 tumbas reais do reino de Buganda desde que se fundou o reino no século XIII. Tradicionalmente, o corpo do rei falecido era enterrado nun só lugar, cun santuario separado para a mandíbula do rei falecido, que se cre que contén a súa alma. Infrecuentemente, nunha ruptura coa tradición, o sitio en Kampala contén as tumbas reais de catro Kabakas de Buganda:

Os descendentes destes catro Kabakas están enterrados noutro lugar do sitio.

O límite do lugar cerimonial estableceuse en 1882 no outeiro Kasubi, tamén coñecido como as tumbas de Ssekabaka. Os límites aínda están marcados con figueiras de tela de cortiza (Ficus natalensis), que o protexeron do desenvolvemento residencial de baixa altura que agora rodea o sitio por todos os lados. A principal área cerimonial está situada ao noroeste do sitio máis amplo. Unha porta (Bujjabukula) leva a un pequeno patio e á casa do tambor (Ndoga-Obukaba) que alberga os tambores reais, e despois a un segundo patio circular principal (Olugya) situado no cumio do outeiro, rodeado por unha cerca de xuncos.

Interior das Tumbas de Kasubi

O edificio central principal (Muzibu Azaala Mpanga), duns 31 m de circunferencia e 7,5 m de altura, está situado ao longo do límite do patio, no bordo oposto á entrada. Muzibu Azaala Mpanga ten unha planta circular cunha forma xeral de cúpula[6]. Construíuse orixinalmente con postes de madeira, cana e barro, rematado por unha grosa cúpula de palla, con palla apoiada en 52 aneis de follas de palma (que representan os 52 clans tradicionais do pobo baganda). Na última gran renovación de 1938, Kabaka Mutesa II de Buganda introducíronse materiais de construción modernos, como unha estrutura de aceiro, columnas de formigón e ladrillos, en gran parte ocultos tras materiais tradicionais. Un arco baixo e ancho leva aos espazos sagrados do interior, separados por divisións de cana, con decoracións de tea de cortiza e recordos dos kabakas. As tumbas están situadas nun bosque sagrado (Kibira) no interior, oculto á vista do público por unha cortina de tea de cortiza. O chan está cuberto con esteiras de herba limón e follas de palma.

O patio tamén está bordeado por varios edificios de construción tradicional, como varias "casas de esposas" para as viúvas dos kabakas falecidos, que coidan das tumbas familiares. As súas casas están construídas tradicionalmente con madeira de vimbio e barro con tellados de palla, aínda que co tempo algunhas reconstruíronse con ladrillos e tellados metálicos engadidos, e tumbas para parentes reais. Tamén é o fogar de membros da familia real e funcionarios reais, incluíndo o "Nalinya" (gardián espiritual), o seu axudante o "Lubuga" (responsable da coordinación da agricultura no lugar) e o seu asistente administrativo o "Katikkiro". Tamén é un centro para a fabricación e decoración tradicional de tea de cortiza polo clan Ngo e para as técnicas tradicionais de tellado de palla do clan Ngeye.

O edificio foi mantido e xestionado polo Reino de Buganda, o maior dos catro reinos antigos de Uganda, ata que abolíuse polo primeiro ministro (daquela presidente) Milton Obote en 1966, e de novo despois de que fose restablecido polo presidente Museveni en 1993. Converteuse nun lugar protexido pola lei de Uganda en 1972, e o terreo está rexistrado a nome dos Kabaka en nome do Reino.

O sitio segue a ser un importante lugar espiritual e político para o pobo Baganda.[7][8] En 2001, as tumbas de Kasubi declaráronse Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.[8]

Destrución

[editar | editar a fonte]
O interior do Muzibu Azaala Mpanga en 2007, incluía reliquias e retratos dos kabakas enterrados
A estrutura que contiña as tumbas estaba situada ao final dun gran patio
Vista en planta do patio de Oluyga, utilizando datos do proxecto dixitación láser a principios de 2009

O 16 de marzo de 2010, aproximadamente Ás 20:30, hora local, as tumbas de Kasubi foron destruídas por un incendio.[9] A causa do incendio aínda se descoñece. O reino de Buganda prometeu levar a cabo investigacións independentes sobre o incendio, xunto coa policía nacional.[9]

John Baptist Walusimbi, primeiro ministro do reino de Buganda, declarou o 17 de marzo:

O reino está de loito. Non hai palabras para describir a perda ocasionada por este acto tan cruel.
The Guardian[10]

Os restos dos kabakas están intactos, segundo Walusimbi, xa que o santuario interior das tumbas estaba protexido da destrución total.

O 17 de marzo de 2010, a súa maxestade o Kabaka de Buganda, Ronald Muwenda Mutebi II e o presidente de Uganda, Yoweri Museveni, visitaron o sitio das tumbas.[11][12] Centos de persoas tamén viaxaron ao lugar para axudar a salvar os restos.[12]

Houbo disturbios durante a visita do presidente. As forzas de seguridade mataron a tiros a dous manifestantes (algúns informes din que tres) e, segundo se informa, cinco resultaron feridos.[13] Os soldados e a policía ugandeses tamén se enfrontaron cos manifestantes na capital, Kampala. As forzas empregaron gas lacrimóxeno para dispersar os manifestantes do grupo étnico baganda.[14]

A destrución produciuse no medio dunha relación incómoda entre o goberno de Uganda e o reino de Buganda, especialmente á luz dos disturbios de setembro de 2009.[9] Antes destes disturbios, o rei de Buganda, Ronald Mutebi, foi impedido de percorrer partes do seu reino, e varios xornalistas que supostamente simpatizaban co reino e cos manifestantes foron arrestados e estaban á espera de xuízo no momento da publicación.

Consecuencias do incendio

[editar | editar a fonte]
Edificio principal despois da reconstrución

A administración do Reino de Buganda prometeu reconstruír as tumbas mediante unha campaña de recadación de fondos/crowdsourcing chamada (Etofaali), traducida libremente como ladrillo [reconstrución], e o presidente Museveni dixo que o goberno nacional axudaría na restauración.[15][16]

Creouse unha comisión para determinar a causa do incendio e as mortes de civís nos días seguintes. Esta comisión entregou un informe ao goberno ugandés en marzo de 2011, pero en abril de 2012 aínda non se fixera público.[17] En decembro de 2012, lanzouse un plan para restaurar as tumbas de Kasubi coa axuda de asistencia exterior.[18] Posteriormente, o goberno de Buganda puxo énfase na seguridade medidas durante a restauración para vixiar e restrinxir a entrada ás tumbas.[19]

En resposta ao incidente, enviouse unha misión a través dos Fondos Fiduciarios Xaponeses da UNESCO para a Preservación do Patrimonio Cultural Mundial para crear un plan de prevención para a reconstrución das tumbas. Baseándose nos resultados da misión, o goberno xaponés decidiu proporcionar cooperación nos fondos do proxecto para a reconstrución das tumbas, a súa eliminación da Lista do Patrimonio Mundial en Perigo, a creación dun plan eficiente de prevención de riscos e o envío de expertos en restauración de bens culturais.[20][21]

Notas

[editar | editar a fonte]
    Referencias
    1. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "World Heritage Committee Inscribes 31 New Sites on the World Heritage List". Consultado o 14 de novembro de 2016.
    2. ↑ "Tombs of Buganda Kings at Kasubi" (PDF). Consultado o 14 de novembro de 2016.
    3. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "List of World Heritage in Danger: World Heritage Committee inscribes the Tombs of Buganda Kings (Uganda) and removes Galapagos Islands (Ecuador)". Consultado o 14 de novembro de 2016.
    4. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Reconstruction of the Tombs of the Buganda Kings begins". Consultado o 14 de novembro de 2016.
    5. ↑ "Where the spirits dwell: the Tombs of Buganda Kings in Uganda". UNESCO. 2025-10-03. Consultado o 2025-10-28.
    6. ↑ "CyArk". CyArk. Consultado o 2026-02-08.
    7. ↑ "Kasubi Tombs website". Kasubitombs.org. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    8. 1 2 "Uganda army deploys after fire destroys historic tombs". AFP. Arquivado dende o orixinal o 24 de marzo de 2010. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    9. 1 2 3 "Uganda's Kasubi royal tombs gutted by fire". BBC News. 17 de marzo de 2010. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    10. ↑ Rice, Xan (17 de marzo de 2010). "Three killed in Kampala clashes after royal mausoleum destroyed by fire". The Guardian (London). Consultado o 17 de marzo de 2010.
    11. ↑ "Kabaka Mutebi II visits Kasubi tombs". The New Vision. 17 de marzo de 2010. Arquivado dende o orixinal o 11 de febreiro de 2012. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    12. 1 2 "Kabaka, Museveni, Besigye visit burnt Kasubi tombs". Daily Monitor. 17 de marzo de 2010. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    13. ↑ "'Two dead' in protests after Uganda tomb fire". AFP. Arquivado dende o orixinal o 24 de marzo de 2010. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    14. ↑ "Riots after fire guts Uganda tombs". Al Jazeera. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    15. ↑ Maseruka, Joseph (17 de marzo de 2010). "Kabakas still intact, says Katikkiro". New Vision. Arquivado dende o orixinal o 22 de marzo de 2010.
    16. ↑ "Government to help restore Kasubi tombs". Uganda Media Centre. 17 de marzo de 2010. Arquivado dende o orixinal o 26 de xullo de 2011. Consultado o 17 de marzo de 2010.
    17. ↑ Lubwama, Siraje (15 April 2012). "Lawyers Sue Government Over Kasubi Tombs Fire". The Observer (Uganda). Consultado o 16 de xuño de 2014.
    18. ↑ Musisi, Frederic (3 de decembro de 2012). "Plan To Rebuild Kasubi Tombs Starts". Daily Monitor. Arquivado dende o orixinal o 3 de agosto de 2019. Consultado o 16 de xuño de 2014.
    19. ↑ Semakula, John (2 de febreiro de 2013). "New Security Measures for Kasubi Tombs". New Vision. Consultado o 16 de xuño de 2014.
    20. ↑ [Ligazón morta]
    21. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Safeguarding living cultural traditions at the World Heritage site of Muzibu-Azaala-Mpanga". Consultado o 14 de novembro de 2016.

    Véxase tamén

    [editar | editar a fonte]

    Outros artigos

    [editar | editar a fonte]

    Ligazóns externas

    [editar | editar a fonte]
    Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tumbas_dos_reis_de_Buganda_en_Kasubi&oldid=7416213»