Torre de Quitapesares

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Torre de Quitapesares
Imaxe do plano da torre de Quitapesares, conservado no Arquivo Histórico Provincial de Ourense.jpg
ConcelloPantón
ProvinciaLugo
Comunidade
autónoma
Galicia
Coordenadas42°28′11.03″N 7°41′14.7″O / 42.4697306, -7.687417Coordenadas: 42°28′11.03″N 7°41′14.7″O / 42.4697306, -7.687417
Estilo arquitectónico
Estilo orixinalséculo XV
Estilo actualDesaparecida
editar datos en Wikidata ]

A torre de Quitapesares foi unha fortaleza construída na primeira metade do século XV polo Duque de Arjona, Fadrique Enríquez, nun lugar entre os ríos Sil e Miño, nun paso do Camiño Real entre Os Peares e Monforte de Lemos. Posteriormente foi abandonada.

Localización[editar | editar a fonte]

Existe controversia sobre a súa localización, dentro do concello de Pantón. Hai fontes que a sitúan na aldea do Cotillón, na parroquia de Acedre, xunto ao curso do río Cabe, debido a unha mala interpretación dun documento do 17 de febreiro de 1591, onde Don Rodrigo, conde de Lemos, aforaba a Álvaro de Lornís, aforado este anteriormente polo mosteiro de San Vicenzo de Pombeiro; a frase da controversia foi "la mi possa de Quitapesares, que yo tengo e está en el monte de Cotillón cerca de Pombeiro".

A asociación Segredos de Pantón, trala realización dunha investigación determinou finalmente que esta fortificación se atoparía na aldea da Torre de Vilamirón, na parroquia de Pombeiro [1].

Na toponimia gárdanse marcados lugares cun significado relacionado á torre. Así, o lugar denominado como “Suatorre” fai referencia a "debaixo da torre". O lugar denominado “Forca”, clara alusión á construción para executar os condenados a morte e que está formada por dous paus verticais e outro horizontal colocados no extremo superior deste e do que colga unha corda cun lazo ademais de existir un prado chamado “Chaira da Forca”. Outra proba é que ó pé da Torre de Vilamirón está a aldea de Vilamirón, lugar relacionado co lugar de Penamirón, onde se atopa un castro, e de aí a derivación do seu nome. Co paso dos anos, a proximidade da Torre de Quitapesares a Vilamirón deu como resultado a coñecida Torre de Vilamirón.[2]

No Couto de Pombeiro antes da súa integración no de Santo Estevo de Ribas de Sil, non estaba comprendido o lugar de Cotillón. Sábese con certeza que a torre foi edificada na área de xurisprudencia do Couto, polo tanto a aldea estaba incluída.[3] Xeograficamente é un lugar por onde pasa o Camiño Real proveniente de Bazal e próximos ós ríos Miño e Sil como ditara no seu día o Duque de Arjona.

Na Carta xeométrica de Galicia de Domingo Fontán amósase no lugar da Torre de Vilamirón a Torre de Quitapesares.[4]

Lenda[editar | editar a fonte]

Na aldea da Torre de Vilamirón ao redor da Torre de Quitapesares existe a lenda, que explica desta forma o nome da torre medieval:

"A Unha raíña de España desaparecéralle o seu fillo, buscándoo e buscándoo atopouno aquí e mandou construí runha torre chamándoa Torre de Quitapesares, ao quitarlle os seus males ao atopalo”.

Lenda da Torre de Quitapesares.

Así a asociación cultural Segredos de Pantón, encargou unha banda deseñada sobre a devandita lenda. O cómic foi elaborado por El Fisgón histórico.

Planos[editar | editar a fonte]

No Arquivo Histórico Provincial de Ourense consérvanse os planos da edificación.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

O colectivo Segredos de Pantón levou a cabo recreacións en 3D da desaparecida Torre de Quitapesares, en base aos planos do Arquivo Histórico Provincial de Ourense.

 
 
 
 
 
 

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "A nova vida en 3D da Torre de Quitapesares". GCiencia. Arquivado dende o orixinal o 14 de xullo de 2018. Consultado o 14 de xullo de 2018. 
  2. "Mapa base Vectorial 2003". Información Xeográfica de Galicia. Consultado o 1 de xullo de 2018. 
  3. Lucas Álvarez e Lucas Domínguez, Manuel e Pedro (1996). El priorato bendictino de San Vicenzo de Pombeiro y su colección diplomática en la Edad Media. Dos Castros. ISBN 847492815X. 
  4. "Carta de Domingo Fontán". Información Xeográfica de Galicia. Consultado o 1 de xullo de 2018. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Fernández de Viana y Vieites, J. Ignacio. (1994-1995) "Colección diplomática del Monasterio de Santa María de Ferreira de Pantón". Deputación Provincial de Lugo, Servicio de Publicaciones.
  • Ferro Couselo, X. (1950-51): "La torre de Quitapesares y el duque de Arjona". Boletín del Museo Arqueológico de Orense, VI, pp. 101-21.
  • Lucas Álvarez, L. e Lucas Domínguez P. (1996) "El priorato bendictino de San Vicenzo de Pombeiro y su colección diplomática en la Edad Media". Galicia Medieval: Fontes.