Tipasa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Tipasa
Tipasa4.jpg
Ruínas romanas de Tipasa
[[Ficheiro:
Tipasa en Alxeria
Tipasa
Tipasa
|300px]]
Localización
Patrimonio da Humanidade - UNESCO
PaísFlag of Algeria.svg Alxeria
Localización36°35′42″N 2°26′27″L / 36.59500, -2.44083
TipoCultural
CriteriosIII, Iv
Inscrición1982 (6ª sesión)
Rexión da UNESCOÁfrica
Identificador193

Tipasa, ás veces coñecida como Tipasa de Mauretania, foi unha colonia romana na provincia romana da Mauretania Caesariensis, hoxe chamada Tipasa, está situada na costa central de Alxeria. Desde 2002, a UNESCO declarouna como "Patrimonio da Humanidade".

Historia[editar | editar a fonte]

Posto comercial púnico[editar | editar a fonte]

Inicialmente a cidade era un pequeno posto de comercio Púnico.

Colonia romana[editar | editar a fonte]

Conquistada por Antiga Roma, convertéuse nunha colonia militar polo emperador Claudio para a conquista dos reinos da Mauritania.[1] Despois converteuse nun municipium chamado Colonia Aelia Augusta Tipasensium, que alcanzou unha poboación de 20.000 habitantes no século IV segundo o historiador Gsell.[2]

A cidade romana construíuse sobre tres pequenos outeiros que dominaban o mar, case 20 km. ao leste de Caesarea (capital da Mauretania Caesariensis). Das casas, a maior parte das cales estaban no outeiro central, non quedan restos; pero quedan ruínas de tres igrexas, a Gran Basílica e a Basílica de Alexandre no outeiro occidental e a Basílica de Santa Salsa no outeiro oriental, dous cemiterios, os baños, o teatro, o anfiteatro e o nymphaeum. A liña das murallas pódese distinguir claramente e ao pé do cerro oriental os restos do antigo porto.

As basílicas están rodeadas de cemiterios, que están cheos de ataúdes de pedra e cubertos de mosaicos. A basílica de San Salsa, que foi escavada por Stéphane Gsell, consta dunha nave e dous corredores e aínda contén un mosaico. A Gran Basílica serviu durante séculos como canteira, pero aínda se pode facer o plano do edificio, que estaba dividido en sete corredores. Baixo os cimentos da igrexa atópanse tumbas cortadas na rocha sólida. Destas, unha é circular, cun diámetro de 18 m. e espazo para 24 cadaleitos.

Baixo o dominio romano a cidade adquiriu maior importancia comercial e militar debido ao seu porto e á súa posición central no sistema de estradas costeiras romanas no norte de África. Construíuse un muro de aproximadamente 2.300 metros ao redor da cidade para a defensa contra as tribos nómades, e construíronse os edificios públicos e os barrios de casas romanos dentro do recinto. Tipasa converteuse nun importante centro do cristianismo no século III. A primeira inscrición cristiá en Tipasa data do 238 e a cidade viu a construción dun gran número de edificios relixiosos cristiáns nos séculos III, IV e posteriores ..... Sobre o 372 Tipasa resistiu un asalto de Firmus, o líder dunha rebelión Berber que invadira as cidades próximas de Caesarea (a moderna Cherchell) e Icosium (a moderna Alxer). Tipasa entón serviu de base para a contra-campaña romana. Con todo, as fortificacións de Tipasa non impediron que a cidade fora conquistada polos vándalos preto do 429, poñendo fin á prosperidade que a cidade gozara durante o período romano. No 484, durante a persecución da igrexa católica polo rei vándalo Hunérico, o bispo católico de Tipasa foi expulsado e substituído por un bispo arianos que incitou a moitos habitantes da cidade a fuxir a España. Nas décadas posteriores a cidade caeu en ruínas. Enc. Brit.[3]

Tipasa comercialmente tiña considerable importancia, pero non se distinguíu no arte ou na aprendizaxe. O cristianismo iniciouse pronto, e no século III, Tipasa foi unha sé episcopal, inscrita na lista de ses titulares da Igrexa católica.[4]

Ruínas na actualidade da Tipasa romana

A maioría dos habitantes continuaron sendo non-cristiáns ata que, segundo a lenda, Salsa, unha doncela cristiá, botou a cabeza do seu ídolo serpe ao mar, polo que o pobo enfurecido apedreuna ata matala. O corpo, milagrosamente recuperado do mar, enterrouse, nun outeiro sobre o porto, nunha pequena capela que posteriormente deu lugar a unha maxestuosa basílica. O martirio de Salsa tivo lugar no século IV. no 484, o rei vandalo Hunerico (477-484) enviou un bispo ariano a Tipasa, logo de que un gran número de habitantes fuxiran a España, mentres que moitos dos restantes foron cruelmente perseguidos.[5]

Decadencia[editar | editar a fonte]

Tipasa foi parcialmente destruída polos vándalos no 430, pero foi reconstruída polos bizantinos un século máis tarde. Tipasa resucitou por un breve tempo durante a ocupación bizantina no século VI pero recibiu o nome árabe de Tefassed, cando os árabes chegaron alí. O término traducido significa "moi danado".[6]

Tumba cristiá dunha basílica romana de Tipasa

No terceiro século o cristianismo foi adorado por todos os bérberes romanizados e os colonos romanos de Tipasa. Deste período vén o epitafio cristián máis antigo da África romana datado o 17 de outubro de 237 d.C.[7] En Tipasa construíronse as principais basílicas da actual Alxeria: a basílica de Alexandre e a basílica de Santa Salsa.

A finais do século VII a cidade foi destruída polos árabes e reducida a ruínas.[8]

Cidade moderna[editar | editar a fonte]

En 1857 a área foi novamente habitada, coa creación da cidade de Tipaza que agora ten preto de 30.000 habitantes. A cidade e os seus arredores albergan o maior grupo de hablantes bérberes de Alxeria occidental, o pobo Chenoua.

Galería[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Centre, UNESCO World Heritage. "Tipasa". whc.unesco.org (en inglés). Consultado o 2016-08-08. 
  2. "Archivo de la Frontera | EL LIMES ROMANO DE ÁFRICA IX – AELIA AUGUSTA TIPASENSIUM (Tipasa – Argelia, 1982-84)". www.archivodelafrontera.com (en castelán). Consultado o 2018-01-29. 
  3. Roman Tipasa
  4. Annuario Pontificio 2013 (Libreria Editrice Vaticana, 2013, ISBN 978-88-209-9070-1), p. 991
  5. Stefano Antonio Morcelli, Africa christiana, Volume I, Brescia 1816, pp. 327–328
  6. Tipasa, Morocco, Algeria, & Tunisia: a travel survival kit, Geoff Crowther & Hugh Finlay, Lonely Planet, 2nd Edition, abril 1992, pp. 286 - 287.
  7. Revue africaine, Société historique algérienne, éd. la Société, 1866, Modelo:P.
  8. Toutain Jules. Fouilles de M. Gsell à Tipasa : Basilique de Sainte Salsa. In: Mélanges d'archéologie et d'histoire T. 11, 1891. Modelo:P..

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]