Sildenafilo
| Sildenafilo | |||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C₂₂H₃₀N₆O₄S | |||||||||||||||||||||||||||
Estrutura Modelo | |||||||||||||||||||||||||||
|
Instancia de
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Subclase de
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Uso
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Ten o papel
| |||||||||||||||||||||||||||
|
Ingrediente activo en
Patrex (en)
Sildenafil Teva (en) Viagra (en) Sildenafil Ratiopharm (en) Revatio (en) Sildenafil Actavis (en) Vizarsin (en) | |||||||||||||||||||||||||||
|
Dose diaria
50 mg vía oral | |||||||||||||||||||||||||||
|
Condición médica tratada
| |||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades xerais | |||||||||||||||||||||||||||
|
Masa
| |||||||||||||||||||||||||||
| Propiedades estruturais | |||||||||||||||||||||||||||
| Identificadores | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||||||||||||||||||||||

O sildenafilo (sildenafil), vendido co nome comercial Viagra entre outros, é un medicamento usado para tratar a disfunción eréctil e a hipertensión pulmonar.[1][2][3][4] Ás veces utilízase fóra de indicación para o tratamento de certos síntomas do fenómeno de Raynaud secundario.[5] Non está claro se é efectivo para tratar a disfunción sexual en mulleres.[2] Pode tomarse por vía oral, intravenosa ou sublingual (disolto baixo a lingua).[2][6] O comezo dos efectos cando se toma por vía oral tarda normalmente uns 20 minutos e dura unhas dúas horas.[2][7]
Efectos secundarios comúns son dor de cabeza, acidez de estómago e rubor da pel.[2] Aconséllase precaución a aqueles que teñen doenzas cardiovasculares.[2] Efectos secundarios raros pero graves son problemas de visión, perda de oído e erección prolongada (priapismo) que pode causar danos no pene.[2] Non deberían tomalo persoas en tratamento con doantes de óxido nítrico como a nitroglicerina, xa que pode ter como resultado unha grave caída da presión arterial.[2][8]
O sildenafilo actúa bloqueando a fosfodiesterase 5 (PDE5), un encima que promove a degradación do guanosín monofosfato cíclico (GMPc), que regula o fluxo sanguíneo no pene.[2] Para funcionar necesita unha excitación sexual, e el por si mesmo non causa esa excitación sexual.[2] Tamén provoca a dilatación dos vasos sanguíneos pulmonares.[2]
Este medicamento descubriuno orixinalmente a compañía Pfizer en 1989 mentres buscaba un tratamento para a anxina de peito.[9] Aprobouse para uso médico na Unión Europea e nos Estados Unidos en 1998.[10][2][9][11] En 2023, era o medicamento no posto 151º da lista dos máis prescritos nos Estados Unidos, con máis de 3 millóns de prescricións.[12][13] Está dispoñible como medicamento xenérico.[14][15][16]
Usos médicos
[editar | editar a fonte]
Disfunción eréctil
[editar | editar a fonte]A indicación primaria do sildenafilo é o tratamento da disfunción eréctil (incapacidade de manter unha erección satifactoria para completar o acto sexual). O seu uso é agora un dos tratamentos estándar para a disfunción eréctil, incluíndo a homes con diabetes mellitus.[17]
Disfunción eréctil asociada a atidepresivos
[editar | editar a fonte]Evidencias provisionais suxiren que o sildenafilo pode axudar aos homes que sofren disfunción eréctil inducida por antidepresivos.[18]
Hipertensión pulmonar
[editar | editar a fonte]Aínda que o sildenafilo mellora algúns marcadores de enfermidade en persoas con hipertensión arterial pulmonar, non parece que afecte o risco de morte ou teña efectos secundarios graves.[19]
Fenómeno de Raynaud
[editar | editar a fonte]O sildenafilo e outros inhibidores da PDE5 utilízanse fóra de indicación para aliviar o vasoespasmo e tratar isquemias graves e úlceras nos dedos e dedas en persoas con fenómenod de Raynaud secundario;[5][20] estes fármacos teñen unha eficacia moderada na redución da frecuencia e duración dos episodios vasoespásticos.[5] En 2016 o seu papel no fenómeno de Raynaud en xeral non estaba claro.[20]
Mal de altura
[editar | editar a fonte]O sildenalfilo mostrou algún potencial na mellora do rendemento durante o exercicio físico a grandes altitudes. Porén, a súa eficacia global non etá clara.[21]
Edema pulmonar de grande altitude
[editar | editar a fonte]Estudouse o sildenafilo para o tratamento do edema pulmonar de grande altitude, pero o seu uso non se recomenda actualmente para esta indicación.[22]
Efectos adversos
[editar | editar a fonte]En ensaios clínicos, os efectos adversos máis comúns do sildenafilo son dor de cabeza, rubor, indixestión, conxestión nasal e alteración da vista, incluíndo a fotofobia e visión borrosa.[1] Algúns usuarios de sildenafilo queixáronse de ver todo con tons azuis (cianopsia).[23] Esta cianopsia pode ser explicada porque o sildenafilo, aínda sendo selectivo para a PDE5, ten tamén algunha afinidade para a PDE6, que é a fosfodiesterase que se encontra na retina. Os pacientes que toman o fármaco poden experimentar anormalidades na visión das cores. Algúns quéixanse de visión borrosa e perda de visión periférica. En xullo de 2005, a FDA norteamericana actualizou a etiquetaxe do tadalafilo (Cialis), vardenafilo (Levitra) e o sildenafilo (Viagra) para reflectir un pequeno número de informes poscomercialización de perda súbita da vista, se ben admitindo que "...non é posible determinar se estas medicinas orais para a disfunción eréctil foron a causa da perda de vista ou se o problema está relacionado con outros factores como a presión arterial alta ou a diabetes, ou cunha combinación deses problemas."[24] Unha revisión coidadosa de datos agrupados de ensaios clínicos que contén información ben documentada sobre a dose e duración da exposición dos fármacos para un gran número de pacientes, non proporcionou probas de que houbese un incremento do risco de neuropatía óptica isquémica anterior non arterítica ou outros episodios oculares adveros asociados co uso de inhibidores da PDE5.[25]
Efectos adversos graves pero raros encontrados na vixilancia poscomercialiación son o priapismo, hipotensión grave, infarto de miocardio, taquicardia ventricular, accidente cerebrovascular, incremento da presión intraocular e perda de oído sensorineural súbita.[1] En outubro de 2007, a FDA anunciou que a etiquetaxe de todos os inhibidores da PDE5, como o sildenafilo, necesitan unha advertencia máis prominente dos posibles riscos de perda súbita de oído.[26]
Interaccións
[editar | editar a fonte]Deberían ter coidado tamén as persoas que ademais están tomando inhibidores da protease para o tratamento da VIH/SIDA. Os inhibidores da protease inhiben o metabolismo do sildenafilo, multiplicando os niveis plasmáticos de sildenafilo, incrementando a incidencia e gravidade dos efectos secundarios. Recoméndase aos que usan inhibidores da protease que limiten o seu uso do sildenafilo a non máis dunha dose de 25 mg cada 48 horas.[1] Outros fármacos que interfiren co metabolismo do sildenafilo son a eritromicina e a cimetidina, xa que ambos pode orixinar uns niveis de vida media no plasma prolongados.[27]
O uso do sildenafilo e un bloqueador α1 (tipicamente prescrito para a hipertensión arterial ou para condici´ns urolóxicas, como a hipertrofia prostática benigna) ao mesmo tempo pode causar hipotensión arterial, pero este efecto non ocorre se se toman cunh diferenza de 4 hors.[28]
Contraindicacións
[editar | editar a fonte]Entre as contraindicacións están:[1]
- Uso concomitante de doantes de óxido nítrico, nitratos e nitritos e orgánicos,[29] como:
- nitroglicerina
- isosorbide mononitrato
- isosorbide dinitrato
- nitropruside de sodio
- alquil nitritos (comunmente coñecidos como "poppers")
- Uso concomitante de estimuladores da guanilil ciclase soluble, como o riociguat
- Hipersensibilidade coñecida para o sildenafilo
O sildenafilo non debería usarse se á persoa non se lle aconsella ter actividade sexual debido a factores de risco cardiovascular subxacentes.[30]
Uso non médico
[editar | editar a fonte]Uso recreativo
[editar | editar a fonte]A popularidade do sildenafilo entre os adultos novos aumentou cos anos.[31] O nome de marca do sildenafilo, Viagra, ten moita sona na cultura popular, e a asociación do fármaco co tratamento da disfunción eréctil levou a que empezase a dárselle uso recreativo.[32] As razóns que hai detrás dese uso son a crenza de que o fármaco incrementa a libido, mellora o rendemento sexual,[32] ou incrmenta permanentemente o tamaño do pene.[33] Os estudos sobre os efectos do sildenafilo cando se usa recreativamente son limitados, pero suxiren que ten pouco efecto cando o usan persoas que non teñen disfunción eréctil. Nun estudo, unha dose de 25 mg non causaba cambios significativos na cualidade da erección, pero reducía o período refractario postexaculatorio.[34] Este estudo tamén detectou un significativo efecto placebo no grupo de control.[34]
O uso rereativo non prescrito do sidenalfilo e outros inhibidores da PDE5 observouse que é especialmente alto entre os consumidores de drogas ilegais.[35] O sildenafilo utilízase ás veces para contrarrestar os efectos doutras substancias, a miúdo ilícitas.[32] Algúns usuarios mestúrano con metilenodioximetanfetamina (MDMA, "éxtase"), outros estimulantes ou opiáceos nun intento de compensar os efectos secundarios comúns de disfunción eréctil, unha combinación coñecida como "sextase" (tamén "rockin' and rollin'", "hammerheading" ou "trail mix").[32] A mestura con amil nitrito, outro vasodilatador, é particularmente perigosa e potencialmente mortal.[32]
Investigación do jet lag
[editar | editar a fonte]O Premio Ig Nobel de 2007 de aviación foi para Patricia V. Agostino, Santiago A. Plano e Diego A. Golombek da Universidad Nacional de Quilmes, Arxentina, polo seu descubrimento de que o sildenafilo axuda a tratar a recuperación do jet lag en hámsteres.[36][37]
Deportes
[editar | editar a fonte]Entre os atletas profesionais documentouse o uso de sildenafilo, debido á crenza de que a dilatación dos vasos sanguíneos enriquecerá o rego dos seus músculos, o que podería mellorar o seu rendemento.[38][39]
Análogos
[editar | editar a fonte]O acetildenafilo e outros análogos estruturais sintéticos do sildenafilo que son inhibidores da PDE5 atopáronse como adulterantes en varios produtos afrodisíacos "herboristas" vendidos sen receita.[40] Con estes análogos non se relizaron tests rigorosos como os de fármacos como o sildenafilo, e así teñen perfís de efectos secundarios descoñecidos.[41] Fixéronse algúns intentos de prohibir estes produtos, pero non se progresou moito nese sentido polo de agora, xa que, mesmo nas xurisdicións que teñen leis que afectan as drogas deseñadas, as leis están pensadas para prohibir os análogos de drogas de abuso ilegais, e non para análogos de medicamentos de prescrición. Porén, polo menos un caso legal tivo como resultado a retirada dun produto do mercado.[42]
A FDA norteamericna prohibiu numerosos produtos que afirmaban ser Eurycoma longifolia que, de feito contén só análogos do sildenafilo.[43][44][45] Os vendedores deses produtos herboristas falsos adoitan reaccionar á prohibición simplemente cambiando os nomes dos seus podutos.
Detección en fluídos biolóxicos
[editar | editar a fonte]O sildenafilo e/ou N-desmetilsildenafilo, o seu principal metabolito activo, pode ser cuantificado no plasma, soro sanguíneo ou sangue completo para avaliar o estado farmacolóxico dos que reciben o fármaco terapeuticamente, para confirmar a diagnose en posibles vítimas de envelenamento, ou para axudar na investigación forense nun caso de sobredose mortal.[46]
Mecanismo de acción
[editar | editar a fonte]
O sildenafilo protexe o guanosín monofosfato cíclico (GMPc) da degradación polo encima fosfodiesterase tipo 5 específico de GMPc (PDE5) no corpo cavernoso do pene. O óxido nítrico (NO) que está no corpo cavernoso do pene únese a receptores de guanilato ciclase, o que ten como resultado un incremento dos niveis de GMPc, o que orixina a relaxación do músculo liso (vasodilatación) dos coxíns da íntima das arterias helicinas do pene. Esta relaxación do músculo liso causa vasodilatación e un incremento do fluxo entrante de sangue no tecido esponxoso do pene, causando a erección.[48] Robert F. Furchgott, Ferid Murad e Louis Ignarro gañaron o Premio Nobel de Medicina e Fisioloxía en 1998 polos seus estudos independentes da vía metabólica do óxido nítrico na vasodilatación do músculo liso.
No mecanismo molecular da relaxación do músculo liso está implicado o encima proteína quinase dependente de GMPc, tamén coñecida como PKG. Esta quinase é activada polo GMPc e fosforila múltiples dianas nas células musculares lisas, concretamente a fosfatase da cadea lixeira da miosina, RhoA, receptor de IP3, fosfolipase C e outras.[49] Globalmente, isto resulta nunha diminución no calcio intracelular e a desensibilización das proteínas aos efectos do calcio, producindo a relaxación do músculo liso.[49]
O sildenafilo é un inhibidor potente e selectivo da PDE5, que é responsable da degradación do GMPc nos corpos cavernosos. A estrutura molecular do sildenafilo é similar á do GMPc e actúa como un axente que se une competitivamente á PDE5 dos corpos cavernosos, resultando nunha maior cantidade de GMPc e un incremento da resposta do pene á estimulación sexual.[48][50] Sen estimulación sexual, e, por tanto, con falta de activación do sistema NO/GMPc, o sildenafilo non debería causar unha erección. Outros fármacos que operan seguindo o mesmo mecanismo son o tadalafilo (Cialis) e o vardenafilo (Levitra).
O sildenafilo é degradado no fígado polo metabolismo hepático usando encimas citocromo p450, principalmente os isoencimas hepáticos CYP450 3A4 (ruta principal), mais tamén o CYP2C9 (ruta menor). O produto principal da metabolización por estes encimas é o sidenalfilo N-desmetilado, que se metaboliza ulteriormente. Este metabolito tamén ten afinidade polos receptores de PDE, aproximadamente o 40 % do que ten o sildenafilo. Así, o metabolito é responsable de aproximadamente o 20 % da acción do sildenafilo. O sildenafilo excrétase como metabolitos predominantemente polas feces (un 80 % da dose oral administrada) e en menor medida pola urina (arredor do 13 % da dose oral administrada). Se se toma cunha comida rica en graxa, redúcese a súa absorción; aumenta o tempo que tarda en chegar á concentración máxima en plasma en arredor dunha hora, e diminúe a propia concentración máxima en case un terzo.[51]
Ruta de administración
[editar | editar a fonte]- Cando se toma por vía oral, o sildenafilo para a disfunción eréctil ten un tempo medio para empezar a conseguir ereccións duns 27 minutos (vai de 12 a 70 minutos).[52]
- A administración sublingual para a disfunción eréctil ten efectos como media 15 minutos despois e dura como media 40 minutos.[6]
Síntese química
[editar | editar a fonte]Os pasos de preparación que hai que seguir para a síntese do sildenafilo son:[53]
- Metilación do ácido 3-propilpirazol-5-carboxílico etil éster con dimetil sulfato quente
- Hidrólise con hidróxido de sodio (NaOH) acuoso a ácido libre
- Nitratación con ácido nítrico fumante
- Formación da carboxamida con refluxo de cloruro de tionilo/NH4OH
- Redución do grupo nitro a grupo amino
- Acilación con cloruro de 2-etoxibenzoílo
- Ciclación
- Sulfonación a o derivado clorosulfonilo
- Condensación con 1-metilpiperazina.
Historia
[editar | editar a fonte]O sildenafilo (composto UK-92,480) foi sintetizado por un grupo de farmacéuticos liderados por Simon Campbell[54] que traballaban no centro de investigación de Pfizer en Sandwich, Kent, Inglaterra. Estudouse inicialmente para o seu uso na hipertensión arterial e anxina de peito (un síntoma da enfermidade isquémica de corazón).[55] Os primeiros ensaios clínicos foron realizados no Hospital Morriston de Swansea, Gales.[56] Os ensaios clínicos en fase I baixo a dirección de Ian Osterloh suxeriron que o fármaco tiña pouco efecto sobre a anxina, pero podía inducir fortes ereccións do pene.[57][58] Por tanto, Pfizer decidiu comercializalo para a disfunción eréctil, en vez de para a anxina de peito; esta decisión converteuse nun exemplo a miúdo citado de reposicionamento de medicamentos.[59][60] O fármaco foi patentado en 1996, aprobado para o seu uso na disfunción eréctil pola FDA o 27 de marzo de 1998, converténdose no primeiro tratamento oral aprobado para tratala nos Estados Unidos, e púxose á venda nos Estados Unidos posteriormente ese mesmo ano.[61] Axiña tivo un grande éxito: as vendas anuais de Viagra chegaron en 2008 a 1.934 millóns de dólares.[62]
Sociedade e cultura
[editar | editar a fonte]Comercialización e vendas
[editar | editar a fonte]
Nos Estados Unidos, aínda que o sildenafilo só está dispoñible con receita médica, foi anunciado directamente aos consumidores en TV (sendo promovido polo senador Bob Dole e o futbolista Pelé). Numerosos sitios de Internet ofrecen a venda de Viagra con "consulta en liña", a miúdo un simple cuestionario web.[63][64]
O Viagra e outros produtos para a disfunción sexual denomínanse sexuofármacos. Axiña proliferaron novos tipos de márketing especializados para eses produtos.[65] O Viagra e prescricións farmacéuticas similares eran promovidos por imaxes nos medios ata o punto de convertérense en iconas culturais, daquela un fenómero relativamenten novo permitido só nos Estados Unidos e Nova Zelandia e que se cre contribuíu significativamente a establecer normas sobre a sexualidade masculina.[66] Un autor sinalou que aínda que o efecto da Viagra está só limitado aos vasos sanguíneos do pene, os anuncios usan de rutina imaxes de parellas abrazándose, sorrindo e bailando, e o autor afirma que as compañías farmacéuticas estaban enganando con eses anuncios.[67]
En 2000, as vendas de Viagra supoñían o 92 % de todo o mercado ds pílulas prescritvas para a disfunción eréctil.[68] En 2007, a porción de vendas do Viagra global caera ao 50 %[69] debido a varios factores, como a entrada no mercado de Cialis e Levitra, xunto con varios clons falsificados, e os informes de perda de visión en persoas que tomaran inhibidores da PDE5.[70][71] En 2008, a FDA forzou a Pfizer a retirar Viva Cruiser, un advergame para o Viagra, que aparecía en Forbes, porque o xogo non revelaba a información de risco sobre o fármaco.[72][73]
En febreiro de 2007, anunciouse que Boots, a cadea de farmacias do Reino Unido, probaría a venda Viagra sen receita nos seus almacéns de Manchester, Inglaterra. Os homes con idades entre 30 e 65 serían elixibles para mercar catro tabletas despois dunha consulta cun farmacéutico.[74] En 2017, a Axencia Regulatoria de Medicamentos e Sanidade (MHRA) sacou unha lei que ampliaba isto a toda a nación,[75] permitindo que unha formulación con marca particular do sildenafilo, Viagra Connect (50 mg), se vendese en receita e sen prescrición en todo o Reino Unido desde inicios de 2018. Aínda que para a venda do produto seguía necesitando unha consulta cun farmacéutico, elimináranse as outras restricións do ensaio, que permitía aos clientes de 18 anos comprar un número ilimitado de pílulas.[76]
En maio de 2013, Pfizer, fabricante de Viagra, dixo a Associated Press que empezarían a vender o fármaco directamente a persoas a través do seu sitio web.[77]
As patentes de Pfizer do Viagra expiraron fóra dos Estados Unidos en 2012; nos Estados Unidos estaban tamén destinadas a expirar, pero Pfizer resolveu o seu litixio con Mylan e Teva e acordou que ambas as compañías podían introducir xenéricos nos Estados Unidos en decembro de 2017.[78][79] En decembro de 2017, Pfizer sacou a súa propia versión de xenérico do Viagra.[80][81]
En 2018, a FDA estadounidense aprobou que quince fabricantes de medicamentos comercilizasen o sildenafilo xenérico nos Estados Unidos. Sete destas compañías tiñan a súa sede na India.[82][83]
A patente de Pfizer da Viagra para tratar a difunción eréctil expirou en abril de 2020.[84]
Falsificacións
[editar | editar a fonte]O Viagra falsificado, malia ser normalmente máis barato,[85] pode conter substancias nocivas ou substancias que afectan ao funcionamento do Viagra, como tinta de impresora azul, anfetaminas, metronidazol, ácido bórico e veleno de ratas.[86]
O Viagra é unha das medicinas máis falsificadas do mundo.[87][88] Segundo un estudo de 2012 de Pfizer, arredor do 80 % dos sitios web que dicían vender Viagra estaban vendendo falsificacións.[86]
Unha declaración de outubro de 2023 afirmaba que as medicinas para a disfunción eréctil eran os fármacos máis confiscados pola Interpol,[89] supoñendo o 22 % das incautacións.[90] Hai redes de falsificación internacionais activas.[91][92]
Unión Europea
[editar | editar a fonte]En xuño de 2013 a patente de Pfizer do sildenafilo citrato expirou nlgúns países membros da Unión Europea, como Austria, Dinamarca, Francia, Alemaña, Irlanda, Italia, Países Baixos, España, Suecia e Reino Unido; tamén en Suíza.[93][94][95] Unha patente no Reino Unido de Pfizer sobre o uso de inhibidores da PDE5 como tratamento da impotencia foi invalidada en 2000 por falta de non-obviedade (non era suficientemente inventiva ou "non obvia" para ser patentada); esta decisión foi ratificada en apelación en 2002.[96][97]
Estados Unidos
[editar | editar a fonte]En 1992, Pfizer solicitou unha patente que incluía o sildenafilo e o seu uso para tratar doenzas cardiovasculares.[98] Foi comercializada co nome Revatio. A patente publicouse en 1993 e expirou en 2012. A patente sobre Revatio (indicada para a hipertensión arterial pulmonar en vez de para a disfunción eréctil) expirou a finais de 2012. As versións xenéricas desta forma de baixa dose do sildenafilo vendéronas nos Estados Unidos varios fabricantes, como Greenstone, Mylan e Watson, desde inicios de 2013.[99] Os prestadores de servizos sanitarios poden prescribir o sildenafilo xenérico para a disfunción eréctil.[100] Durante un certo período, os xenéricos non estaban dispoñibles nas mesmas doses que o Viagra de marca, e os pacientes de disfunción eréctil tiñan que tomar varias pílulas.[100][101]
En 1994, Pfizer solicitou unha patente que cubría o uso do sildenafilo para tratar a disfunción eréctil.[102] O produto venderíase co nome Viagra. Esta patente publicouse en 2002 e expirou en 2019. Teva presentou unha demanda para invalidar esta última patente, pero Pfizer gañou o caso nos tribunais en agosto de 2011.[103] Un acordo ao que se chegou con Pfizer permitiu a Teva ser o primeiro en proporcionar o fármaco xenérico en decembro de 2017.[100]
Nos Estados Unidos, a Pfizer outorgáronselle dúas patentes polo sidenalfilo: unha para a súa indicación para tratar doenzas cardiovasculares (comercializada como Revatio) e outra para a súa indicación para tratar a disfunción eréctil (comercializada como Viagra). A substancia en ambas as marcas é a mesma.[100]
O sildenafilo está dispoñible como xenérico nos Estados Unidos, etiquetado para a hipertensión arterial pulmonar,[100] e para tratar a disfunción eréctil, xa que a patente expirou en abril de 2020.[84]
Nos Estados Unidos, Revatio e Viagra son vendidos co nome Viatris despois de que se creou Upjohn como empresa derivada de Pfizer.[104][105][106][107]
Reino Unido
[editar | editar a fonte]En 2016 houbo 2.958.199 prescricións para o sildenafilo en Inglaterra, comparado coas 1.042.431 en 2006.[108]
En 2018, Viagra Connect, unha formulación particular do sildenafilo vendida por Pfizer, púxose á venda sen necesidade de receita no Reino Unido.[76][109][110][111]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Viagra- sildenafil citrate tablet, film coated". DailyMed. Arquivado dende o orixinal o 13 de agosto de 2020. Consultado o 6 de outubro de 2020.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 "Sildenafil Citrate". The American Society of Health-System Pharmacists. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2020. Consultado o 1 de decembro de 2014.
- ↑ "Viagra 25mg film-coated tablets Summary of Product Characteristics (SmPC)". electronic medicines compendium (emc). 30 de setembro de 2024. Consultado o 18 de outubro de 2025.
- ↑ "Viagra Connect 50 mg film-coated tablets Summary of Product Characteristics (SmPC)". electronic medicines compendium (emc). 16 de maio de 2024. Consultado o 18 de outubro de 2025.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Roustit M, Blaise S, Allanore Y, Carpentier PH, Caglayan E, Cracowski JL (outubro de 2013). "Phosphodiesterase-5 inhibitors for the treatment of secondary Raynaud's phenomenon: systematic review and meta-analysis of randomised trials". Annals of the Rheumatic Diseases 72 (10): 1696–9. PMID 23426043. doi:10.1136/annrheumdis-2012-202836.
Os inhibidores da PDE-5 parecen ter eficacia significativa pero moderada no [fenómenos de Raynaud] secundario.
- ↑ 6,0 6,1 Deveci S, Peşkircioğlu L, Aygün C, Tekin MI, Dirim A, Ozkardeş H (novembro de 2004). "Sublingual sildenafil in the treatment of erectile dysfunction: faster onset of action with less dose". International Journal of Urology 11 (11): 989–92. PMID 15509203. doi:10.1111/j.1442-2042.2004.00933.x.
- ↑ Nichols DJ, Muirhead GJ, Harness JA (6 de marzo de 2002). "Pharmacokinetics of sildenafil after single oral doses in healthy male subjects: absolute bioavailability, food effects and dose proportionality". British Journal of Clinical Pharmacology 53 (Suppl 1): 5S–12S. PMC 1874258. PMID 11879254. doi:10.1046/j.0306-5251.2001.00027.x.
- ↑ "Sildenafil Use During Pregnancy". Drugs.com. 7 de outubro de 2019. Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2020. Consultado o 6 de outubro de 2020.
- ↑ 9,0 9,1 Goldstein I, Burnett AL, Rosen RC, Park PW, Stecher VJ (xaneiro de 2019). "The Serendipitous Story of Sildenafil: An Unexpected Oral Therapy for Erectile Dysfunction". Sexual Medicine Reviews 7 (1): 115–128. PMID 30301707. doi:10.1016/j.sxmr.2018.06.005.
- ↑ "Viagra EPAR". Axencia Europea do Medicamento. 17 de setembro de 2018. Arquivado dende o orixinal o 11 de outubro de 2020. Consultado o 6 de outubro de 2020.
- ↑ "Drug Approval Package: Viagra (sildenafil citrate) NDA #020895". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 27 de marzo de 1998. Arquivado dende o orixinal o 31 de marzo de 2021. Consultado o 15 de febreiro de 2021.
- ↑ "Top 300 of 2023". ClinCalc. Arquivado dende o orixinal o 12 de agosto de 2025. Consultado o 12 de agosto de 2025.
- ↑ "Sildenafil Drug Usage Statistics, United States, 2013 - 2023". ClinCalc. Consultado o 18 de agosto de 2025.
- ↑ Gordon S (11 de decembro de 2017). "Generic Viagra: Two versions of sildenafil hit the market today". CBS News. Arquivado dende o orixinal o 25 de novembro de 2018. Consultado o 24 de novembro de 2018.
- ↑ "Competitive Generic Therapy Approvals". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 3 de marzo de 2023. Arquivado dende o orixinal o 12 de febreiro de 2022. Consultado o 6 de marzo de 2023.
- ↑ LaMattina J. "With Viagra Now Available Over-The-Counter In The U.K., Will The U.S. Follow Suit?". Forbes. Arquivado dende o orixinal o 25 de novembro de 2018. Consultado o 24 de novembro de 2018.
- ↑ Vardi M, Nini A (xaneiro de 2007). "Phosphodiesterase inhibitors for erectile dysfunction in patients with diabetes mellitus". The Cochrane Database of Systematic Reviews 2009 (1 (número de artigo: CD002187)). PMC 6718223. PMID 17253475. doi:10.1002/14651858.CD002187.pub3.
- ↑ Taylor MJ, Rudkin L, Bullemor-Day P, Lubin J, Chukwujekwu C, Hawton K (maio de 2013). "Strategies for managing sexual dysfunction induced by antidepressant medication". The Cochrane Database of Systematic Reviews (5 (número de artigo: CD003382)). PMC 12052305. PMID 23728643. doi:10.1002/14651858.CD003382.pub3. Arquivado dende o orixinal o 10 de outubro de 2020. Consultado o 30 de novembro de 2019.
- ↑ Wang RC, Jiang FM, Zheng QL, Li CT, Peng XY, He CY, Luo J, Liang ZA (marzo de 2014). "Efficacy and safety of sildenafil treatment in pulmonary arterial hypertension: a systematic review". Respiratory Medicine 108 (3): 531–7. PMID 24462476. doi:10.1016/j.rmed.2014.01.003. Arquivado dende o orixinal o 29 de agosto de 2021. Consultado o 5 de novembro de 2016.
- ↑ 20,0 20,1 Linnemann B, Erbe M (2016). "Raynaud's phenomenon and digital ischaemia--pharmacologic approach and alternative treatment options". VASA. Zeitschrift für Gefässkrankheiten 45 (3): 201–12. PMID 27129065. doi:10.1024/0301-1526/a000526.
Os inhibidores da fosfodiesterase (por exemplo, o sildenafilo) poden mellorar os síntomas do [fenómeno de Raynaud] e a curación de úlceras
- ↑ Dang ZC, Yang Z, Liu S, Du GM, Jin L, Zhao ZZ (febreiro de 2024). "Efficacy of Sildenafil on healthy humans in high‑altitude hypoxia at rest and during exercise: A meta‑analysis". Experimental and Therapeutic Medicine 27 (2 (número de artigo: 88)). PMC 10809317. PMID 38274336
|pmid=incorrecto (Axuda). doi:10.3892/etm.2024.12376. - ↑ Nieto Estrada VH, Molano Franco D, Medina RD, Gonzalez Garay AG, Martí-Carvajal AJ, Arevalo-Rodriguez I (xuño de 2017). "Interventions for preventing high altitude illness: Part 1. Commonly-used classes of drugs". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 6 (número de artigo: CD009761) (12). PMC 6481751. PMID 28653390. doi:10.1002/14651858.CD009761.pub2.
- ↑ "Viagra and Vision". VisionWeb. 29 de outubro de 2001. Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2017. Consultado o 5 de novembro de 2016.
- ↑ "FDA Updates Labeling for Viagra, Cialis and Levitra for Rare Post-Marketing Reports of Eye Problems" (Nota de prensa). U.S. Food and Drug Administration (FDA). 8 de xullo 2005. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro 2016. Consultado o 5 de novembro de 2016.
- ↑ Laties AM (xaneiro de 2009). "Vision disorders and phosphodiesterase type 5 inhibitors: a review of the evidence to date". Drug Safety 32 (1): 1–18. PMID 19132801. doi:10.2165/00002018-200932010-00001.
- ↑ "FDA Announces Revisions to Labels for Cialis, Levitra and Viagra". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 18 de outubro de 2007. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2016. Consultado o 5 de novembro de 2016.
- ↑ Schwartz BG, Kloner RA (xullo de 2010). "Drug interactions with phosphodiesterase-5 inhibitors used for the treatment of erectile dysfunction or pulmonary hypertension". Circulation 122 (1): 88–95. PMID 20606131. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.110.944603.
- ↑ Kloner RA (decembro de 2005). "Pharmacology and drug interaction effects of the phosphodiesterase 5 inhibitors: focus on alpha-blocker interactions". The American Journal of Cardiology 96 (12B): 42M–46M. PMID 16387566. doi:10.1016/j.amjcard.2005.07.011.
- ↑ Cheitlin MD, Hutter AM, Brindis RG, Ganz P, Kaul S, Russell RO, Zusman RM (xaneiro de 1999). "ACC/AHA expert consensus document. Use of sildenafil (Viagra) in patients with cardiovascular disease. American College of Cardiology/American Heart Association". Journal of the American College of Cardiology 33 (1): 273–82. PMID 9935041. doi:10.1016/S0735-1097(98)00656-1.
- ↑ "Viagra (Sildenafil Citrate): Side Effects, Interactions, Warning, Dosage & Uses". RxList. Arquivado dende o orixinal o 12 de xullo de 2018. Consultado o 11 de xullo de 2018.
- ↑ Peterson K (21 de marzo de 2001). "Young men add Viagra to their drug arsenal". USA Today. Arquivado dende o orixinal o 4 de setembro de 2014. Consultado o 27 de decembro de 2013.
- ↑ 32,0 32,1 32,2 32,3 32,4 Smith KM, Romanelli F (2005). "Recreational use and misuse of phosphodiesterase 5 inhibitors". Journal of the American Pharmacists Association 45 (1): 63–72; quiz 73–5. PMID 15730119. doi:10.1331/1544345052843165.
- ↑ "Sildenafil Will Not Affect Libido - Fact!". Arquivado dende o orixinal o 21 de agosto de 2016. Consultado o 15 de xullo de 2016.
- ↑ 34,0 34,1 Mondaini N, Ponchietti R, Muir GH, Montorsi F, Di Loro F, Lombardi G, Rizzo M (xuño de 2003). "Sildenafil does not improve sexual function in men without erectile dysfunction but does reduce the postorgasmic refractory time". International Journal of Impotence Research 15 (3): 225–8. PMID 12904810. doi:10.1038/sj.ijir.3901005.
- ↑ McCambridge J, Mitcheson L, Hunt N, Winstock A (maro de 2006). "The rise of Viagra among British illicit drug users: 5-year survey data". Drug and Alcohol Review 25 (2): 111–3. PMID 16627299. doi:10.1080/09595230500537167.
- Eloi-Stiven ML, Channaveeraiah N, Christos PJ, Finkel M, Reddy R (novembro de 2007). "Does marijuana use play a role in the recreational use of sildenafil?". The Journal of Family Practice 56 (11): E1–4. PMID 17976333. - ↑ "The 2007 Ig Nobel Prize Winners". Improbable Research. 4 de outubro de 2007. Arquivado dende o orixinal o 26 de xaneiro de 2013. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ Agostino PV, Plano SA, Golombek DA (xuño de 2007). "Sildenafil accelerates reentrainment of circadian rhythms after advancing light schedules". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 104 (23): 9834–9. Bibcode:2007PNAS..104.9834A. PMC 1887561. PMID 17519328. doi:10.1073/pnas.0703388104.
- ↑ Thompson T, Red C, O'Keefffe M, Vinton N (10 xuño de 2008). "Source: Roger Clemens, host of athletes pop Viagra to help onfield performance". Daily News. Arquivado dende o orixinal o 14 de agosto de 2020. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ Busbee J (28 de novembro de 2012). "Bears' Brandon Marshall says some NFL players use Viagra ... on the Field". Yahoo! Sports. Arquivado dende o orixinal o 5 de marzo de 2016. Consultado o 28 de novembro de 2012.
- ↑ Venhuis BJ, de Kaste D (outubro de 2012). "Towards a decade of detecting new analogues of sildenafil, tadalafil and vardenafil in food supplements: a history, analytical aspects and health risks". Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis 69: 196–208. PMID 22464558. doi:10.1016/j.jpba.2012.02.014.
- ↑ Oh SS, Zou P, Low MY, Koh HL (novembro de 2006). "Detection of sildenafil analogues in herbal products for erectile dysfunction". Journal of Toxicology and Environmental Health. Part A 69 (21): 1951–8. Bibcode:2006JTEHA..69.1951S. PMID 16982533. doi:10.1080/15287390600751355.
- ↑ Venhuis BJ, Blok-Tip L, de Kaste D (maio de 2008). "Designer drugs in herbal aphrodisiacs". Forensic Science International 177 (2–3): e25–7. PMID 18178354. doi:10.1016/j.forsciint.2007.11.007.
- ↑ "FDA letter to Libidus distributor". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 11 de xullo de 2006. Arquivado dende o orixinal o 4 de marzo de 2016.
- ↑ "FDA Warns Consumers About Dangerous Ingredients in "Dietary Supplements" Promoted for Sexual Enhancement". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 12 de xullo de 2006. Arquivado dende o orixinal o 18 de xaneiro de 2017.
- ↑ "Hidden Risks of Erectile Dysfunction 'Treatments' Sold Online". U.S. Food and Drug Administration (FDA). 21 de febreiro de 2009. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2019. Consultado o 8 de decembro de 2020.
- ↑ R. Baselt, Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man, 9th edition, Biomedical Publications, Seal Beach, CA, 2011, pp. 1552–53. "Sildenafil" (PDF). Biomedical Publications. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de setembro de 2011. Consultado o 1 de xullo de 2011.
- ↑ Sung BJ, Hwang KY, Jeon YH, Lee JI, Heo YS, Kim JH, Moon J, Yoon JM, Hyun YL, Kim E, Eum SJ, Park SY, Lee JO, Lee TG, Ro S, Cho JM (setembro de 2003). "Structure of the catalytic domain of human phosphodiesterase 5 with bound drug molecules". Nature 425 (6953): 98–102. Bibcode:2003Natur.425...98S. PMID 12955149. doi:10.1038/nature01914.
- ↑ 48,0 48,1 Webb DJ, Freestone S, Allen MJ, Muirhead GJ (marzo de 1999). "Sildenafil citrate and blood-pressure-lowering drugs: results of drug interaction studies with an organic nitrate and a calcium antagonist". The American Journal of Cardiology 83 (5A): 21C–28C. PMID 10078539. doi:10.1016/S0002-9149(99)00044-2.
- ↑ 49,0 49,1 Francis SH, Busch JL, Corbin JD, Sibley D (setembro de 2010). "cGMP-dependent protein kinases and cGMP phosphodiesterases in nitric oxide and cGMP action". Pharmacological Reviews 62 (3): 525–63. PMC 2964902. PMID 20716671. doi:10.1124/pr.110.002907.
- ↑ Goldstein I, Lue TF, Padma-Nathan H, Rosen RC, Steers WD, Wicker PA (maio de 1998). "Oral sildenafil in the treatment of erectile dysfunction. Sildenafil Study Group". The New England Journal of Medicine 338 (20): 1397–1404. PMID 9580646. doi:10.1056/NEJM199805143382001.
- ↑ "Viagra Clinical Pharmacology". RxList.com. 2008. Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2012. Consultado o 20 de agosto de 2008.
- ↑ Eardley I, Ellis P, Boolell M, Wulff M (2002). "Onset and duration of action of sildenafil for the treatment of erectile dysfunction". British Journal of Clinical Pharmacology 53 (Suppl 1): 61S–65S. PMC 1874251. PMID 11879261. doi:10.1046/j.0306-5251.2001.00034.x.
- ↑ Dunn PJ (2005). "Synthesis of Commercial Phosphodiesterase(V) Inhibitors". Org Process Res Dev 2005 (1): 88–97. doi:10.1021/op040019c.
- ↑ "Scientist who developed Viagra receives knighthood in New Year's Honours". The Pharmaceutical Journal (Royal Pharmaceutical Society). 2014. ISSN 2053-6186. doi:10.1211/pj.2014.20067494. Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2023. Consultado o 14 de xaneiro de 2023.
- ↑ Ghofrani HA, Osterloh IH, Grimminger F (agosto de 2006). "Sildenafil: from angina to erectile dysfunction to pulmonary hypertension and beyond". Nat Rev Drug Discov 5 (8): 689–702. PMC 7097805. PMID 16883306. doi:10.1038/nrd2030.
- ↑ "Research". ABM. Abertawe Bro Morgannwg University Health Board. 4 de xullo de 2008. Arquivado dende o orixinal o 26 de setembro de 2008. Consultado o 6 de agosto de 2008.
Os nosos médicos ofreceron regularmente aos pacientes a oportunidade de tomar parte nos ensaios de novos fármacos e tratamentos. O Hospital Morriston de Swansea, foi o primeiro no mund en probar o Viagra!
- ↑ Boolell M, Allen MJ, Ballard SA, Gepi-Attee S, Muirhead GJ, Naylor AM, Osterloh IH, Gingell C (xuño de 1996). "Sildenafil: an orally active type 5 cyclic GMP-specific phosphodiesterase inhibitor for the treatment of penile erectile dysfunction". International Journal of Impotence Research 8 (2): 47–52. PMID 8858389.
- ↑ Terrett NK, Bell AS, Brown D, Elllis P (1996). "Sildenafil (Viagra), a potent and selective inhibitor of Type 5 cGMP phosphodiesterase with utility for the treatment of male erectile dysfunction". Bioorg Med Chem Lett 6 (15): 1819–24. doi:10.1016/0960-894X(96)00323-X.
- ↑ Ashburn TT, Thor KB (agosto de 2004). "Drug repositioning: identifying and developing new uses for existing drugs". Nature Reviews. Drug Discovery 3 (8): 673–83. PMID 15286734. doi:10.1038/nrd1468.
- ↑ Institute of Medicine (2014). Drug Repurposing and Repositioning: Workshop Summary. National Academies Press. ISBN 978-0-309-30204-3. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2019. Consultado o 11 de xuño de 2017.
- ↑ Kling J (1998). "From hypertension to angina to Viagra". Mod. Drug Discov. 1: 31–38. ISSN 1532-4486. OCLC 41105083.
- ↑ "Portions of the 2010 Financial Report". Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2019. Consultado o 15 de xullo de 2016.
- ↑ Ciment J (novembro de 1999). "Health situation in former communist bloc is dire, says Unicef". BMJ 319 (7221): 1324. PMC 1174637. PMID 10567131. doi:10.1136/bmj.319.7221.1324g.
- ↑ Devine A (29 de setembro de 2008). "Chemists plan to sell Viagra on the internet". Daily Record. Arquivado dende o orixinal o 1 de novembro de 2012. Consultado o 30 de abril de 2012.
- ↑ Gurevich M, Cormier N, Leedham U, Brown-Bowers A (agosto de 2018). "Sexual dysfunction or sexual discipline? Sexuopharmaceutical use by men as prevention and proficiency". Feminism & Psychology 28 (3): 309–330. ISSN 0959-3535. doi:10.1177/0959353517750682.
- ↑ Vares T, Braun V (xullo de 2006). "Spreading the Word, but What Word is That? Viagra and Male Sexuality in Popular Culture". Sexualities 9 (3): 315–332. ISSN 1363-4607. doi:10.1177/1363460706065055.
- ↑ Tiefer L (1 de maio de 2001). "A new view of women's sexual problems: Why new? Why now?". The Journal of Sex Research 38 (2): 89–96. ISSN 0022-4499. doi:10.1080/00224490109552075.
- ↑ Keith A (2000). "The economics of Viagra". Health Affairs 19 (2): 147–57. PMID 10718028. doi:10.1377/hlthaff.19.2.147.
- ↑ McGuire S (1 de xaneiro de 2007). "Cialis gaining market share worldwide". Medical Marketing & Media. Haymarket Media. Arquivado dende o orixinal o 3 de xaneiro de 2009. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ Mullin R (20 de xuño de 2005). "Viagra". Chemical & Engineering News 83 (25). Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2008. Consultado o 20 de agosto de 2008.
- ↑ Berenson A (4 de decembro de 2005). "Sales of Impotence Drugs Fall, Defying Expectations". The New York Times. Arquivado dende o orixinal o 11 de outubro de 2007. Consultado o 20 de agosto de 2008.
- ↑ "Pfizer Courting More Controversy with Viagra 'Advergaming'". CBS News. 3 de setembro de 2008. Arquivado dende o orixinal o 19 de decembro de 2019. Consultado o 19 de decembro de 2019.
- ↑ "FDA gave Pfizer hard time over Viagra game". Engadget. 24 de novembro de 2008. Arquivado dende o orixinal o 6 de maio de 2018. Consultado o 19 de decembro de 2019.
- ↑ "Over-the-counter Viagra piloted". BBC News. 11 de febreiro de 2007. Arquivado dende o orixinal o 9 de xaneiro de 2009. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ "Viagra can be sold over the counter". BBC News. 28 de novembro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 22 de febreiro de 2021. Consultado o 5 de abril de 2018.
- ↑ 76,0 76,1 "Viagra now available over the counter without prescription in the UK". The Independent. 27 de marzo de 2018. Arquivado dende o orixinal o 26 de marzo de 2021. Consultado o 5 de abril de 2018.
- ↑ "Pfizer to sell Viagra online, in first for Big Pharma: AP". CBS News. Associated Press. Arquivado dende o orixinal o 8 de decembro de 2013. Consultado o 6 de maio de 2013.
- ↑ Helfand C (14 de abril de 2015). "The coming generics threat to Pfizer's Viagra brand just got scarier". FiercePharma. Arquivado dende o orixinal o 9 de setembro de 2017. Consultado o 9 de setembro de 2017.
- ↑ "Viagra to go generic in 2017 according to Pfizer agreement". CBS News. 17 de decembro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 1 de decembro de 2017. Consultado o 19 de novembro de 2017.
- ↑ Nocera J (6 de decembro de 2017). "Sex, Drugs and That Little Blue Pill". Bloomberg. Arquivado dende o orixinal o 6 de decembro de 2017. Consultado o 10 de decembro de 2017.
- ↑ Mukherjee S (6 de decembro de 2017). "Why Pfizer Is About to Slash Viagra's Price in Half". Fortune. Arquivado dende o orixinal o 7 de decembro de 2017. Consultado o 6 de decembro de 2017.
- ↑ Chandna H (7 de agosto de 2018). "Pfizer to lose patent of drug Viagra, Indian companies gear up with copycat versions: Pfizer's patent for the formulation of Viagra, used to treat impotence in men, ends in the US in 2020.". Hindustan Times (New Delhi). Arquivado dende o orixinal o 17 de abril de 2021. Consultado o 10 de agosto de 2018.
- ↑ "Set to conquer US, Indian 'Viagras' may give Pfizer a hard Time". The Economic Times (Mombai). 3 de agosto de 2018. Arquivado dende o orixinal o 22 de decembro de 2020. Consultado o 10 de agosto de 2010.
- ↑ 84,0 84,1 "Pfizer Settles Viagra® Patent Litigation With Teva". Pfizer. Consultado o 17 de marzo de 2025.
- ↑ "Record amount of counterfeit Viagra seized". www.bbc.com. 12 de maio de 2016. Arquivado dende o orixinal o 19 de novembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
- ↑ 86,0 86,1 Amerman D (22 de maio de 2012). "Counterfeit Viagra, Cialis, Levitra: The Ultimate Guide". AccessRx. Arquivado dende o orixinal o 10 de xaneiro de 2017. Consultado o 10 de xaneiro de 2017.
- ↑ Moran B (20 de agosto de 2013). "Cracking Down on Counterfeit Drugs". PBS NOVA Next. Arquivado dende o orixinal o 10 de xaneiro de 2017. Consultado o 10 de xaneiro de 2017.
- ↑ Somra G (31 de agosto de 2015). "Online pharmacies suspected of counterfeit drug sales". CNN. Arquivado dende o orixinal o 10 de xaneiro de 2017. Consultado o 10 de xaneiro de 2017.
- ↑ "Erectile Dysfunction Medication the Most Seized Drug During Global Crackdown, Interpol Says". Forbes.
- ↑ "Global illicit medicines targeted by INTERPOL operation". Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2023. Consultado o 10 de decembro de 2023.
- ↑ "Israeli-made AI exposes international fake Viagra network". 19 de abril de 2023. Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2023. Consultado o 10 de decembro de 2023.
- ↑ "Counterfeit Viagra Pills, Footwear, Belts, Car Emblems and Headphones Worth over $32 Million Seized at the LA/Long Beach Seaport | U.S. Customs and Border Protection". Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2023. Consultado o 10 de decembro de 2023.
- ↑ "Actavis Launches Generic Viagra in Europe as Patents Expire". Yahoo Finance. 24 de xuño de 2013. Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2013. Consultado o 25 de outubro de 2013.
- ↑ Edwards J (21 de outubro de 2009). "What Will Happen When Viagra Goes Generic?". AccessRx.com. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2011. Consultado o 25 de marzo de 2011.
- ↑ "Is Viagra about to lose its pulling power in the UK?". The Guardian. 3 de xuño de 2013. Arquivado dende o orixinal o 30 de outubro de 2013. Consultado o 13 de xuño de 2013.
- ↑ Murray R (23 de xaneiro de 2002). "Viagra ruling upsets Pfizer". Londres: Telegraph Media Group Limited. Arquivado dende o orixinal o 22 de agosto de 2009. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ "Pfizer Loses UK Battle on Viagra Patent". UroToday. Thomson Reuters. 17 de xuño de 2002. Arquivado dende o orixinal o 25 de xuño de 2007. Consultado o 10 de febreiro de 2009.
- ↑ U.S. Patent 5.250.534
- ↑ "Pfizer's Revatio Goes Generic". Zacks Equity Research. 15 de novembro de 2012. Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2013. Consultado o 5 de outubro de 2013.
- ↑ 100,0 100,1 100,2 100,3 100,4 Skinner G (4 de marzo de 2016). "Yes, There Is a Way to Get Generic Viagra". Consumer Reports. Arquivado dende o orixinal o 2 de maio de 2016. Consultado o 4 de maio de 2016.
- ↑ "Revatio EPAR". Axencia Europea do Medicamento. 17 de setembro de 2018. Arquivado dende o orixinal o 11 de novembro de 2020. Consultado o 6 de outubro de 2020.
- ↑ U.S. Patent 6.469.012
- ↑ Milford P (15 de agosto de 2011). "Pfizer Wins Viagra Patent Infringement Case Against Teva Pharmaceuticals". Bloomberg. Arquivado dende o orixinal o 11 dexneiro de 2015. Consultado o 1 de abril de 2012.
- ↑ "Pfizer Completes Transaction to Combine Its Upjohn Business with Mylan". Pfizer. 16 de novembro de 2020. Consultado o 17 de xuño de 2024 – vía Business Wire.
- ↑ "Revatio". Pfizer. Arquivado dende o orixinal o 17 de xuño de 2024. Consultado o 17 de xuño de 2024.
- ↑ "Viagra". Pfizer. Consultado o 17 de xuño de 2024.
- ↑ "Brands". Viatris. 16 de novembro de 2020. Arquivado dende o orixinal o 17 de xuño de 2024. Consultado o 17 de xuño de 2024.
- ↑ "Viagra prescriptions almost triple in a decade". The Pharmaceutical Journal. 12 de febreiro de 2021. Arquivado dende o orixinal o 1 de xullo de 2024. Consultado o 1 de xullo de 2024.
- ↑ "MHRA reclassifies Viagra Connect tablets to a Pharmacy medicine".
- ↑ "Viagra can be sold over the counter". BBC News. 28 de novembro de 2017.
- ↑ "Viagra to be available without prescription in UK". CNN. 28 de novembro de 2017.