Sempre Xonxa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Sempre Xonxa
Ficha técnica
Título orixinal Sempre Xonxa
Director Chano Piñeiro
Produtor Manuel Martínez Mallo
Guión Chano Piñeiro
Intérpretes Uxía Blanco
Miguel Ínsua
Xavier R. Lourido
Música Pablo Barreiro
Carlos Ferrant
Marcial Prado
Fotografía Miguel Ángel Trujillo
Montaxe Cristina Otero
Distribuidora Baños Films
Biblos Clube de Lectores
Ignacio Benedeti Cinema S.L.
La Voz de Galicia
Estrea 1989
Duración 114 minutos
Orixe Galicia Galicia
Xénero Drama

Sempre Xonxa é unha longametraxe dirixida por Chano Piñeiro e estreada o 25 de novembro de 1989[1]. Foi a primeira longametraxe galega rodada en 35 mm, e comparte con Urxa de Carlos A. López Piñeiro e Alfredo García Pinal e con Continental de Xavier Villaverde a honra de ser unha das primeiras longametraxes de ficción en galego.

Argumento[editar | editar a fonte]

Sempre Xonxa é un filme sobre as consecuencias emocionais da emigración. Dous nenos, Pancho e Birutas que viven placidamente na mesma aldea están platonicamente namorados de Xonxa. Pero un dos rapaces, O Birutas, ten que emigrar deixando a Xonxa e a Pancho na aldea. Cando O Birutas regresa da emigración, convertido nun home rico, Xonxa xa está casada con Pancho.

Características[editar | editar a fonte]

A historia abrangue o período que vai de 1947 a 1986, e estrutúrase en catro episodios vinculado cada un a unha estación do ano. A primavera corresponde á infancia, o verán á puberdade, o outono á madurez e á forzada emigración, o inverno á vellez e ó retorno.

Trátase dun filme realista, aínda que pode considerarse encadrado dentro do realismo máxico propio de Álvaro Cunqueiro, destacando neste sentido o personaxe de Caladiño, que entronca coa Galicia máxica e lendaria dos contos populares. Na primeira parte do filme aparece retratado o mundo da aldea galega durante o franquismo, ao igual que xa fixera Chano Piñeiro en Mamasunción.

Produción[editar | editar a fonte]

O guión de Sempre Xonxa coñeceu o seu primeiro bosquexo xa a finais de 1985, antes incluso da rodaxe de Esperanza. A inspiración encontrouna Chano Piñeiro nas historias da emigración que oíra relatar no seu Forcarei natal e nas aldeas de Rubillón e Baíste (Avión), nas que gravou Mamasunción. Tivo ata nove versións antes do guión definitivo en 1988. Entre versión e versión, Chano Piñeiro comezou a buscar as localizacións do filme. Atopounas en Santa Olaia de Valdeorras. Esta aldea sería a vila de Trasdomonte na ficción.

A rodaxe comezou en 1988, pero por motivos económicos e técnicos, demorouse durante ano e medio. Polo camiño, esgotou as finanzas e a saúde do seu director. Foi estreada en 1989, acadando un gran éxito nos cines de Galicia. No resto de España pasou completamente desapercibida, o cal é facilmente comprensible debido á súa temática centrada na emigración e no mundo rural galego. A nivel internacional gañou diversos premios e tivo unha certa vida comercial especialmente en países onde a emigración galega tiña certa presenza.

O papel de Xonxa foi interpretado por Uxía Blanco, un papel que a colocaría coma a máis importante actriz do incipiente panorama audiovisual galego. Miguel Ínsua encarnou a Birutas, mentres Xavier R. Lourido fixo de Pancho. Unha das interpretación máis salientables foi a de Roberto Vidal Bolaño como o mestre da vila. Tamén participaron no filme as actrices Aurora Redondo e Loles León, así como o fotógrafo Manuel Ferrol que se interpretou a si mesmo e no cal Piñeiro fixo toda unha homenaxe ós fotógrafos populares que retrataron a Galicia emigrante.

A rodaxe de Sempre Xonxa estivo ateigada de dificultades. Chano Piñeiro esperaba contar co apoio do Ministerio de Cultura, que lle negou ata tres veces a subvención. As dificultades financeiras trabaron a produción e esgotaron a Chano Piñeiro. Só se continuou cando conseguiu o patrocinio da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia (dise que grazas á influencia do Xosé Luís Barreiro Rivas, vicepresidente do goberno galego, amigo de Piñeiro e de Forcarei coma el), da Deputación de Pontevedra e da Comisión do V Centenario da descuberta de América.

Con todo, a produción presentaba complexidades que Chano Piñeiro non calibrou axeitadamente. Para empezar, tivo que alongar a rodaxe máis do necesario para poder rodar nas distintas estacións do ano. Ademais, o seu dominio da produción cinematográfica aínda non era o suficiente para afrontar a realización, o cal supuxo máis demoras.

Personaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Arenas, José (25 de novembro de 1989). ""Cinegalicia", tres filmes para una puesta de largo". ABC: 88. Consultado o 4 de novembro de 2009.  (en castelán)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]