Saltar ao contido

Samarra

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:Xeografía físicaSamarra
(ar) سامراء Editar o valor en Wikidata
Imaxe
Tipositio arqueolóxico Editar o valor en Wikidata
Localización
División administrativaGobernación de Saladino, Iraq Editar o valor en Wikidata
Mapa
 34°11′45″N 43°53′08″L / 34.1959, 43.88568
Composto por
Características
Altitude80 m Editar o valor en Wikidata
Superficie150,58 km²
Patrimonio da Humanidade: 15.058 ha
zona de protección: 31.414 ha Editar o valor en Wikidata
Patrimonio da Humanidade  
TipoPatrimonio cultural   Mundo árabe
Data2007, 2007 (?ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (ii), (iii) e (iv) Editar o valor en Wikidata
En perigo2007 Editar o valor en Wikidata
Identificador276
Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
Al-Mutawakkiliyya (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-001

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
Samarra Centre Zone (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-002

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
Samarra South Zone (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-003

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
al-Istablat (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-004

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
al-Quwayr (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-005

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
Qubbat al-Sulaibiyya (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-006

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
al-Ma'shuq (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-007

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
Tell Umm al-Sakhr (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-008

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
al-Huwaysilat Upper (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-009

Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade
al-Huwaysilat Lower (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg
Data2007 (31ª Sesión)
Identificador276rev-010
Editar o valor en Wikidata
Historia
Cronoloxía
2007-lista do Patrimonio Mundial en Perigo Editar o valor en Wikidata

Samarra (en árabe: سَامَرَّاء, Sāmarrā) é unha cidade de Iraq. Atópase na ribeira leste do río Tigris na provincia de Saladino, 125 km ao norte de Bagdad. Debido á presenza do Santuario Al-Askari, a cidade é considerada un lugar sagrado no islam xiíta. A cidade moderna de Samarra fundouse no ano 836 d.C. polo califa abasí al-Mu'tasim como unha nova capital administrativa e base militar.[1]

En 2003, a cidade tiña unha estimación de poboación de 348.700 habitantes. Durante a Guerra Civil iraquí (2006–2008), Samarra estaba no "Triángulo sunnita" da resistencia. O sitio arqueolóxico de Samarra aínda conserva gran parte do plano orixinal da cidade histórica, a arquitectura e as reliquias artísticas.[2] En 2007, a UNESCO designouna Patrimonio da Humanidade.[3]

Samarra prehistórica

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Cultura de Samarra.

Os restos da Samarra prehistórica escaváronse por primeira vez entre 1911 e 1914 polo arqueólogo alemán Ernst Herzfeld e Friedrich Sarre. Samarra converteuse no xacemento tipo da cultura de Samarra. Desde 1946, os cadernos, cartas, informes de escavación inéditos e fotografías están na Freer Gallery of Art en Washington, D.C.

A civilización floreceu xunto co período Ubaid, como unha das primeiras cidades-estado do Próximo Oriente. Durou desde o 5.500 a.C. e finalmente colapsou no 3.900 a.C.

Período neoasirio

[editar | editar a fonte]

A cidade de Sur-marrati (refundada por Senaquerib no ano 690 a.C. segundo unha estela do Museo de Arte Walters) identifícase de xeito incerto cun sitio asirio fortificado en al-Huwaysh, no Tigris, fronte á moderna Samarra. Os Arquivos estatais de Asiria Online identifican Surimarrat como o sitio moderno de Samarra.[4]

Os topónimos antigos de Samarra sinalados polo Samarra Archaeological Survey son o grego Souma (Ptolomeo V.19, Zosimus III, 30), o latín Sumere, un castro mencionado durante a retirada do exército de Marcelino 36 d.C. XXV, 6, 4) e siríaco Sumra (Hoffmann, Auszüge, 188; Michael o Sirio, III, 88), descrito como aldea.

A posibilidade dunha maior poboación xurdíu coa apertura do Qatul al-Kisrawi, a extensión norte do Canle de Nahrawan que extraía auga do Tigris na rexión de Samarra, atribuído por Yaqut al-Hamawi (Muʿjam, véxase en "Qatul") a Cosroes I (531–578). Para celebrar a finalización deste proxecto, construíuse unha torre conmemorativa (o moderno Burj al-Qa'im) na entrada sur ao sur de Samarra, e construíuse un palacio cun "paraíso" ou parque de caza amurallado na entrada norte (o moderno Nahr ar-Rasasi) preto de ad-Dawr. Unha canle suplementaria, o Qatul Abi al-Jund, escavada polo Califa abasí Harun al-Rashid, conmemorouse cunha cidade planificada en forma de octógono regular (a moderna Husn al-Qadisiyya), chamada al-Mubarak e abandonada sen rematar no ano 796.

Capital abasí

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Samarra abasí.
Dirham de Al-Muntasir acuñado en Samarra, 861/862 AD
A Mezquita de Abu Dulaf, construída polo Califa Al-Mutawakkil en 859 d.C.,[6] features a spiral minaret similar to the Great Mosque of Samarra.
Mapa de Samarra abasí

O patriarca nestoriano Sargis (860–872) trasladou a sede patriarcal da Igrexa de Oriente de Bagdad a Samarra, e un ou dous dos seus sucesores inmediatos tamén puideron sentarse en Samarra para estar preto da sede do poder.[7]

Samarra permaneceu como residencia do califa ata 892, cando al-Mu'tadid devolveu a capital a Bagdad.[8] As fontes históricas informan de que a cidade foi saqueada por esta época. A súa poboación probablemente diminuíu e a cidade decaeu, pero seguiu sendo un importante centro de mercado.[8]

A partir do século X converteuse nun importante lugar de peregrinación. Durante os séculos XII e XIII, o curso do río ao sur da cidade desprazouse máis cara ao leste. Como resultado, a estrada principal entre Bagdad e Mosul trasladouse a Cisxordania e Samarra perdeu a súa importancia como cidade comercial.[8]

Era moderna

[editar | editar a fonte]

No século XVIII, tivo lugar unha das batallas máis violentas da Guerra otomán-persa de 1730-1735, a Batalla de Samarra, na que máis de 50.000 otománs e persas resultaron vítimas. O enfrontamento decidiu o destino do Iraq otomán e mantívoo baixo a soberanía de Istambul ata a Primeira Guerra Mundial.

Durante a década de 1950, Samarra gañou nova importancia cando se creou un lago permanente, o Lago Tharthar, mediante a construción da Presa de Samarra, que se construíu para evitar as frecuentes inundacións de Bagdad. Moita xente local foi desprazada pola presa, o que provocou un aumento da poboación de Samarra.[9]

Santuario de Al-Askari

Samarra é unha cidade clave na provincia de Saladino, unha parte importante do chamado Triángulo sunnita onde os insurgentes estiveron activos durante a Guerra de Iraq.[10] Aínda que Samarra é famosa polos seus lugares sagrados xiítas, incluídas as tumbas de varios imáns xiítas, a cidade estivo tradicionalmente, e ata hai pouco, dominada polos árabes sunitas. Xurdiron tensións entre os sunitas e os xiítas durante a guerra de Iraq. O 22 de febreiro de 2006, a cúpula dourada da mesquita de al-Askari foi bombardeada por Al-Qaeda en Iraq, o que desencadeou un período de disturbios e ataques de represalia en todo o país que se cobraron centos de vidas. Ningunha organización reivindicou a responsabilidade do bombardeo. O 13 de xuño de 2007, os insurgentes sunnitas atacaron a mesquita de novo e destruíron os dous minaretes que flanqueaban as ruínas da cúpula.[11] O 12 de xullo de 2007, destruíron a torre do reloxo. Non se rexistraron vítimas mortais. O clérigo xiíta Muqtada al-Sadr convocou manifestacións pacíficas e tres días de loito.[12] Afirmou que cría que ningún árabe sunnita podería estar detrás do ataque, aínda que segundo o New York Times os atacantes eran probablemente militantes sunnitas vinculados a Al-Qaeda.[13] O recinto da mesquita pechouse despois do atentado de 2006 e a policía iraquí impuxo un toque de queda indefinido na cidade nese momento.[14][15] En 2009, a mesquita reabriu mentres estaba en curso a restauración.[16]

Desde o final da guerra civil iraquí en 2007, a poboación xiíta da cidade santa aumentou exponencialmente. Non obstante, a violencia continuou, con bombardeos en Samarra en 2011 e en Samarra en 2013. En xuño de 2014, a cidade foi atacada polo Estado Islámico de Iraq e o Levante (ISIL) como parte da súa ofensiva no norte de Iraq. As forzas do EI capturaron o edificio do concello e a universidade, pero foron repelidas posteriormente polo exército iraquí e as forzas SWAT, despois de capturar a cidade e ocupala durante dous días.[17] O próximo Mausoleo do Imam Dur, un mausoleo histórico dedicado a Muslim ibn Quraysh, un gobernante xiíta, foi destruído polo EI en 2014.[18]

Xeografía

[editar | editar a fonte]

Samarra ten un clima desértico cálido (clasificación climática de Köppen BWh). A maior parte da choiva cae no inverno. A temperatura media anual en Samarra é de 22,7 °C. Aproximadamente 171 mm de precipitacións caen anualmente.

Datos climáticos para Samarra
Mes Xan Feb Mar Abr Mai Xuñ Xul Ago Set Out Nov Dec Anual
Media máxima en °C 15,3 18,0 22,1 28,3 35,7 41,1 43,9 43,6 39,7 33,2 24,4 17,4 30,22
Media mínima en °C 4,4 5,9 9,3 14,2 19,6 23,5 25,9 25,4 21,4 16,4 10,6 5,8 15,2
Precipitación media mm 25 30 29 21 8 0 0 0 0 4 20 34 127
Fonte: climate-data.org


    Referencias
    1. Northedge, Alastair E. (2012). "ʿAbbāsid art and architecture". En Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett. Encyclopaedia of Islam, Three. Brill. ISBN 9789004161658.
    2. "Samarra Archaeological City" (en inglés). UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 2023-04-24.
    3. "Unesco names World Heritage sites". BBC News. 2007-06-28. Consultado o 2010-05-23.
    4. SAAO
    5. Stanley A. Freed, "Research Pittalfs as a Result of the Restoration of Museum Specimens", Annals of the New York Academy of Sciences, Volume 376, The Research Potential of Anthropological Museum Collections, páxinas 229–245, decembro de 1981. doi 10.1111/j.1749-6632.1981.tb28170.x.
    6. ارجح, اکرم. "جامع کبیر". rch.ac.ir (en persa). دانشنامه جهان اسلام. Arquivado dende o orixinal o 20 de agosto de 2017. Consultado o 21 May 2017.
    7. Mari, 80–1 (árabe), 71–2 (latín)
    8. 1 2 3 Modelo:EI2
    9. Hann, Geoff; Dabrowska, Karen; Townsend-Greaves, Tina (2015-08-07). Iraq: The ancient sites and Iraqi Kurdistan (en inglés). Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-488-4.
    10. Bazzaz, Sahar (2013). "The Discursive Mapping of Sectarianism in Iraq: The “Sunni Triangle” in the Pages of The New York Times". En Bazzaz, Sahar; Batsaki, Yota; Angelov, Dimiter. Imperial Geographies in Byzantine and Ottoman Space. Hellenic Studies Series (en inglés). Washington, DC: Center for Hellenic Studies.
    11. Thomas E. Ricks (6 de xaneiro de 2010). The Gamble: General Petraeus and the American Military Adventure in Iraq. Penguin Publishing Group. p. 228. ISBN 978-1-101-19206-1.
    12. "Explosion Topples Minarets At Iraqi Shi'ite Shrine". RadioFreeEurope/RadioLiberty. 2007-06-13. Consultado o 2015-08-22.
    13. John F. Burns; Jon Elsen (2007-06-14). "Several Mosques Attacked, but Iraq Is Mostly Calm - New York Times". The New York Times. Consultado o 2015-08-22.
    14. Qassim Abdul-Zahra (13 de xuño de 2007). "Iraqi police say famous shrine attacked". Associated Press.
    15. "Blast hits key Iraq Shia shrine". BBC. 2007-06-13. Consultado o 2012-04-21.
    16. Chulov, Martin (2009-04-16). "Bombed Iraq shrine reopens to visitors". The Guardian (en inglés). ISSN 0261-3077. Consultado o 2023-09-26.
    17. Hassan, Ghazwan (5 de xuño de 2014). "Iraq dislodges insurgents from city of Samarra with airstrikes". Reuters. Consultado o 27 de xuño de 2014.
    18. "Archnet > Site > Qubba Imam al-Dur". www.archnet.org. Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2015. Consultado o 2023-04-14.

    Véxase tamén

    [editar | editar a fonte]

    Bibliografía

    [editar | editar a fonte]
    • De la Vaissière, Étienne (2007): Samarcande et Samarra. Élites d’Asie central dans l’empire abbaside (Studia Iranica, Cahier 35), Paris.
    • Modelo:Gordon-The Breaking of a Thousand Swords
    • Northedge, Alastair (2005): The historical topography of Samarra, London.
    • Robinson, Chase (ed.) (2001): A Medieval Islamic City Reconsidered: An Interdisciplinary Approach to Samarra (Oxford Studies in Islamic Art 14). Oxford.

    Outros artigos

    [editar | editar a fonte]

    Ligazóns externas

    [editar | editar a fonte]