República Árabe Saharauí Democrática

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية
Al-Ŷumhūrīyyah Al-`Arabīyyah Aṣ-Ṣaḥrāwīyyah Ad-Dīmuqrāṭīyyah
República Árabe Saharaui Democrática
República Árabe Saharaui Democrática
Bandeira de República do Sáhara
Escudo de República do Sáhara
Bandeira Escudo
Sahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection).svg
Lema: حرية ديمقراطية وحدة
Hurrīyya-Dīmuqrātīyya,Wehda
(en galego: «Liberdade, Democracia, Unidade»)
Himno: [[يا بني الصحراء
Yābaniy Es-Saharā
(en galego: «¡Oh, fillos do Sáhara!»)]]
Capital
 Poboación
O Aaiún (controlada por Marrocos) Bir Lehlou (capital provisoria)
Cidade máis poboada O Aaiún1
Linguas oficiais Árabe estándar
 • Cooficiais árabe hassanía e español2
Forma de goberno República semipresidencialista34 unipartidista[1]
Brahim Gali
 • Proclamada
 • Efectiva
de España
27 de febreiro de 1976
Non recoñecida
Superficie Posto 76º
 • Total 266.000 km²
 • % auga desprezable
Poboación Posto 172º
 • Total 513.000[2](2009 est.) hab.
 • Densidade n/d
PIB (nominal)
 • Total 0,508[3]
Moeda Peseta saharaui e Dirham
(₧/درهم, EHP/MAD, de iure)
Dinar alxeriano e Uguiya
(دج, DZD/MRO, de facto)
Xentilicio Saharaui
Fuso horario UTC
 • Horario de verán Non aplica
Dominio de Internet .eh5
Prefixo telefónico +212 +213 6
+292 7
Prefixo radiofónico non asignado
Código ISO n/d
Membro de: UA
1 O Aaiún está actualmente ocupado por Marrocos. A capital provisional da República é Bir Lehlu, que está na parte controlada polo Fronte Polisario.
2 O español se usa como segunda lingua administrativa, oficialmente recoñecida.
3 Invadida e ocupada por Marrocos desde que España desentendeuse deste territorio en 1975. Recoñecida por 82 estados.
4 Goberno no exilio.
5 Non utilizado pola súa situación, pero reservado para cando se normalice.
6 212 nos territorios controlados por Marrocos; + 213 nos campamentos de refuxiados en Alxeria.

A República Árabe Saharauí Democrática (RASD; árabe: الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية, Al-Ŷumhūrīyyah Al-`Arabīyyah Aṣ-Ṣaḥrāwīyyah Ad-Dīmuqrāṭīyyah), é o goberno no exilio do Sahara Occidental, proclamado pola Fronte Polisario o 27 de febreiro de 1976, o primeiro goberno da RASD formouse o 4 de marzo dese ano.

Formado pola antiga provincia española do Sáhara Español foi ocupada ilegalmente en 1976 por Marrocos e Mauritania e logo completamente anexada por Marrocos en agosto de 1979, ao retirarse Mauritania da zona que ocupaba.

A RASD está recoñecida internacionalmente por 84 Estados, aínda que este número varía dependendo da fonte. Segundo o Parlamento Europeo, a RASD foi recoñecida por 54 Estados incluíndo a Unión Africana en 2002.[4] Segundo o «portal Sahara Marroquí» 27 países recoñecían á RASD no ano 2011, pero para o Fronte Polisario eran máis de 80.[5] É un Estado membro da Unión Africana dende 1984, pero carece de representación na ONU. O primeiro estado que recoñeceu a RASD foi Madagascar.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Proximidades de Tifariti.

A República Árabe Saharaui Democrática atópase situada en África do Norte, limitando cara ao norte co océano Atlántico, entre Mauritania (leste e sur) e Marrocos (norte). Limita tamén ao noreste con Alxeria.

Atravesado polo Trópico de Cáncer, o territorio está ocupado polo deserto do Sáhara, sendo unha parte erg (areosa) e outra hamada (pedregosa).

Historia[editar | editar a fonte]

A primitiva poboación despregouse cara ao Sur ante o avance dos bérberes brancos (tribo Sanhaya) do norte, ao que sucedeu a penetración árabe desde o século VIII (beduinos Beni Hassan). Trala Guerra de África en 1860, España logrou o recoñecemento da liña costeira saharaui. Na Conferencia de Berlín sobre África, recoñecéuselle a España unha extensión de deserto adxacente á súa zona costeira de Río de Ouro. En 1920, a colonia constituíuse no Protectorado do Río de Oro; en 1934 integrouse con Ifni no África Occidental Española, e en 1957 converteuse nunha provincia de España.

Durante as últimas décadas do século XIX e a primeira metade do XX, lévanse a cabo importantes expedicións científicas por parte de naturalistas españois: Quiroga, Bonelli, Font Sagué, Hernández-Pacheco, Morais Agacino, etc. Estes investigadores foron os primeiros civís en contactar cos saharauis e en alcanzar puntos do deserto ata entón descoñecidos para os occidentais.

A súa independencia foi suscitada pola ONU a España en 1967, pero a disputa entre Mauritania, Marruecos e España polo territorio supuxo un serio obstáculo.

Tras unha marcha supostamente pacífica de miles de marroquíes cara ao Sahara planificada polo rei Hasan II que despois se denominou Marcha Verde iniciouse unha guerra cos poboadores autóctonos do territorio. España, ante a inestabilidade xerada coa Marcha Verde, asinou os Acordos de Madrid en novembro 1975, polos que se constituía unha Administración Tripartita temporal no Sahara, formada por Marrocos, Mauritania e España, cunha vixencia prevista ata o 28 de febreiro de 1976 e cuxa finalidade era a celebración dun referendo de autodeterminación no que o pobo saharaui debía decidir sobre o seu futuro. A situación de inestabilidade no territorio provocou a retirada de España o 26 de febreiro de 1976 e a autoproclamación da República Árabe Saharaui Democrática o día 27 de febreiro de 1976.

A guerra enfrontou aos saharauis do Fronte Polisario, apoiados por Alxeria, contra Marrocos e Mauritania. En 1979 Mauritania renunciou á parte de territorio que reclamaba, que se anexionó Marrocos unilateralmente e, á súa vez, recoñeceu á fronte Polisario. Desde entón, o Sahara Occidental é un territorio administrado de facto (pero non de iure) por Marrocos, aínda que tal administración non a exerce sobre a totalidade do territorio pois a Fronte Polisario controla o 35% do mesmo ao leste do muro que Marrocos construíu como defensa ante as eficaces guerrillas do Movemento de Liberación Nacional Saharaui. A Constitución foi revisada en 1991 e 1995. En 1999, a RASD aprobou unha nova Constitución.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Ata lograr aa independencia. Artículo 32 da consticuión da RASD: O Fronte Polisario é a única formación política permitida para os saharauis ata que se complete a independencia. SADR. "Constitution of the SADR". Arquivado dende o orixinal o 11 de novembro de 2007. Consultado o 19 de outubro de 2011. 
  2. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). "World Population Prospects, Table A.1" (PDF). 2008 revision. United Nations. Consultado o 12 de marzo de 2009. 
  3. Informe sobre Desarrollo Humano 2015 Consultado o 6 de febreiro de 2016
  4. Rapport de la Présidente de la délégation ad hoc Sahara occidental, Catherine Lalumière, vice-présidente du Parlement européen, 2002, lire en ligne
  5. Cronología con los hechos más relevantes, los logros diplomáticos y los reconocimientos de la RASD durante estos 38 años. Sahara Press Service (SPS).

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.