Redeira
Redeiro  Redeira | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| |||||
| Wikidata |
As redeiras[1] son profesionais dedicadas á confección, reparación e mantemento das redes e artes de pesca. Constitúen un oficio tradicional estreitamente vinculado ás comunidades mariñeiras de Galicia e desempeñan unha función esencial dentro da actividade pesqueira. Ao longo do tempo, esta profesión foi desenvolta maioritariamente por mulleres, formando parte fundamental da economía marítima galega e do patrimonio cultural das vilas costeiras.[2]
Na actualidade, o oficio das redeiras é considerado un elemento relevante do patrimonio cultural inmaterial de Galicia debido ao seu valor histórico, artesanal e social.[3]
Historia e orixe
[editar | editar a fonte]
O oficio das redeiras desenvolveuse nos portos galegos asociado á actividade pesqueira tradicional. Dende hai séculos, as mulleres das familias mariñeiras encargábanse da reparación das redes deterioradas polo uso continuado, o contacto co fondo mariño ou as condicións meteorolóxicas.
Os coñecementos relacionados con este traballo transmitíronse tradicionalmente de forma oral e práctica entre xeracións, especialmente dentro do ámbito familiar. Durante gran parte da súa historia, o labor das redeiras permaneceu escasamente recoñecido a nivel profesional e social, a pesar da súa importancia para o funcionamento da frota pesqueira.
A partir das últimas décadas do século XX, diferentes asociacións profesionais e institucións culturais impulsaron procesos de representación do sector, así como iniciativas destinadas á conservación do oficio.
O oficio de redeira
[editar | editar a fonte]As redeiras realizan tarefas relacionadas coa elaboración, montaxe, adaptación e reparación das artes de pesca. O oficio require experiencia, precisión manual e coñecementos técnicos específicos sobre os distintos sistemas de pesca.
Entre as funcións principais das redeiras destacan:
- reparación de redes danadas
- confección e montaxe de artes de pesca
- adaptación das redes segundo o tipo de captura
- mantemento do material empregado polas embarcacións
A maior parte destas tarefas continúan realizándose manualmente, polo que o oficio conserva un importante carácter artesanal. As técnicas empregadas varían segundo o tipo de pesca, como o arrastre, o cerco ou o enmalle.
Tradicionalmente, o traballo desenvolvíase nos peiraos e zonas portuarias, onde as redes eran estendidas para facilitar a súa reparación e mantemento.
Importancia social e cultural
[editar | editar a fonte]O traballo das redeiras resulta fundamental para garantir o mantemento das artes utilizadas pola frota pesqueira galega. Ademais da súa relevancia económica, o oficio representa unha parte significativa da identidade cultural das comunidades marítimas de Galicia.
Nos últimos anos, diversas institucións e iniciativas culturais contribuíron á posta en valor do oficio das redeiras como patrimonio cultural e exemplo da presenza histórica das mulleres no ámbito marítimo-pesqueiro.
A actividade das redeiras tamén adquiriu relevancia no ámbito artesanal e cultural mediante proxectos de divulgación, exposicións e iniciativas destinadas á conservación dos coñecementos tradicionais asociados ao oficio.
Situación actual
[editar | editar a fonte]Na actualidade, o número de persoas dedicadas profesionalmente ao oficio das redeiras reduciuse considerablemente debido á transformación do sector pesqueiro, ás condicións físicas do traballo e á falta de relevo xeracional.
Co obxectivo de preservar e promover o oficio, no ano 2004 constituíuse a Federación Galega de Redeiras Artesás "O Peirao", entidade que agrupa asociacións de diferentes portos galegos e desenvolve actividades de representación profesional, formación e divulgación cultural.
Diversos colectivos e institucións continúan impulsando medidas destinadas á protección e valorización deste oficio tradicional, considerado unha parte destacada do patrimonio marítimo de Galicia.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para redeira.
- ↑ "O Peirao, Redeiras artesás". www.redeirasdegalicia.org. Consultado o 2026-05-06.
- ↑ Mesa, Raquel (2022-03-16). "Redeiras". Xacobeo (en castelán). Consultado o 2026-05-06.
