Quetzalcóatl

Quetzalcóatl
Instancia de serpe mitolóxica deidade azteca
Venerado por mitoloxía azteca
Biografía
Sexo home
Familia
Nai Chimalma
Pai Mixcoatl
Irmá/n Xipe Totec Huitzilopochtli Tezcatlipoca Xolotl
Localización  Localización Templo Mayor (pt)
Códigos e identificadores VIAF 8850156497238217740002 Freebase /m/069r_
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Appletons' Cyclopædia of American Biography "Appletons' Cyclopædia of American Biography/Quetzalcohuatl (en) "
Wikidata G:Commons C:Commons

Quetzalcóatl (en náhuatl: Quetzalcōātl) é unha divindade das culturas mesoamericanas, venerado principalmente polos aztecas e os toltecas. O seu nome significa "serpe emplumada" e provén do náhuatl quetzalli, “pluma do paxaro quetzal (Pharomachrus mocinno)”, e coatl, “serpe”). É identificado por algúns investigadores como a principal deidade do panteón centro-mexicano precolombiano. Tamén se coñece como Tecatlipoca Branco, Ce Acatl Topiltzin Quetzalcoatl, Serpe Emplumada, Precioso xemelgo e Tlahuizcalpantecuhtli.

Historia

Os aztecas incorporaron esta deidade coa súa chegada ao val de México, no entanto modificaron o seu culto, eliminando algunhas partes, como a prohibición dos sacrificios humanos. Especúlase que a orixe desta deidade provén da cultura olmeca, aínda que a súa primeira aparición inequívoca ocorreu en Teotihuacán. A cultura teotihuacana dominou durante séculos o planalto mexicano. As súas influencias culturais abarcaron gran parte de Mesoamérica, incluíndo as culturas maia, mixteca e tolteca. Os maias nomearon a Quetzalcóatl como Kukulkán.

Quetzalcóatl representa as enerxías telúricas que ascenden, de aí que sexa representado como unha serpe emplumada. Neste sentido, representa a vida, a abundancia da vexetación, o alimento físico e espiritual para o pobo ou o individuo que procura un ascenso espiritual.

Posteriormente, pasou a ser venerado como deus representante do planeta Venus, simultaneamente Estrela da Mañá e Estrela da noite, correspondendo, co seu xemelgo Xolotl, á noción de morte e resurrección. Deus do Vento e Señor da Luz, era, por excelencia, o deus dos sacerdotes. É ás veces confundido co rei sacerdote de Tollan-Xicocotitlan.

Segundo fontes incertas e tradicións orais, unha das representacións deste deus é un home branco, con barba e de ollos claros. Esta representación sería un dos motivos da teoría de que os pobos indíxenas, durante a conquista da Nova España (Mesoamérica), creron que Hernán Cortés era Quetzalcóatl. O académico multiculturalista Serge Gruzinski, analizando as crónicas do século XVI sobre a conquista de México, considera que os aztecas realmente pensaron que Cortés era Quetzalcóatl e esa é unha das razóns pola que os españois dominaron tan facilmente a América Central. Os aztecas crían na volta de Quetzalcóatl e iso contribuíu positivamente no seu contacto cos españois, pensando que foran enviados polo deus.

Galería de imaxes

• Galería de imaxes de representacións de Quetzalcóatl
• 
  Templo da Serpe Emplumada en Xochicalco.
• 
  Quetzalcóatl no Códice Telleriano-Remensis.
• 
  A serpe emplumada nas grutas de Juxtlahuaca da cultura olmeca.
• 
  Busto en pedra de Quetzalcóatl no templo de Teotihuacán.
• 
  Quetzalcóatl e Tezcatlipoca, Códice Borbónico.
• 
  Deidade en forma de serpe emplumada, probablemente Kukulcán, lintel en Yaxchilán.
• 
  Estatua moderna de Quetzalcóatl, Amatlán de Quetzacóalt.
• 
  Quetzalcóatl en forma de serpe emplumada no Códice Telleriano-Remensis.
• 
  Quetzalcóatl no Códice Magliabechiano.
• 
  Quetzalcóatl no Códice Tovar.
• 
  Mural de Quetzalcóatl por Diego Rivera en Acapulco.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Lenda da creación do home e do millo (en náhuatl) e (en castelán)

Bibliografía

• Boone, Elizabeth Hill (1989). Incarnations of the Aztec Supernatural: The Image of Huitzilopochtli in Mexico and Europe. Transactions of the American Philosophical Society, vol. 79 part 2. Philadelphia, PA: American Philosophical Society. ISBN 0-87169-792-0. OCLC 20141678. 
• Burkhart, Louise M. (1996). Holy Wednesday: A Nahua Drama from Early Colonial Mexico. New cultural studies series. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-1576-1. OCLC 33983234. 
• David, Carrasco (1982). Quetzalcoatl and the Irony of Empire: Myths and Prophecies in the Aztec Tradition. Chicago, IL: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-09490-8. OCLC 0226094871. 
• David Carrasco. Quetzalcoatl and the Irony of Empire: Myths and Prophecies in the Aztec Tradition. O'brien Pocket Series. University Press of Colorado, 2001.
• Fernando de Alva Cortés Ixtlilxóchitl (2019). History of the Chichimeca Nation: Don Fernando de Alva Ixtlilxochitl's Seventeenth-Century Chronicle of Ancient Mexico. Edited and translated by Amber Brian, Bradley Benton, Peter B. Villella, & Pablo García Loaeza. University of Oklahoma Press. ISBN 978-0-8061-6398-7. 
• Florescano, Enrique (1999). The Myth of Quetzalcoatl. Traducido por Lysa Hochroth. Raúl Velázquez (illus.). Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-7101-8. OCLC 39313429.  Translation of El mito de Quetzalcóatl, original Spanish-language.
• Gardner, Brant (1986). "The Christianization of Quetzalcoatl". Sunstone 10 (11). Arquivado dende o orixinal o 18 de maio de 2022. Consultado o 08 de setembro de 2022. 
• Gillespie, Susan D (1989). The Aztec Kings: The Construction of Rulership in Mexica History. Tucson: University of Arizona Press. ISBN 0-8165-1095-4. OCLC 60131674. 
• Harvey, Doug (2012). "How a Feathered God Presided Over a Golden Age of Mexican Art". Humanities: The Magazine of the National Endowment of the Humanities 33 (5): 34–39. 
• Hodges, Blair (29 de setembro de 2008). "Method and Skepticism (and Quetzalcoatl...)". Life on Gold Plates. Arquivado dende o orixinal o 9 de abril de 2012. 
• James, Susan E (Winter 2000). "Some Aspects of the Aztec Religion in the Hopi Kachina Cult". Journal of the Southwest (Tucson: University of Arizona Press) 42 (4): 897–926. ISSN 0894-8410. OCLC 15876763. 
• Knight, Alan (2002). Mexico: From the Beginning to the Spanish Conquest. Mexico, vol. 1 of 3-volume series (pbk ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-89195-7. OCLC 48249030. 
• Lafaye, Jacques (1987). Quetzalcoatl and Guadalupe: The Formation of Mexican National Consciousness, 1531–1813. Traducido por Benjamin Keen. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-46788-0. 
• Lawrence, D.H. (1925). The Plumed Serpent. 
• Locke, Raymond Friday (2001). The Book of the Navajo. Hollaway House. 
• Lockhart, James, ed. (1993). We People Here: Nahuatl Accounts of the Conquest of Mexico. Repertorium Columbianum, vol. 1. James Lockhart (trans. and notes). Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-07875-6. OCLC 24703159.  (en inglés)(en castelán)(en náhuatl)
• Martínez, Jose Luis (1980). "Gerónimo de Mendieta (1980)". Estudios de Cultura Nahuatl 14. 
• Nicholson, H.B. (2001). Topiltzin Quetzalcoatl: the once and future lord of the Toltecs. University Press of Colorado. ISBN 0-87081-547-4. 
• Nicholson, H.B. (2001). The "Return of Quetzalcoatl": did it play a role in the conquest of Mexico?. Lancaster, CA: Labyrinthos. 
• Phelan, John Leddy (1970) [1956]. The Millennial Kingdom of the Franciscans in the New World. University of California Press. ISBN 9780520014046. 
• Pohl, John M.D. (2003). "Creation Stories, Hero Cults, and Alliance Building: Postclassic Confederacies of Central and Southern Mexico from A.D. 1150–1458". En Michael Smith; Frances Berdan. The Postclassic Mesoamerican World. University of Utah Press. pp. 61–66. 
• Pohl, John M.D. (2016). "Dramatic Performance and the Theater of the State: The Cults of the Divus Triumphator, Parthenope, and Quetzalcoatl". En John M.D. Pohl; Claire L. Lyons. Altera Roma: Art and Empire from Mérida to México. Cotsen Institute of Archaeology Press. pp. 127–146. 
• Pohl, John M.D.; Virginia M. Fields; Victoria L. Lyall (2012). "Children of the Plumed Serpent: The Legacy of Quetzalcoatl in Ancient Mexico: Introduction". Children of the Plumed Serpent: The Legacy of Quetzalcoatl in Ancient Mexico. Scala Publishers Ltd. pp. 15–49. 
• Restall, Matthew (2003). Seven Myths of the Spanish Conquest. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-516077-0. OCLC 51022823. 
• Restall, Matthew (2003). "Topiltzin Quetzalcoatl: The Once and Future Lord of the Toltecs (review)". Hispanic American Historical Review 83 (4). doi:10.1215/00182168-83-4-750. 
• Ringle, William M.; Tomás Gallareta Negrón; George J. Bey (1998). "The Return of Quetzalcoatl". Ancient Mesoamerica (Cambridge University Press) 9 (2): 183–232. doi:10.1017/S0956536100001954. 
• Smith, Michael E. (2003). The Aztecs (2nd ed.). Malden, MA: Blackwell Publishing. ISBN 978-0-631-23015-1. OCLC 48579073. 
• Taylor, John (1892) [1882]. An Examination into and an Elucidation of the Great Principle of the Mediation and Atonement of Our Lord and Savior Jesus Christ. Deseret News. p. 201. 
• Townsend, Camilla (2003). "No one said it was Quetzalcoatl: Listening to the Indians in the conquest of Mexico". History Compass 1 (1): **. doi:10.1111/1478-0542.034. 
• Townsend, Camilla (2003). "Burying the White Gods: New perspectives on the Conquest of Mexico". The American Historical Review 108 (3). doi:10.1086/ahr/108.3.659. 
• Wirth, Diane E (2002). "Quetzalcoatl, the Maya maize god and Jesus Christ". Journal of Book of Mormon Studies (Provo, Utah: Maxwell Institute) 11 (1): 4–15. Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2009. Consultado o 08 de setembro de 2022.