Saltar ao contido

Portal:Eslovenia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Mapa de Eslovenia Benvido ó Portal de Eslovenia!
Dobrodošli na portalu Slovenia!

Portal de Eslovenia

Eslovenia (Gl-Eslovenia.ogg pronunciación ) (en esloveno: Slovenija), oficialmente República de Eslovenia (Gl-República de Eslovenia.ogg pronunciación ) (en esloveno: Republika Slovenija Sl-Republika Slovenija.oga [rɛˈpùːblika slɔˈʋèːnija] ), é un país do sur da Europa central que fai fronteira con Italia polo oeste, co mar Adriático polo suroeste, con Croacia polo sur e o leste, con Hungría polo nordeste e con Austria polo norte. A principal cidade eslovena e capital do estado é Liubliana.

Durante a súa historia Eslovenia formou parte do Imperio Romano, o Imperio Bizantino, a República de Venecia, o Ducado de Carantania (só o a parte norte do país), o Sacro Imperio Romano Xermánico, a monarquía dos Habsburgo, o Imperio Austríaco (máis tarde chamado Imperio Austrohúngaro), o efémero Estado dos Eslovenos, Croatas e Serbios, o Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (chamado Reino de Iugoslavia a partir 1929) entre a primeira e a segunda guerra mundial, e a República Federal Socialista de Iugoslavia dende o ano 1945 até o ano 1991, cando o país obtivo a súa independencia.

Forma parte da Unión Europea, a Eurozona, a Zona Schengen, a Organización para a Seguridade e a Cooperación en Europa, o Consello de Europa e a OTAN.

Artigo destacado

editar

O esloveno é unha lingua eslava meridional falada principalmente na República de Eslovenia, así como en zonas adxacentes de Italia, Austria e Hungría nas que viven minorías históricas de eslovenos. O esloveno (slovenščina, slovenski jezik) pertence á rama de linguas eslavas da familia indoeuropea. Dentro da rama eslava, atópase no grupo de linguas eslavas do sur ou meridionais, e dentro destas, no subgrupo occidental.

É falado na República de Eslovenia, en Italia fálano unhas 100.000 persoas nas provincias de Trieste, Gorizia e Udine da rexión de Friuli-Venezia-Giulia. En Austria os eslovenos concéntranse sobre todo en Carintia, onde hai entre 12 e 20.000 falantes, e tamén en Estiria, onde hai entre 2 e 5.000 falantes, en Hungría fálano entre 3 e 5.000 persoas en nove lugares.

Lugar de interese

editar

Liubliana (en esloveno: Ljubljana, literalmente: A cidade que se ama, en alemán: Laibach, en italiano: Lubiana) é a capital de Eslovenia, situada entre os ríos Ljubljanica e Sava. A súa poboación é de 310.000 habitantes.

Os restos arqueolóxicos permitiron datar os primeiros asentamentos humanos hai 3500 anos. Os romanos chamaron a cidade Emona (Colonia Emona (Æmona) Iulia trubu Claudia), e o seu nome actual aparece mencionado en 1144 (baixo o nome alemán de Laibach) e en 1146 (co nome de Luwigana).

Despois de ser recoñecida como cidade en 1220, Liubliana pasou a formar parte do imperio dos Habsburgo en 1335. Converteuse no centro dunha diocese en 1461 e desenvolveu unha cultura eslovena durante a Idade Media. Os Habsburgo de Austria gobernaron a rexión cunha interrupción debida ás guerras napoleónicas. Entre 1809 e 1813 Liubliana foi a capital das provincias ilirias pertencentes ao Primeiro Imperio francés. En 1821 a cidade acolleu o congreso de Laibach.

En 1693 estableceuse en Liubliana a sociedade científica Academia operosorum labacensis, e en 1701 naceu a sociedade filharmónica Academia philharmonicorum. En 1919 Liubliana foi dotada dunha universidade, e en 1937 fundouse a Academia Nacional das Ciencias e das Artes.

Coa coalición de croatas e serbios en 1918, Liubliana converteuse no centro da Dravska banovina (o dominio do ban do Drava e, despois da segunda guerra mundial, a capital da república iugoslava de Eslovenia. Liubliana seguiu sendo a capital eslovena despois da independencia desta república en 1991.

Liubliana foi moitas veces devastada por tremores de terra. Despois do sismo de 1511 foi reconstruída segundo o modelo dunha cidade renacentista e despois do de 1895, que danou seriamente a cidade, foi novamente reconstruída seguindo esta vez o estilo neoclásico. A arquitectura da cidade é pois unha mestura de estilos. As grandes estruturas da cidade construídas despois da segunda guerra mundial están caracterizadas polo traballo do arquitecto esloveno Jože Plečnik.

Artigos de calidade (0)

Artigos bos (0)

Imaxe destacada

editar

Execución de Matija Gubec, líder da revolta campesiña croata-eslovena de 1573.
Vexa o artigo historia de Eslovenia.


...Arquivo
Biografía destacada

editar

Primož Roglič, nado en Zagorje ob Savi, 29 de outubro de 1989, é un ciclista esloveno que compite para o equipo Bora-Hansgrohe.

Iniciou a súa carreira deportiva como saltador de esquí até 2011, cando se dedicou por completo ao ciclismo. Cómodo nas probas contra o reloxo e montaña, é un especialista en carreiras por etapas.

Gañou moitas carreiras por etapas nunha semana: a Volta ao País Vasco 2018 e 2021, o Tour de Romandía en 2018 e 2019, o UAE Tour 2019, a Tirreno-Adriático 2019 e 2023, a París-Niza 2022, o Critérium do Dauphiné 2022, 2024 e a Volta a Cataluña 2023. Nas Grandes Voltas, logrou polo menos tres vitorias de etapa, subir ao podio en cada unha delas e a vitoria na clasificación xeral da Volta a España en 2019, 2020, 2021, 2024 e do Giro de Italia en 2023.

Sabías que...?

editar

  • ...que Ana Roš, xefa de cociña do primeiro restaurante esloveno en gañar tres estrelas Michelin, non ten formación culinaria formal?


...Arquivo
Portais relacionados
Wikimedia Commons
Wikimedia Commons

en Commons

Wiktionary
Wiktionary

no Galizionario