Saltar ao contido

Portal:Asturias

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Null
Mapa de Asturias Benvido ó Portal de Asturias!
Afayáu al Portal de Asturies!

Portal de Asturias

Asturias, oficialmente Principado de Asturias (en asturiano: Principáu d'Asturies, en galego eonaviego: Principao d'Asturias), é unha comunidade autónoma española uniprovincial, situada no norte da Península Ibérica. Limita con Galiza ao oeste, con Cantabria ao leste, con Castela e León ao sur, e co Mar Cantábrico ao norte. Coincide coa antiga provincia de Oviedo e recibe o nome de Principado por razóns históricas, ao ostentar o herdeiro da Coroa de España o título de Príncipe de Asturias. A súa capital é Oviedo, aínda que Xixón é a cidade máis poboada.

Asturias segundo o seu Estatuto de Autonomía está considerada comunidade histórica no seu artigo 1. Posúe un órgano de autogoberno medieval chamado Xunta Xeral fundado no ano 1388, como consecuencia da súa transformación en Principado por orde de Xoán I de Castela. Tamén posúe unha lingua propia, o asturiano, lingua que, aínda non sendo considerada lingua oficial, posúe un status xurídico de protección. A parte máis occidental da comunidade, coñecida como Terra Eo-Navia, é de fala galega.

Artigo destacado

editar

O galego de Asturias, eonaviego ou galego-asturiano refírese ao galego que se fala no occidente do actual Principado de Asturias, que chega polo norte ata uns oito quilómetros da beira oriental do río Navia. Esta é unha zona onde e constatábel a súa pertenza xeo-antropolóxica galaica tanto na toponimia e na cultura (cultos, lendas, patrimonio inmaterial) como en elementos arquitectónicos diferentes como os cabazos (hórreos) ou os lousados das casas, semellantes aos da bisbarra da Mariña ou da Terra Chá.

En xaneiro de 2016 o concello da Veiga declarou o galego (baixo a denominación de galego-asturiano) lingua oficial do concello, converténdose deste xeito na primeira localidade da chamada "Galicia estremeira" en situalo en pé de igualdade co castelán.

A identidade destas falas vén sendo discutida desde posicións asturianistas nos últimos anos, aínda que a postura da práctica totalidade dos lingüistas desde que foron estudadas por vez primeira polo lingüista Ramón Menéndez Pidal na segunda década do século XX até hoxe é que a fronteira do galego é o río Navia.

Xurdiron algunhas teorías que discuten o carácter galego destas falas, e defenden que se trata de "falas de transición" ou dun "continuum" lingüístico entre galego e asturleonés, como di Xavier Frías:

O galego eonaviego ou galego de Asturias é unha variante extraordinariamente rica, desde o punto de vista dialectal, da lingua galega, que ten —é innegábel— elementos comúns co asturo-leonés, mais tamén é verdade que boa parte do asturo-leonés occidental ten elementos comúns co galego.
Lugar de interese

editar

O lago Enol é un pequeno lago de montaña localizado nos Picos de Europa, na cordilleira Cantábrica asturiana. Está próximo ao lago Ercina e xuntos forman o conxunto coñecido como lagos de Enol, dentro do Parque Nacional dos Picos de Europa. Situado a uns 10 km de Covadonga e a uns 25 km de Cangas de Onís, é o maior dos lagos de Enol.

O lago Enol está a 1.134 metros de altitude e a súa profundidade máxima é de 25 metros, cunha lonxitude máxima de 750 metros e unha anchura de 400 metros. As características de similitude co lago Ercina están ligadas á súa orixe (ambos os dous teñen unha orixe glaciar) e por suposto, a súa situación xeográfica, xa que se encontran separados pola picota de Enol mediando entre eles unha distancia inferior a seiscentos metros.

No lago atópase mergullada unha imaxe da virxe de Covadonga, que cada 8 de setembro se eleva para sacala en procesión.

Artigos de calidade (0)

Artigos bos (0)

Imaxe destacada
...Arquivo
Biografía destacada

editar

Rodrigo Cuevas González, nado en Oviedo en 1985, é un artista multidisciplinar, cantante, compositor, acordeonista, DJ e presentador de televisión asturiano. Na súa música e espectáculos, incorpora bases electrónicas á música tradicional, e viste vestimenta rural mesturada cun estilo cabaré e pin-up.

En 2023 foi Premio Nacional das Músicas Actuais.

Sabías que...?

editar

Traballadores detidos pola Garda Civil e a Garda de Asalto durante a Revolución asturiana de 1934.


...Arquivo
Portais relacionados
Wikimedia Commons
Wikimedia Commons

en Commons

Wiktionary
Wiktionary

no Galizionario