Pobo quimbaya

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Os quimbaya foron unha etnia e cultura indíxena colombiana famosa pola súa produción de pezas de ouro de alta calidade e beleza. Cara o 1530 estaban organizados na chamada federación quimbaya, centrada arredor da cidade de Chinchiná. Esta federación opuxo unha forte resistencia armada ós españois, e malia a súa derrota, continuaron existindo até o 1700, cando desapareceron como grupo recoñecible.

Territorio[editar | editar a fonte]

Culturas precolombianas do suroeste colombiano. A cultura Quimbaya é o número 1.

Cando chegaron os españois, o pobo quimbaya vivían no interior e nos arredores do que hoxe se coñece en Colombia como o Eixe cafeteiro, nos departamentos de Caldas (sur: Chinchiná, Palestina, Villamaría, Manizales), Risaralda (sur: Pereira, Marsella, Santa Rosa) e Quindío (norte: Armenia, Quimbaya, Montenegro, La Tebaida, Salento, Circasia) nos concellos de Cartago e Obando, ó norte de Valle del Cauca.[1]

Os máis antigos ocupantes da rexión Quimbaya desapareceron contra o século X e coñécese moi pouco sobre eles. A ourivaría finamente desenvolvida que se atopou dos quimbayas sinala que dende unha época moi antiga posuíron un alto grao de desenvolvemento cultural.

Conquista[editar | editar a fonte]

A conquista española do territorio quimbaya comezou en 1539 e someteu ós indíxenas ó servizo dos encomenderos. En 1542, produciuse a primeira rebelión quimbaya[2] e en 1577 a segunda,[3] que chegou a adquirir maiores dimensións. Derrotadas ámbalas rebelións, se produciuse unha continuada diminución da poboación quimbaya, de xeito que no 1559 xa desapareceran o 55% dos cacicazgos.[4] Os traballos forzados, a desnutrición, as enfermidades e finalmente a guerra dos pijaos contra os españois, da que foron vítimas, acabaron con eles, de xeito que o último censo dos quimbayas, en 1628, rexistrou só 69 tributarios, nunha zona onde en 1539 se rexistraran 20 mil.[5]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Friede, Juan 1963 Los Quimbaya bajo la dominación española. Segunda edición, Bogotá: Carlos Valencia Editores, 1973, p.13
  2. Friede, J. op.cit. p.p. 53-70
  3. Friede, J. op.cit. p.p. 77-96
  4. Friede, J. op.cit. p.107
  5. Friede, J. op.cit. p.267

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]