Patrimonio da Humanidade en Zimbabwe


Os sitios do Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) son lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural, tal como se describe na Convención do Patrimonio da Humanidade da UNESCO, establecida en 1972.[1] O patrimonio cultural está composto por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e sitios (incluídos os sitios arqueolóxicos). Os elementos naturais (que constan de formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluídos os hábitats das especies ameazadas de animais e plantas) e os sitios naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural defínense como patrimonio natural.[2] Zimbabwe aceptou a convención o 16 de agosto de 1982.[3] Hai cinco sitios Patrimonio da Humanidade en Zimbabwe, que están na lista provisional.[3]
O primeiro sitio de Zimbabwe en ser inscrito na lista foi o Parque Nacional de Mana Pools, nas áreas de safari de Sapi e Chewore, en 1984. O sitio máis recente incluído na lista foi o Outeiros de Matobo, en 2003. Tres sitios de Zimbabwe están incluídos na lista polo seu valor cultural e dous polo seu valor natural.[3] Mosi-oa-Tunya / Cataratas Vitoria é un sitio transnacional, compartido con Zambia. Zimbabwe formou parte do Comité do Patrimonio Mundial dúas veces.[3]
Sitios Patrimonio da Humanidade
[editar | editar a fonte]A UNESCO enumera os sitios segundo dez criterios, cada entrada debe cumprir polo menos un dos criterios. Os criterios do I ao VI son culturais e os do VII ao X son naturais.[4]
* Sitio transnacional
| Sitio | Imaxe | Localización (provincia) | Ano de inclusión | Datos da UNESCO | Descrición |
|---|---|---|---|---|---|
| Parque Nacional das pozas de Mana, áreas de safari de Sapi e Chewore | Mashonaland oeste | 1984 | 302; VII, IX, X (natural) | Este sitio comprende tres áreas protexidas contiguas ao longo do río Zambeze. As pozas de Mana son antigos canais fluviais, creados por depósitos aluviais. Na estación seca, as chairas aluviais son un refuxio importante para as grandes comunidades de mamíferos, incluíndo o elefante africano, o hipopótamo, o búfalo africano, o antílope acuático e a cebra, xunto con depredadores como o león, o leopardo, o guepardo e o crocodilo do Nilo. Os rinocerontes negros orientais vivían aquí no momento da inscrición, pero os animais restantes trasladáronse desde entón para a súa custodia noutros lugares.[5] | |
| Monumento nacional Gran Zimbabwe | Masvingo | 1986 | 364; I, III, VI (cultural) | Gran Zimbabwe fundárona os pobos bantús e shona no século XI. No seu auxe no século XIV, a cidade tiña 10.000 habitantes e era un importante centro rexional con vínculos comerciais coa China, Persia e o Sultanato de Kilwa, na costa leste de África. Abandonouse c. 1450 debido á superpoboación e á deforestación, co poder trasladándose a Khami. O complexo arqueolóxico comprende o Gran Recinto, as Ruínas do Outeiro e as Ruínas do Val. Atopáronse seis columnas con Paxaros de Zimbabwe nas ruínas.[6] | |
| Monumento Nacional das Ruínas de Khami | Matabeleland Norte | 1986 | 365; III, IV (cultural) | Khami foi a capital da dinastía Torwa entre c. 1450 – c. 1650, despois de que abandonárase Gran Zimbabwe. Do mesmo xeito que este último, construíuse coa técnica da pedra seca e cun estilo arquitectónico similar. Foi un importante centro comercial rexional, con porcelana de China e España atopada entre os restos arqueolóxicos. Abandonouse no século XIX. Debido a que o sitio non foi destruído por cazadores de tesouros, proporciona unha visión importante da historia da rexión.[7] | |
| Mosi-oa-Tunya / Cataratas Victoria* | Matabeleland norte | 1989 | 509; VII, VIII (natural) | Ao longo da fronteira entre Zimbabwe e Zambia, o Río Zambeze crea unha fervenza enorme, cunha anchura de 1708 m e unha altura máxima de 108 m. O río continúa entón a través dunha serie de gargantas estreitas, escavadas na rocha de basalto. A auga que cae crea néboas que se poden ver a decenas de quilómetros de distancia. As gargantas e as illas fluviais serven como zonas de cría para o falcón Taita e a aguia de Verreaux, especies en perigo de extinción.[8] | |
| Outeiros de Matobo | Matabeleland sur | 2003 | 306rev; III, V, VI (cultural) | As montañas de Matobo presentan numerosas formacións de relevo granítico, creadas ao longo de millóns de anos de erosión (na imaxe de Kopje, nai e fillo). A xente habita a zona desde hai polo menos 500.000 anos e interactuou coas formacións de relevo de diferentes xeitos. Hai pinturas rupestres que datan de hai polo menos 13.000 anos, que representan unha das concentracións máis densas de arte rupestre do sur de África. Os restos arqueolóxicos e a arte rupestre ilustran a vida dos pobos que buscaban comida e a transición ás sociedades agrícolas. A zona segue sendo un centro da relixión Mwari.[9] |
Lista provisional
[editar | editar a fonte]Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisionais que poidan considerar para a súa candidatura. As candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial só se aceptan se o sitio xa figuraba previamente na lista provisional.[10] Zimbabwe mantén cinco sitios na súa lista provisional.[3]
| Sitio | Imaxe | Localización (provincia) | Ano de inclusión | Criterios da UNESCO | Descrición |
|---|---|---|---|---|---|
| Clúster de Zimbabwe de Naletale | Matabeleland Norte | 2018 | II, III, IV (cultural) | Esta candidatura comprende varios grupos de asentamentos con muros de pedra seca. Datan do século XVI ao XVIII. Aínda que non son tan monumentais como os edificios do Gran Zimbabwe ou do Khami, os muros de Naletale coñécense pola súa finura arquitectónica con ornamentación fina. A xente de Naletale comerciaba cos portugueses, intercambiando ouro por artigos como a porcelana chinesa.[11] | |
| Parque nacional de Gonarezhou | Masvingo | 2025 | VII, VIII, X (natural) | Este parque nacional ten un clima cálido e semiárido e abrangue sabana boscosa, matogueira e pasteiros de sabana. A variedade de minerais presentes nos seus cantís reflicte varias etapas da historia xeolóxica da Terra. Esta área tamén alberga unha fauna vertebrada moi diversa, incluíndo moitas especies ameazadas.[12] | |
| Monumento nacional de Ziwa | Manicaland | 2025 | III, IV, V (cultural) | Ziwa é un sitio arqueolóxico con achados que abarcan desde a Idade de Pedra ata tempos históricos. Hai restos de sociedades de cazadores-recolectores, sitios de arte rupestre, restos de asentamentos de sociedades agrícolas, castros, recintos e restos de fundidores de ferro.[13] | |
| Reserva Natural de Mavhuradonha | Mashonaland Central | 2025 | III, V, VI (cultural) | Mavhuradonha abrangue numerosos sitios do Imperio Mutapa, incluídos os asociados co lendario gobernante Nyatsimba Mutota. Estes sitios teñen unha grande importancia espiritual para a poboación local. Ademais, abrangue algúns dos primeiros sitios de arte rupestre e impresións de palma do sur de África.[14] | |
| Parque Nacional de Chimanimani, Santuario de Eland, reservas botánicas de Rusitu e Haroni | Manicaland | 2025 | IX, X (natural) | Este sitio abrangue pasteiros montanos e zonas forestais do leste de Zimbabwe. Presenta unha flora diversa, incluíndo moitas especies endémicas, e a súa paisaxe considérase de gran valor estético.[15] |
Notas
[editar | editar a fonte]- Referencias
- ↑ "The World Heritage Convention". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 27 de agosto de 2016. Consultado o 7 de xullo de 2019.
- ↑ "Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 1 de febreiro de 2021. Consultado o 3 de febreiro de 2021.
- 1 2 3 4 5 "Zimbabwe". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 12 de xullo de 2023. Consultado o 14 de decembro de 2023.
- ↑ "UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 12 de xuño de 2016. Consultado o 17 de agosto de 2018.
- ↑ "Mana Pools National Park, Sapi and Chewore Safari Areas". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 13 de decembro de 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
- ↑ "Great Zimbabwe". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 24 de decembro de 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
- ↑ "Khami Ruins National Monument". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 28 de outubro de 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
- ↑ "Mosi-oa-Tunya / Victoria Falls". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 2 de decembro de 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
- ↑ "Matobo Hills". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
- ↑ "Tentative Lists". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2005. Consultado o 7 de outubro de 2010.
- ↑ "Naletale Cluster of Dzimbabwes". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 31 de xaneiro de 2023. Consultado o 22 de agosto de 2023.
- ↑ "Gonarezhou National Park". UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 25 de xaneiro de 2026.
- ↑ "Ziwa National Monument". UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 25 de xaneiro de 2026.
- ↑ "Mavhuradonha Wilderness". UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 25 de xaneiro de 2026.
- ↑ "Chimanimani National Park, Eland sanctuary, Rusitu and Haroni botanical reserves". UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 25 de xaneiro de 2026.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Patrimonio da Humanidade en Zimbabwe |