Saltar ao contido

Patrimonio da Humanidade en Paquistán

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Localización dos sitios do Patrimonio Mundial en Paquistán

Os sitios do Patrimonio Mundial da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) son lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural tal como se describe na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, establecida en 1972.[1] O patrimonio cultural está composto por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e sitios (incluídos os sitios arqueolóxicos). Os elementos naturais (que constan de formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluídos os hábitats das especies ameazadas de animais e plantas) e os sitios naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural defínense como patrimonio natural.[2] Paquistán ratificou a convención o 23 de xullo de 1976, facendo que os seus sitios sexan elixibles para a súa inclusión na lista.[3]

Hai seis sitios Patrimonio da Humanidade en Paquistán e outros 26 na lista provisional.[3] Os tres primeiros sitios incluíronse na lista en 1980: as Ruínas arqueolóxicas de Moenjodaro, as Ruínas budistas de Takht-i-Bahi e os Restos da cidade veciña de Sahr-i-Bahlol, e Taxila. Dous sitios incluíronse na lista en 1981 e o sitio máis recente engadido á lista foi o Forte de Rohtas, en 1997. Os seis sitios son culturais.[3]

Patrimonio da Humanidade

[editar | editar a fonte]

A UNESCO enumera os sitios segundo dez criterios; cada entrada debe cumprir polo menos un dos criterios. Os criterios do I ao VI son culturais e os do VII ao X son naturais.[4]

Patrimonio da Humanidade
Sitio Imaxe Localización Ano de inclusión Datos da UNESCO Descrición
Ruínas arqueolóxicas en Moenjodaro Ruínas antigas, incluíndo varios muros de ladrillo Sind 1980 138; II, III (cultural) Mohenjo-daro foi unha das cidades máis grandes da Civilización do val do Indo e foi a primeira cidade planificada do sur de Asia. Situada ás beiras do río Indo, floreceu entre o 2.500 e o 1.500 a.C. A cidade construíuse principalmente con ladrillo cocido e seguía un estrito plano en cuadrícula. Había baños públicos, un celeiro e un elaborado sistema de drenaxe. Unha estupa budista construíuse sobre as ruínas no século II d.C. As escavacións no sitio levan en curso desde 1922, e ata o de agora explorouse aproximadamente un terzo da cidade.[5]
Taxila Dharmarajika Stupa en Taxila. Panxab 1980 139; III, VI (cultural) Taxila, que xa estaba habitada no Neolítico, foi un importante centro de aprendizaxe budista entre o século V a.C. e o século II d.C. O sitio arqueolóxico comprende os restos de catro asentamentos que revelan o desenvolvemento urbano do lugar. A cidade estaba situada nunha das ramas da Ruta da Seda e recibiu a influencia do Imperio Aqueménida e dos gregos. O Mútuo de Bhir está asociado coa entrada de Alexandre o Grande en Taxila no ano 326 a.C. Algúns dos monumentos inclúen o mosteiro Jaulian, a estupa Mohra Muradu, a estupa Dharmarajika, o complexo Jandial e a cidade de Sirkap (os restos dunha estupa no lugar da imaxe).[6]
Ruínas budistas de Takht-i-Bahi e restos da cidade veciña en Sahr-i-Bahlol Ruínas antigas nunha zona montañosa Khyber Pakhtunkhwa 1980 140; IV (cultural) O mosteiro budista de Takht-i-Bahi (na imaxe) fundouse no século I d.C. e permaneceu en uso ata o século VII. Debido á súa localización na crista dun outeiro empinado, mantívose ben conservado a pesar das sucesivas invasións da rexión. O mosteiro e os restos da cidade veciña de Seri Bahlol do período Kushan son ​​algúns dos monumentos budistas máis importantes da rexión de Gandhara. O mosteiro é o mosteiro budista máis completo de Paquistán e comprende varios grupos de stupas, celas monásticas, templos e edificios seculares.[7]
Necrópole de Makli Ruínas antigas nunha zona montañosa Sind 1981 143; III (cultural) Makli é unha gran necrópole na cidade de Thatta. Estivo activa entre os séculos XIV e XVIII. Os monumentos e mausoleos construíronse con pedra, ladrillo e tellas vidradas de alta calidade. As tumbas de santos e gobernantes famosos, incluíndo Jam Nizamuddin II e Isa Khan (na imaxe), aínda se conservan e son bos exemplos da arquitectura mogol influenciada por estilos locais.[8]
Forte e Xardíns de Shalimar en Lahore Vista dun forte de estilo mogol a través dalgunhas columnas Panxab 1981 171; I, II, III (cultural) O forte (na imaxe) e os xardíns de Shalimar en Lahore son ​​dous complexos reais da era Mogol. O forte está situado na esquina noroeste da Cidade amurallada de Lahore e foi destruído e reconstruído varias veces ao longo da súa historia. Os monumentos existentes datan do século XVI, durante o reinado de Akbar. Os xardíns de Shalimar construíronse baixo o emperador Shah Jahan en 1642. Son un exemplo de xardíns mogoles que recibiron influencia das tradicións persas e islámicas.[9]
Forte de Rohtas Gran porta de pedra do forte Panxab 1997 586; II, IV (cultural) O forte construíuse baixo o reinado de Sher Shah Suri, tras a súa vitoria sobre o emperador mogol Humayun en 1541. É un exemplo excepcional da arquitectura militar islámica temperá da era da pólvora, que integra tradicións artísticas de Turquía e do subcontinente indio. Serviu como modelo para a posterior arquitectura mogol. Nunca foi conquistado en batalla e permanece intacto hoxe en día.[10]

Lista provisional

[editar | editar a fonte]

Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisionais que poidan considerar para a súa candidatura. As candidaturas para a Lista do Patrimonio da Humanidade só se aceptan se o sitio xa figuraba previamente na lista provisional.[11] Paquistán ten 26 sitios na súa lista provisional.[3]

Sitios provisionais
Sitio Imaxe Localización Ano de inclusión Criterios da UNESCO Descrición
Mesquita de Badshahi, Lahore Vista frontal dunha mesquita de estilo mogol en pedra vermella Panxab 1993 (cultural) Esta mesquita na cidade de Lahore é un exemplo excepcional de arquitectura mogol. Construíuse entre 1673 e 1674. Ten catro minaretes grandes e catro máis pequenos e tres cúpulas de mármore. A mesquita está construída con arenito vermella e decorada con relevos de pedra e incrustacións de mármore.[12]
Mesquita Wazir Khan, Lahore Unha mesquita de estilo mogol cunha fachada ricamente decorada Panxab 1993 (cultural) Esta mesquita na cidade de Lahore está construída con ladrillo e arenito. Ten cinco cúpulas e catro minaretes e está ricamente decorada.[13]
Tumbas de Jahangir, Tumba de Asif Khan e Akbari Sarai, Lahore Un gran mausoleo decorado con catro minaretes Panxab 1993 (cultural) Este sitio comprende tres monumentos do período mogol. A tumba do emperador Jahangir (na imaxe) está feita de arenita vermella e ricamente decorada con deseños de incrustacións de mármore. A tumba de Abu'l-Hasan Asaf Khan é un mausoleo cunha cúpula alta que orixinalmente estaba decorada con incrustacións de mármore e estuco. O Akbari Sarai, un caravasar, está situado entre os dous monumentos. O complexo ten 180 celas, unha mesquita e dúas portas decoradas.[14]
Hiran Minar e Tank, Sheikhupura Un pavillón e un muro sobre un estanque, unha gran torre á esquerda Panxab 1993 (cultural) O complexo de Sheikhupura construíuse a principios do século XVII baixo o Emperador mogol Jahangir. A gran torre de ladrillo (minar) ten unha escaleira de caracol con 108 chanzos que levan á parte superior. O tanque de auga ten forma rectangular e unha calzada que leva a un pavillón octogonal no medio. O pavillón está decorado con frescos e utilizouse como residencia real.[15]
Tumba de Shah Rukn-e-Alam Un mausoleo decorado con azulexos azuis e verdes Panxab 1993, 2004 II, IV, VI (cultural) A tumba construíuse entre 1320 e 1324 dentro do Forte de Multan baixo o gobernante Ghiyath al-Din Tughluq da dinastía Tughlaq. Probablemente pensouse como unha tumba dinástica, pero en cambio converteuse na tumba do santo Sufí Shah Rukn-e-Alam. A tumba octogonal, a primeira do seu tipo no sur de Asia, alcanza os 35 m de altura. Construíuse en ladrillo vermello e o exterior está decorado con azulexos vidrados, ladrillos tallados e madeira. No interior, un mihrab de madeira é o exemplo máis antigo do seu tipo. A tumba é un importante lugar de peregrinación. O sitio aparece dúas veces na lista provisional da UNESCO.[16][17]
Forte de Rani Kot, Dadu Un muro de pedra e un bastión no cumio dun outeiro Sind 1993 (cultural) O forte, situado no Distrito de Dadu, construíuse a principios do século XIX. Os muros de fortificación miden 35 m de longo e seguen a xeografía da zona montañosa e árida, con bastións situados a intervalos. Hai unha pequena fortaleza no interior, probablemente usada como residencia real.[18]
Mesquita de Shah Jahan, Thatta Sind 1993 (cultural) A mesquita da cidade de Thatta está decorada cos traballos de azulexo máis elaborados do sur de Asia. Os mosaicos con azulexos azuis e brancos cobren as dúas cámaras principais e as cúpulas. Os deseños inclúen patróns florais e xeométricos.[19]
Tumbas de Chaukhandi, Karachi Cinco lápidas con delicadas tallas en pedra Sind 1993 (cultural) As tumbas preto de Karachi construíronse para os guerreiros e as familias da tribo Saloch nos séculos XVII e XVIII. Teñen forma piramidal e están cubertas con tallas decorativas en pedra, que representan humanos e deseños decorativos. Algunhas tumbas son de estilo hindú.[20]
Sitio arqueolóxico de Mehrgarh Baluchistán 2004 II, IV (cultural) O sitio arqueolóxico de Mehrgar é un tell, un montículo artificial creado como resultado de sucesivos asentamentos no mesmo lugar ao longo de xeracións. Inicialmente probablemente ocupado estacionalmente por grupos de pastores, o sitio estivo habitado permanentemente desde o período neolítico no VII milenio a.C. ata o período calcolítico. O sitio xa fora abandonado a mediados do III milenio a.C., antes da fase urbanizada da civilización do val do Indo. As escavacións descubriron estruturas de ladrillos de barro (na imaxe) que se cre que se usaban para almacenamento, restos dunha aldea da Idade de Bronce coa súa propia zona artesanal e varios cemiterios. Foi redescuberto na década de 1970 despois de quedar ao descuberto por unha inundación repentina.[21]
Sitio arqueolóxico de Rehman Dheri Sitio arqueolóxico con restos de estruturas Khyber Pakhtunkhwa 2004 I, II (cultural) Rehman Dheri é un sitio arqueolóxico que data do período pre-Harappa no IV milenio a.C. ata o período Harappa temperán a mediados do III milenio a.C. É un dos exemplos mellor conservados dun asentamento urbano temperán no sur de Asia, porque o sitio abandonouse durante o período Harappa maduro. O asentamento ten rúas que seguen un plano de cuadrícula, que replicouse nas fases sucesivas. Hai restos de fornos e fragmentos de cerámica.[22]
Sitio arqueolóxico de Harappa Sitio arqueolóxico con algúns muros de ladrillo visibles Panxab 2004 II, IV (cultural) Harappa é un sitio arqueolóxico da civilización do val do Indo, que estivo ocupada desde o IV ao II milenio a.C., co seu auxe entre o 2600 e o 1900 a.C. É un tell, un montículo artificial creado como resultado de sucesivos asentamentos no mesmo lugar ao longo de xeracións. Harappa estaba situada xunto ao antigo curso do río Ravi, que proporcionaba aos habitantes auga doce e acceso ás redes comerciais. Hai oito túmulos e dous cemiterios no lugar, así como algunhas estruturas do imperio Gupta e do Imperio Mogol e unha aldea moderna.[23]
Sitio Arqueolóxico de Ranigat Ruínas antigas, muros e grandes rochas na ladeira dun outeiro Khyber Pakhtunkhwa 2004 II, IV (cultural) O sitio arqueolóxico de Ranigat é o maior complexo monástico budista da rexión de Gandhara, onde floreceu unha cultura que mestura as tradicións helenística, budista e indoparto entre o século II a.C. e o século VI d.C. O mosteiro fundouse no século I d.C. As escavacións realizadas na década de 1980 descubriron os restos de varias estupas, santuarios e edificios seculares, así como moedas de cobre, cerámica e esculturas de pedra.[24][25]
Edictos rupestres de Shahbazgarhi Unha gran rocha con inscricións gravadas Khyber Pakhtunkhwa 2004 I, II, IV (cultural) Os Edictos de Ashoka en Shahbazgarhi datan de mediados do século III a.C., durante o reinado do Emperador Maurya Ashoka. Graváronse en dúas grandes rochas na escritura Kharosthi e describen en detalle a visión de Ashoka sobre o dhamma, ou lei xusta. Os edictos son os exemplos irrefutábeis máis antigos de escritura no sur de Asia.[26]
Edictos rupestres de Mansehra Unha gran rocha baixo un tellado moderno Khyber Pakhtunkhwa 2004 II, III, VI (cultural) Os Edictos de Ashoka en Mansehra datan de mediados do século III a. C., durante o reinado do emperador Maurya Aśoka. Foron gravados en tres grandes rochas na escritura Kharosthi e describen en detalle a a visión de Ashoka sobre o dhamma, ou lei xusta. Os edictos son os exemplos irrefutábeis máis antigos de escritura no sur de Asia.[27]
Forte de Baltit Vista lateral do forte. Gilgit Baltistan 2004 I, II (cultural) O forte domina o val de Hunza, unha importante ruta comercial que conectaba o sur e o centro de Asia. A estrutura orixinal data do século VIII e foi posteriormente ampliada, o edificio actual ten tres andares. Está construído en pedra con estruturas de madeira adicionais para proporcionar estabilización nunha zona propensa a terremotos. O forte foi a residencia dos Mir, os gobernantes do Estado principesco de Hunza, ata 1945.[28]
Tumbas de Bibi Jawindi, Baha'al-Halim e Ustead e a tumba e mesquita de Jalaluddin Bukhari Un mausoleo cunha cúpula, fachada decorada con azulexos azuis Panxab 2004 II, IV, VI (cultural) Este sitio comprende cinco monumentos dos séculos XIV e XV na cidade de Uch. A tumba do santo sufí Jahaniyan Jahangasht ten unha planta cadrada e un teito plano, mentres que as tumbas de Bibi Jawindi (na imaxe), Baha'al-Halim e Ustead son octogonais e presentan unha cúpula. Están decoradas con azulexos vidrados. A mesquita tamén está decorada con azulexos con deseños florais e xeométricos. Algunhas das tumbas sufriron danos pola erosión.[29]
Porto de Banbhore Sind 2004 IV, V, VI (cultural) O porto de Banbhore estaba situado na desembocadura do río Indo. Fundado no século I a.C., os principais achados datan do período islámico entre os séculos VIII e XIII, incluíndo os restos dunha das primeiras mesquitas da rexión, que data do ano 727. A mesquita incorpora algunhas pedras reutilizadas dunha estrutura hindú anterior. O porto era importante no comercio de cerámica e produtos metálicos, e tiña unha zona industrial con talleres que se dedicaban a téxtiles, vidro, esmaltes e metalurxia. A medida que o río cambiou de curso no século XI, o regato encheuse de limo, o que levou ao abandono gradual do porto.[30]
Derawar e os fortes do deserto de Cholistan Unha gran fortaleza de pedra nunha zona árida Panxab 2016 III, V (cultural) Este sitio comprende dez fortes no deserto de Cholistán que construíronse para protexer as rutas de caravanas, mercadorías e peregrinación a través da rexión. O forte mellor conservado é o forte de Derawar (na imaxe), que construíuse no século IX por Rai Jajja Bhati do clan Rajput Bhati. No século XVIII, foi tomado por Bahawalpur e permaneceu como residencia dos Nawab ata a década de 1970, e a ocupación constante contribuíu á súa preservación. O enorme forte ten 40 bastións circulares que alcanzan os 30 m de altura.[31]
Paisaxe cultural de Hingol Peregrinos que se dirixen a un volcán nunha paisaxe árida Baluchistán 2016 III, VI (cultural) O templo de Hinglaj Mata é un antigo templo Hindú situado no Parque Nacional de Hingol. Está dedicado a Shaktior Sati. Cada ano, atrae a miles de peregrinos que cruzan o barranco e continúan a través da cova, con paradas en puntos de referencia para as observancias relixiosas. Os peregrinos tamén visitan varios volcáns de lama na zona (Chandragup na imaxe).[32]
Paisaxe cultural do sistema Karez Unha sección transversal dun quanat típico, ilustrada Baluchistán 2016 II, VI, V (cultural) Un karez, kariz ou qanat é un sistema para transportar auga desde un acuífero ou pozo ata a superficie, a través dun acueduto subterráneo (esquema na imaxe). A tecnoloxía probablemente se desenvolveu no primeiro milenio a.C. en Persia e despois estendeuse a zonas áridas e semiáridas da China, o sur de Asia, Oriente Medio, o norte de África e España. O aproveitamento das fontes de auga subterráneas permitiu o asentamento e a agricultura en zonas que doutro xeito serían inexplotables. Máis de 1000 sistemas deste tipo seguen operativos en Paquistán, catro dos cales figuran na candidatura.[33]
Paisaxe cultural de Nagarparkar Cantantes no templo de Gori. Sind 2016 III, IV (cultural) A paisaxe cultural está situada en Nagarparkar, na fronteira co deserto de Thar. Foi un centro dunha próspera comunidade xainista que participaba activamente no comercio marítimo, xa que a zona estaba situada na costa do mar Arábigo ata o século XV. Varios monumentos xainistas consérvanse do período comprendido entre os séculos XII e XV, incluído o Templo de Gori (na imaxe). Debido aos cambios na liña de costa por mor do amarismamento causado polo sistema do río Indo, a comunidade diminuíu en número, e os últimos membros marcharon tras a partición da India en 1947.[34]
Parque Nacional Central de Karakoram Paisaxe montañosa cun gran glaciar Gilgit Baltistan 2016 IX, X (natural) O parque nacional abrangue gran parte da cordilleira central do Karakorum. Catro picos de máis de 8000 m están situados no parque, así como varios glaciares (o glaciar Baltoro na imaxe). A zona é unha zona tectónica moi activa, como resultado da oroxenia himalaia. A zona tamén é unha importante parada para as aves migratorias e o fogar de especies de mamíferos en perigo de extinción, como o markhor, o cervo almiscreiro, o leopardo das neves, o urial e a ovella de Marco Polo.[35]
Parque Nacional de Deosai Un lago nunha zona de gran altitude con vexetación escasa Gilgit Baltistan 2016 IX, X (natural) O Parque Nacional Deosai é unha meseta alpina cunha altitude de entre 3500 e 5200 m. A paisaxe é maioritariamente plana con outeiros ondulados. Debido á súa localización no encontro das ecorrexións do Himalaia e do Karakorum-Pamir, a zona é rica en biodiversidade. Algunhas das especies que viven aquí inclúen o oso pardo do Himalaia, o lobo tibetano, a cabra do Himalaia e a marmota dourada. O lago Sheosar (na imaxe), a unha altitude de 4250 m, representa un tipo único de zona húmida alpina.[36]
Bosque de xenebres de Ziarat Xebreiros na ladeira dun outeiro nun día brumoso Baluchistán 2016 X (natural) Os bosques de xenebreiros (Juniperus excelsa polycarpos) que rodean a cidade de Ziarat están situados no punto de encontro de cinco zonas de vexetación. O gran bosque alberga árbores que se cre que teñen miles de anos, pero o ecosistema é vulnerable debido ao cambio climático. A zona alberga o oso negro de Baluchistán, o oso pardo do Himalaia, o markhor, numerosas especies de aves e varias especies de plantas con propiedades medicinais que emprega a poboación local.[37]
A Cordilleira do Sal e a Mina de Sal de Khewra Interior dunha mina de sal con paredes de corredor en cores rosa e avermellada Panxab 2016 V, VIII (mixto) A formación xeolóxica da Cordilleira do Sal formouse hai 800 millóns de anos coa evaporación dun mar pouco profundo, o que resultou en grosos depósitos de sal de rocha. Debido á falta de cuberta vexetal, a zona ofrece unha excelente oportunidade para estudar as capas xeolóxicas desde o Cámbrico ata o Paleóxeno, con varias capas que conteñen fósiles. As reservas de sal de Khewra coñécense polo menos desde o século IV a.C., cando Alexandre o Grande cruzou a zona, mentres que a mina de sal (na imaxe) leva en funcionamento máis de mil anos.[38]

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ "The World Heritage Convention". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 27 de agosto de 2016. Consultado o 7 de xullo de 2019.
  2. ↑ "Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 1 de febreiro de 2021. Consultado o 3 de febreiro de 2021.
  3. 1 2 3 4 "Pakistan". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 4 de xullo de 2016. Consultado o 5 de agosto de 2022.
  4. ↑ "UNESCO World Heritage Centre The Criteria for Selection". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 12 de xuño de 2016. Consultado o 17 de agosto de 2018.
  5. ↑ "Archaeological Ruins at Moenjodaro". UNESCO World Heritage Centre World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 5 de agosto de 2022.
  6. ↑ "Taxila". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 5 de agosto de 2022.
  7. ↑ "Buddhist Ruins of Takht-i-Bahi and Neighbouring City Remains at Sahr-i-Bahlol". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 7 de agosto de 2012. Consultado o 5 de agosto de 2022.
  8. ↑ "Historical Monuments at Makli, Thatta". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 7 de setembro de 2012.
  9. ↑ "Fort and Shalamar Gardens in Lahore". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 29 de novembro de 2005. Consultado o 7 de setembro de 2012.
  10. ↑ "Rohtas Fort". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 3 de outubro de 2018. Consultado o 7 de setembro de 2012.
  11. ↑ "Tentative Lists". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 1 de abril de 2016. Consultado o 7 de outubro de 2010.
  12. ↑ "Badshahi Mosque, Lahore". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 4 de marzo de 2020. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  13. ↑ "Wazir Khan's Mosque, Lahore, Lahore". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 2 de agosto de 2018. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  14. ↑ "Tombs of Jahangir, Asif Khan and Akbari Sarai, Lahore". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 1 de febreiro de 2018. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  15. ↑ "Hiran Minar and Tank, Sheikhupura". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  16. ↑ "Tomb of Shah Rukn-e-Alam". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 3 de marzo de 2018. Consultado o 6 de agosto de 2022.
  17. ↑ "Tomb of Hazrat Rukn-e-Alam, Multan". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 6 de agosto de 2022.
  18. ↑ "Rani Kot Fort, Dadu". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 25 de decembro de 2019. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  19. ↑ "Shah Jahan Mosque, Thatta". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 3 de outubro de 2018. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  20. ↑ "Chaukhandi Tombs, Karachi". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  21. ↑ "Archaeological Site of Mehrgarh". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  22. ↑ "Archaeological Site of Rehman Dheri". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  23. ↑ "Archaeological Site of Harappa". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  24. ↑ "Archaeological Site of Ranigat". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  25. ↑ "Ranigat: 2nd to 6th Century AD" (PDF). UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de agosto de 2022. Consultado o 9 de agosto de 2022.
  26. ↑ "Shahbazgarhi Rock Edicts". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  27. ↑ "Edicts of Mansehra Rock". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 2 de setembro de 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  28. ↑ "Baltit Fort". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 8 de agosto deAugust 2012. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  29. ↑ "Tomb of Bibi Jawindi, Baha'al-Halim and Ustead and the Tomb and Mosque of Jalaluddin Bukhari". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 12 de xuño de 2021. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  30. ↑ "Port of Banbhore". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 31 de decembro de 2019. Consultado o 18 de setembro de 2012.
  31. ↑ "Derawar and the Desert Forts of Cholistan". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  32. ↑ "Hingol Cultural Landscape". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  33. ↑ "Karez System Cultural Landscape". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  34. ↑ "Nagarparkar Cultural Landscape". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 7 de xaneiro de 2019. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  35. ↑ "Central Karakorum National Park". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  36. ↑ "Deosai National Park". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  37. ↑ "Ziarat Juniper Forest". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.
  38. ↑ "The Salt Range and Khewra Salt Mine". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2016. Consultado o 26 de decembro de 2016.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrimonio_da_Humanidade_en_Paquistán&oldid=7711629»