Mutual Aid (en) 相互扶助論 (ja) 상호부조론 (ko) עזרה הדדית בעולם החי והאדם (he) Elkarri laguntzea (eu) Αλληλοβοήθεια (el) Взаимная помощь как фактор эволюции (ru) 互助论 (zh) Vzaimnaya pomosh sredi jivotnih i ludei kak dvigatel progressa (sl) Karşılıklı Yardımlaşma (tr) Vzájomná pomoc (sk) Ömsesidig hjälp (sv) आपसी मदद (hi) Gensidig bistand som en evolutionær faktor (da) العون المتبادل (ar) Interhelpo (eo) El apoyo mutuo (es) Gegenseitige Hilfe in der Tier- und Menschenwelt (de) El suport mutu (ca) Qarşılıqlı yardım (az) Il mutuo appoggio (it) Mutualismo (pt) Wederzijdse hulp (nl) L’Entr’aide (fr) Pomoc wzajemna jako czynnik rozwoju (pl) געגענזייטיגע הילף ביי חיות און מענשען א (yi)
Mutual Aid: A Factor of Evolution (Axuda mutua: un factor da evolución) é un libro do ruso Piotr Kropotkin sobre o concepto da axuda mutua e a cooperación voluntaria dentro do proceso evolutivo.
Foi escrito durante o seu exilio en Inglaterra. Foi publicado por primeira vez por William Heinemann en Londres en outubro de 1902, pero os distintos capítulos xa foran publicados orixinalmente entre 1890 e 1896 como unha serie de ensaios na revista literaria mensual británica, Nineteenth Century (século XIX).
Escrito en parte como resposta ó darwinismo social e, en particular, ó ensaio de Thomas H. HuxleyThe Struggle for Existence, o libro baséase na súa experiencia do día a día nas expedicións científicas en Siberia para ilustrar o fenómeno da cooperación. Tras examinar as probas da cooperación en comunidades de animais non humanos, "salvaxes", "bárbaros", nas autónomas cidades medievais, e na época moderna, chega á conclusión de que a cooperación e a axuda mutua son tan importantes ou máis na evolución da especie como a competencia e a loita mutua.
Considerada como unha das súas maiores obras, Kropotkin mostra toda a súa esencia como ideólogo sen deixar de lado o plano científico e analítico do tema en si. Partindo desa base, converte o principio do apoio mutuo e voluntario nun principio político.
