Monte Wutai
 | Este artigo está a ser traducido ao galego por un usuario desta Wikipedia; por favor, non o edite. O usuario InternetArchiveBot (conversa · contribucións) realizou a última edición na páxina hai 27 días. Se o usuario non publica a tradución nun prazo de trinta días, procederase ó seu borrado rápido. |
(zh) 五台山  | ||||
| ||||
| Tipo | montaña atracción turística chinesa rango AAAAA | |||
|---|---|---|---|---|
| Localización | ||||
| División administrativa | Xinzhou, República Popular da China (pt)  | |||
| ||||
| Composto por | ||||
| Características | ||||
| Altitude | 3.061 m | |||
| Superficie | Patrimonio da Humanidade: 18.415 ha zona de protección: 42.312 ha | |||
Patrimonio da Humanidade  | ||||
| Tipo | Patrimonio cultural → Asia-Oceanía insular | |||
| Data | 2009 (33ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (ii), (iii), (iv) e (vi) | |||
| Identificador | 1279 | |||
| Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade | ||||
| Taihuai (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg | ||||
| Data | 2014 (38ª Sesión) | |||
| Identificador | 1279-001 | |||
|
| ||||
| Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade | ||||
| Templo Foguang (pt) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg | ||||
| Data | 2014 (38ª Sesión) | |||
| Identificador | 1279-002 | |||
| Monumentos da República Popular da China | ||||
| Templo Foguang (pt) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg | ||||
| Data | 4 de marzo de 1961 | |||
| Identificador | 1-0080-3-033 | |||
|
| ||||
| Parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade | ||||
| Taishi Que Gates, Zhongue Temple (en) [[File:Noun Project label icon 1116097 cc mirror.svg | ||||
| Data | 2014 (38ª Sesión) | |||
| Identificador | 1305-001 | |||
| Sitio web | wutaishan.cn | |||
O monte Wutai, tamén coñecido polo seu nome chinés Wutaishan e como O monte Qingliang, é un lugar sagrado Budista nas cabeceiras do Qingshui na Provincia de Shanxi, China. A súa zona central está rodeada por un grupo de picos planos ou mesas que corresponden aproximadamente ós puntos cardinais. O pico norte (Beitai Ding ou Yedou Feng) é o máis alto (3061 m desde o mar) e tamén é o punto máis alto do Norte da China.
Como anfitrión de máis de 53 mosteiros sagrados, o monte Wutai alberga moitos dos mosteiros e templos máis importantes da China. Inscribirono como Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 2009[1] e nomeado atracción turística AAAAA pola Administración Nacional de Turismo da China en 2007.
Importancia
[editar | editar a fonte]O monte Wutai é unha das Catro Montañas Sagradas no Budismo chinés. Cada unha das montañas é vista como a bodhimaṇḍa (chinés 道場 pinyin dàocháng) dun dos catro grandes bodhisattva. Wǔtái é o fogar do Bodhisattva da sabedoría, Mañjuśrī ou "文殊" (Wénshū) en chinés. Mañjuśrī estivo asociado co monte Wutai desde a antigüidade. Paul Williams escribe:[2]
Ao parecer, a asociación de Mañjuśrī con Wutai (Wu-t'ai) Shan no norte da China era coñecida na época clásica na propia India, identificada polos estudosos chineses coa montaña no "nordeste" (vista desde a India ou Asia Central) á que se refire como a morada de Mañjuśrī no Avataṃsaka Sūtra. Dise que houbo peregrinacións desde a India e outros países asiáticos a Wutai Shan no século VII.
Wutai foi a primeira das montañas en ser identificada e a miúdo chámase "a primeira entre as catro grandes montañas".[Cómpre referencia] Foi identificada a partir dunha pasaxe do Avataṃsaka Sūtra, que describe as moradas de moitos bodhisattvas. Neste capítulo, dise que Mañjuśrī reside nunha "montaña clara e fría" no nordeste. Isto serviu como carta para a identidade da montaña e o seu nome alternativo "Montaña Clara e Fría" (清涼山; Qīngliáng Shān).
Crese que o bodhisattva aparece con frecuencia na montaña, adoptando a forma de peregrinos comúns, monxes ou, na maioría dos casos, nubes de cinco cores pouco comúns.
Reflectindo as rivalidades rexionais entre os centros budistas, o mestre do budismo Chan do século IX, Linji Yixuan, criticou a prominencia de Wutai na China da dinastía Tang. Segundo o *Línjì yǔlù*, compilado postumamente, Linji Yixuan dixo unha vez: «Hai un grupo de estudantes que buscan Mañjuśrī no monte Wutai. Equivocados desde o principio! Non hai Mañjuśrī no monte Wutai». Con todo, a súa campaña non tivo éxito e, mesmo despois da era Tang, o monte Wutai "continuou a prosperar como quizais o lugar sagrado budista máis famoso da China".[3]
O monte Wutai ten unha relación duradeira co budismo tibetano.[4] Historicamente, tamén foi sagrado para os peregrinos taoístas da Ruta da Seda no século X.[5]
O monte Wutai alberga algúns dos edificios de madeira máis antigos da China que sobreviviron desde a época da dinastía Tang (618–907). Isto inclúe a sala principal do Templo Nanchan e a Sala Leste do Templo Foguang, construídos en 782 e 857, respectivamente. Descubríronse en 1937 e 1938 por un equipo de historiadores da arquitectura, incluído o destacado historiador de principios do século XX Liang Sicheng. Os deseños arquitectónicos destes edificios estudáronse desde entón por destacados sinólogos e expertos en arquitectura tradicional chinesa, como Nancy Steinhardt. Steinhardt clasificou estes edificios segundo os tipos de salas que aparecen no manual de construción chinés Yingzao Fashi escrito no século XII.
En 2008, houbo queixas dos residentes locais de que, en preparación para a candidatura do Monte Wutai para converterse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO, foron obrigados a abandonar os seus fogares e realoxados lonxe dos seus medios de vida.[6][7]
Principais templos
[editar | editar a fonte]
O Templo Nanchan (chinés 南禅寺) 38°58′53″N 113°34′26″L / 38.9815, 113.5738 é un gran templo Chan no monte Wutai, construído por primeira vez na dinastía Tang. Todo o templo comprende sete terrazas, divididas en tres partes. As tres terrazas inferiores chámanse Templo Jile (極樂寺), a terraza do medio chámase Salón Shande (善德堂), as tres terrazas superiores chámanse Templo Youguo (佑國寺). Outros templos importantes son o Templo Xiantong, o Templo Tayuan e o Templo Pusading.
Outros templos importantes dentro do Monte Wutai inclúen o Templo Shouning, Templo Bishan, Templo Puhua, Dailuo Ding, Templo Qixian, Shifang Tang, Templo Shuxiang, [[Templo Guangzong (Monte Wutai)|Templo Guangzong (Monte Wutai)|Templo Guangzong], Templo Guanyin Templo Longhua, Templo Luomuhou, Templo Jinge, Templo Zhanshan, Wanfo Ge, Templo Guanhai, Templo Zhulin, Templo Jifu, Templo Jihe e Templo Gufo.
Os templos do Monte Wutai exterior inclúen Templo Yanqing, Templo Nanchan, Templo Mimi, Templo Foguang, Templo Yanshan, Templo Zunsheng e o Templo Guangji. Unha estatua xigante de Maha Manjushree presentouse aos budistas de China polo ministro de Asuntos Exteriores de Nepal Ramesh Nath Pandey en 2005.
Transporte
[editar | editar a fonte]O aeroporto de Wutaishan no próximo condado de Dingxiang abriu en decembro de 2015.[8][9]
Honras
[editar | editar a fonte]En abril de 2020, foi seleccionado na "Lista de montañas de verán de fama mundial de 2020".[10]
En abril de 2020, foi seleccionado para a "Lista das montañas de verán famosas de China de 2020".[10]
En setembro de 2022, a superficie plana do monte Wutai seleccionouse para a lista das reliquias xeolóxicas máis fermosas da provincia de Shanxi.[11]
Clima
[editar | editar a fonte]O monte Wutai ten un clima subártico (clasificación climática de Köppen Dwc). A temperatura media anual en Haidian é de 2,2º C. A precipitación media anual é de 686,7 mm, sendo xullo o mes máis húmido. As temperaturas son máis altas de media en xullo, arredor de 15,0º C, e máis baixas en xaneiro, arredor de -11,8º C. A temperatura no monte Wutai é agradable de xullo a agosto, o que é axeitado para viaxar. Fai moito frío de novembro a marzo. A temperatura mínima extrema no monte Wutai produciuse o 15 de xaneiro de 1958, cando chegou a -44,8°C.
| Datos climáticos para Monte Wutai, elevación 2208 m, (1991–2020 normais, extremas 1951–presente) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Temperatura máxima en °C | 8,8 | 10,1 | 16,1 | 23,8 | 25,6 | 29,6 | 28,6 | 25,1 | 24,2 | 18,7 | 13,5 | 7,8 | 29,6 |
| Media máxima en °C | −7,5 | −4,7 | 1,2 | 8,6 | 14,2 | 17,6 | 19,1 | 17,7 | 13,5 | 7,7 | −0,1 | −6,6 | 6,73 |
| Media diaria en °C | −11,8 | −9,2 | −3,8 | 3,2 | 9,0 | 12,8 | 15,0 | 13,6 | 9,3 | 3,2 | −4,3 | −10,8 | 2,18 |
| Media mínima en °C | −15,4 | −12,8 | −7,8 | −1,0 | 4,8 | 9,0 | 11,8 | 10,6 | 6,2 | −0,2 | −7,7 | −14,2 | −1,39 |
| Temperatura mínima en °C | −44,8 | −39,2 | −34,7 | −26,2 | −15,9 | −7,8 | −3,5 | −2,9 | −15,7 | −24,2 | −36,0 | −37,6 | −44,8 |
| Precipitación media mm | 6,6 | 11,2 | 19,3 | 31,0 | 53,6 | 97,5 | 168,8 | 153,2 | 85,6 | 38,2 | 16,1 | 5,6 | 686,7 |
| Media de días con precipitacións (≥ 0.1 mm) | 4,1 | 5,5 | 6,6 | 7,1 | 8,6 | 13,5 | 15,7 | 14,2 | 10,9 | 6,9 | 5,3 | 4,3 | 102,7 |
| Media de días con neve | 5,6 | 6,9 | 7,9 | 6,0 | 1,8 | 0,2 | 0,1 | 0 | 0,3 | 3,3 | 6,3 | 5,4 | 43,8 |
| Humidade relativa media (%) | 50 | 53 | 48 | 49 | 51 | 66 | 78 | 80 | 72 | 61 | 55 | 52 | 59,6 |
| Media de horas de sol mensuais | 220,1 | 203,5 | 248,1 | 246,3 | 276,7 | 225,7 | 216,5 | 189,0 | 200,3 | 220,9 | 211,0 | 211,7 | 2 669,8 |
| Porcentaxe de sol | 72 | 67 | 66 | 62 | 62 | 51 | 48 | 45 | 54 | 65 | 71 | 73 | 61,3 |
| Fonte: | |||||||||||||
Galería
[editar | editar a fonte]
O Templo Xiantong, un templo importante no monte Wutai
Un salón do palacio no monte Wutai
O Templo de Dailuoding
A pagoda do Templo de Lingfeng.
A estupa de Sarira do templo de Tayuan, construída en 1582 durante a dinastía Ming.
Vista do templo Zunsheng
Templo Qifo
Templo Yuanzhao
Mural do monte Wutai do século X. Da cova 61 das Covas de Mogao en Dunhuang
1846, mapa do monte Wutai da dinastía Qing
Notas
[editar | editar a fonte]- Referencias
- ↑ China's sacred Buddhist Mount Wutai inscribed on UNESCO's World Heritage List. UNESCO World Heritage Centre
- ↑ Williams, Paul. Mahayana Buddhism: The Doctrinal Foundations. 2000. p. 227
- ↑ Keyworth, George A. (2019). "Como o culto do monte Wutai estimulou o desenvolvemento do Chan chinés no sur da China nos mosteiros de Qingliang". Studies in Chinese Religions 5 (3–4): 353–376. doi:10.1080/23729988.2019.1686872. Parámetro descoñecido
|s2cid=ignorado (Axuda); Parámetro descoñecido|url-access=ignorado (Axuda) - ↑ Tuttle, Gray (2006). 'Tibetan Buddhism at Ri bo rtse lnga/Wutai shan in Modern Times.' Journal of the International Association of Tibetan Studies, no. 2 (agosto 2006): 1-35. Source: (accessed: Monday, 1 de xullo de 2013)
- ↑ Forêt, Philippe; Kaplony, Andreas (2011). The Journey of Maps and Images on the Silk Road. Brill. p. 2. doi:10.13140/rg.2.1.1853.7364.
- ↑ Branigan, Tania (13 de marzo de 2008). "Mountain residents bulldozed out of government's world heritage vision". The Guardian (London). ISSN 0261-3077. Consultado o 2022-07-18.
- ↑ Chung, Dan; Branigan, Tania (13 de marzo de 2008). "Video: Down from the mountain | World news". The Guardian (London). ISSN 0261-3077. Consultado o 2022-07-18.
- ↑ "五台山机场建设工程全面加速". Shanxi Ribao. 2014-07-04. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 23 de abril de 2026.
- ↑ "山西五台山机场正式通航". Xinhua.net. 2015-12-29.
- 1 2 Xu, Haiyuan; Hou, Shuisheng (2020-04-24). "2020年中外避暑名山排行榜（全榜单）-排行榜-中商情报网" [Ranking list of famous summer resorts at home and abroad in 2020 (full list) - Ranking list - China Business Intelligence Network]. top.askci.com. Arquivado dende o orixinal o 01 de agosto de 2020. Consultado o 2023-11-04.
- ↑ Ma, Lu; Sang, Liyuan (2022-10-04). "山西20处最美地质遗迹公布" [The 20 most beautiful geological sites in Shanxi announced]. sx.people.com.cn. Consultado o 2023-11-04.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte] |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Monte Wutai |
Bibliografía
[editar | editar a fonte]- China's Holy Mountain: An Illustrated Journey into the Heart of Buddhism by Christoph Baumer. I.B. Tauris, London 2011. ISBN 978-1-84885-700-1.
- Isabelle Charleux (29 June 2015). Nomads on Pilgrimage: Mongols on Wutaishan (China), 1800-1940. BRILL. ISBN 978-90-04-29778-4.
- http://www.thlib.org/collections/texts/jiats/#!jiats=/06/elverskog/b2/
