Miklós Radnóti

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Miklós Radnóti
Radnóti Miklós (1930).jpg
Nome completoGlatter Miklós
Nacemento5 de maio de 1909
 Budapest
Falecemento9 de novembro de 1944, 10 de novembro de 1944 e 6 de novembro de 1944
 Abda (Hungria)
Causaferida por arma de fogo
SoterradoCemitério de Kerepesi
NacionalidadeHungría
EtniaMaxiar
Alma máterUniversity of Szeged
Ocupaciónpoeta, escritor e tradutor
CónxuxeFanni Gyarmati
PremiosBaumgarten Prize e Hungarian Heritage Award
Na rede
IMDB: nm1432307 Discogs: 2370548 IMSLP: Category:Radnóti,_Miklós Find a Grave: 8369528 Editar o valor em Wikidata
editar datos en Wikidata ]

Miklós Radnóti nado en Budapest o 5 de maio de 1909 como Miklós Glatter e finado preto de Abda en novembro de 1944, foi un poeta e profesor húngaro. Foi asasinado no Holocausto.

Biografía[editar | editar a fonte]

Miklós Glatter era fillo dun vendedor da empresa téxtil Brück & Grosz en Budapest. Naceu no distrito 13 do barrio Újlipótváros da capital real húngara de Austria-Hungría. Ao nacer, o seu irmán xemelgo naceu morto e a súa nai morreu pouco despois do parto. Pasou a maior parte da súa infancia coa familia da súa tía, cuxo marido Dezső Grosz foi un dos propietarios da empresa téxtil na que traballou o seu pai até a súa morte en 1921.

Radnóti asistiu á escola primaria e secundaria no seu lugar de nacemento e continuou a súa educación no instituto de industria téxtil de Liberec entre 1927 e 1928 por consello do seu tío. Despois traballou como correspondente comercial na empresa téxtil familiar até 1930. Finalmente, Radnóti puido prevalecer co desexo doutra educación e comezou a estudar filosofía, húngaro e lingua francesa na Universidade de Szeged.

En 1934, rematou os seus estudos coa tese de doutoramento filosófica O desenvolvemento artístico de Margit Kaffka. Despois da graduación, cambiou o seu nome a Radnóti, por Radnovce (en húngaro: Radnót), lugar de nacemento do seu avó paterno. En agosto de 1935, casou co seu amor de longo tempo Fanny (1912-2014), filla do propietario da respectada imprenta Gyarmati. Desafortunadamente, o matrimonio moi feliz non tivo fillos ata a súa deportación. No curso escolar 1935-36 tivo as primeiras experiencias profesionais como profesor de secundaria no Ximnasio Zsigmond Kemény de Budapest.

En setembro de 1940, foi recrutado nun batallón de traballo xudeu do exército húngaro ata decembro dese ano; despois, por segunda vez, de xullo de 1942 a abril de 1943. O 2 de maio de 1943, converteuse xunto coa súa muller do xudaísmo á fe católica romana. En maio de 1944, Radnóti comezou o terceiro servizo militar e o seu batallón foi deportado a Bor en Serbia . Despois de 1943, os traballadores forzados xudeus húngaros foron encarcerados nas proximidades das minas de cobre de Bor, que cubrían o 50 por cento das necesidades de cobre da industria bélica alemá.

O 17 de setembro de 1944, Radnóti viuse obrigado a abandonar o campo nunha columna de preto de 3.600 prisioneiros debido á ofensiva militar dos exércitos aliados. Sostivo a inhumana marcha forzada de Bor a Szentkirályszabadja, onde escribiu o seu último poema o 31 de outubro. En novembro de 1944, el e outros vinte prisioneiros foron asasinados a tiros por membros da Garda Húngara debido ao seu total esgotamento físico e mental. Déronse diferentes datas do seu asasinato. Algunhas publicacións especifican un día no período do 6 ao 10 de novembro. Na exposición detallada e científica de 2009 da Academia Húngara de Ciencias, dicíase que o 4 de novembro era a data da morte. Hoxe leva preto de 1 hora e 30 minutos percorrer os 110 quilómetros en coche desde Szentkirályszabadja ata Abda. Radnóti está enterrado no cemiterio de Kerepesi coa súa muller. En 2013, a súa estatua en Abda foi danada, pero aínda non se aclarou o motivo dos danos.[1][2][3][4] [5] [6][7]

Bibliografía (escolma)[editar | editar a fonte]

  • Pogány köszöntő (Saúdo pagán), Kortárs, Budapest 1930.
  • Újmódi pásztorok éneke (Cancións dos pastores modernos), Fiatal Magyarország, Budapest 1931.
  • Lábadozó szél (Vento de convalecencia), Fiatalok Müvészeti Kollégiumának kiadása, Szeged 1933.
  • Újhold (Lúa Nova), Fiatalok Müvészeti Kollégiumának kiadása, Szeged 1935.
  • Járkálj csak, halálraítélt! (Só anda, condenado! ), Nyugat Kiadása, Budapest 1936.
  • Meredek út (Steep Road), Cserépfalvi, Budapest 1938.
  • Naptár (Calendario), Hungária, Budapest 1942.
  • Orpheus nyomában : műfordítások kétezer év költőiből (Os pasos de Orfeo: Traducións da poesía de poetas de dous mil anos), Pharos, Budapest 1943.
  • Tajtékos ég (Foamy Sky), Révai, Budapest 1946.
  • Radnóti Miklós művei (Obras de Miklos Radnoti), Szepirodalmi Konyvkiado, Budapest 1978,ISBN 963-15-1182-0, biografía de Pál Réz
  • Miklós Radnóti, The Complete Poetry in Hungarian and English, McFarland & Company, Jefferson 2014, ISBN 978-0-78646953-6[8]

Miklós Radnóti foi tradutor húngaro de obras de Jean de La Fontaine e Guillaume Apollinaire As súas obras foron traducidas ao inglés por Edward G. Emery e Frederick Turner, ao serbocroata por Danilo Kiš, ao alemán por Franz Fühmann e ao francés Jean-Luc Moreau.[9]

Recensións[editar | editar a fonte]

  • Findlay, Bill (1980), recensión de Forced March, en Cencrastus Nº. 2, primavera de 1980, pp. 45 & 46, ISSN 0264-0856

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Miklós Radnóti was born a century ago. Exhibition of the Library of the Hungarian Academy of Sciences, 5 May 2009". radnoti.mtak.hu. Consultado o 2022-07-14. 
  2. Roszkowski, Wojciech; Kofman, Jan (2016-07-08). Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century (en inglés). Routledge. ISBN 978-1-317-47593-4. 
  3. "Death Blows Overhead: The Last Transports from Hungary, November 1944 – Document Blog" (en inglés). Consultado o 2022-07-14. 
  4. Foundation, Poetry (2022-07-14). "Miklós Radnóti". Poetry Foundation (en inglés). Consultado o 2022-07-14. 
  5. Final Poem,Translation 1 on the Website The HyperTexts,Translation 2 on the Website by Hungarian Academy of Sciences; consultado o 17 de xaneiro de 2018.
  6. Grave of the spouses; consultado o 17 de xaneiro de 2018.
  7. Balogh, Eva S. (2013-11-22). "The fate of the Radnóti statue in Abda". Hungarian Spectrum (en inglés). Consultado o 2022-07-14. 
  8. Online edition on Google Books.
  9. WorldCat by OCLC, consultado o 2018-01-18.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]