Miguel de Lira

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Miguel de Lira
Miguel de Lira nos Premios Mestre Mateo 2017.jpg
Miguel de Lira nos Premios Mestre Mateo 2017.
Nome completoMiguel Domingo García Martínez
Nacemento1964
LugarA Coruña
NacionalidadeEspaña
ProfesiónActor
editar datos en Wikidata ]

Miguel Domingo García Martínez, coñecido como Miguel de Lira, nado en Lira (Carnota) en 1964, é un actor galego.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Inicios[editar | editar a fonte]

Comezou a interesarse pola interpretación cando estudaba Dereito na Universidade de Santiago.[1] Estudou interpretación, teatro e dicción con Martin Adejemian, Jesús Aladrén, Begoña Valle, Xan Cejudo e Fernando Balboa entre outros. Foi un dos fundadores do grupo de teatro galego Chévere, no que traballou activamente como actor, director e produtor dende 1986.

Debutou na televisión en 1989, no programa de humor da Televisión de Galicia, Velaí.... Ese mesmo ano debutou tamén no cine, facendo o papel de Suso en Urxa. En 1991 uniuse ao elenco de Unha de romanos. A partir de 1999 gañou gran popularidade en Galicia coa serie Mareas Vivas, no papel de Evaristo Currás, un personaxe secundario que acabou adquirindo gran protagonismo e converténdose nun dos favoritos do público.

Anos 2000[editar | editar a fonte]

Despois de Mareas Vivas e dunha pequena aparición na serie Periodistas, protagonizou o filme de 2002 sobre narcotráfico, Entre bateas, de Jorge Coira, polo que foi candidato a mellor actor nos Premios Mestre Mateo de 2002. Ademais tivo papeis secundarios nas películas O lapis do carpinteiro (2003), O agasallo de Silvia (2003), Secuestrados en Xeorxia (2003), Galatasaray-Dépor (2005) e Un franco, 14 pesetas (2006). Apareceu tamén con pequenos papeis nas series Pepe Carvalho, As leis de Celavella e A vida por diante, ata que en 2006 protagonizou a comedia de situación Pepe o inglés, que estivo dúas temporadas en antena.

Tras o final da serie participou en curtas como Temporada 92-93 (2007), filmes como Hotel Tivoli (2007), Os xirasois cegos (2008), A noite que deixou de chover (2008) ou Un bo home (2009) entre outros, e actuou na popular serie de Antena 3 Los hombres de Paco, onde fixo de Félix Montejo, o psiquiatra do protagonista. Ademais colaborou co grupo de rap Dios ke te crew, no seu disco Xénese, interpretando ao Cabo Ameneiro, un garda civil que interrompe unha festa do grupo.[2]

Anos 2010[editar | editar a fonte]

En 2010 traballou no filme A sinapse do códice e na premiada miniserie dirixida por Dani de la Torre, Mar Libre.[3] Ao ano seguinte protagonizou xunto a Sergio Zearreta o filme Crebinsky, do director Enrique Otero. A súa interpretación de Feodor Crebinsky neste filme valeulle un Premio Mestre Mateo ao mellor actor.[4] Tras iso, participou nas películas No habrá paz para los malvados, Todo é silencio e Personal Movie e protagonizou Somos xente honrada, de Alejandro Marzoa, traballo co que gañou o seu segundo Mestre Mateo ao mellor actor.[5]

En 2014 apareceu no filme de Alfonso Zarauza, Os fenómenos e interpretou a Cibrán "o Castizo" en A esmorga, de Ignacio Vilar, adaptación da famosa novela A esmorga, de Eduardo Blanco Amor. Por este papel volveu estar nomeado ao Mestre Mateo ao mellor actor,[6] galardón que esta vez recaeu no seu compañeiro de elenco, Morris.[7] Ademais ese mesmo ano protagonizou Códice, unha miniserie na que interpretou ao electricista da Catedral de Santiago de Compostela, autor do famoso roubo do Códice Calixtino.[8]

En 2015 fixo o rol do alcalde Mendoza na serie Hospital Real e en 2016 tivo un pequeno papel en María (e os demais), de Nelly Reguera e interpretou a Telmo Vilar na serie Augasquentes.[9]

En 2017 logrou outra candidatura aos Mestre Mateo, este vez ao mellor actor secundario, polo seu traballo en Dhogs, de Andrés Goteira.[10] Ademais actuou en La dama del cuadro, de Juan Miguel del Castillo.[11] En 2019 interpretou a Teo, na serie de Antena 3, Matadero[12] e retomou o papel do Cabo Ameneiro no novo disco de Dios ke te crew, O ciclo da serpe.[13]

Familia[editar | editar a fonte]

É irmán do que fora alcalde de Carnota, Xosé Manuel García.[14]

Filmografía[editar | editar a fonte]

Cine[editar | editar a fonte]

Curtametraxes[editar | editar a fonte]

Televisión[editar | editar a fonte]

Miguel de Lira nunha homenaxe a John Balan.

Personaxes fixos[editar | editar a fonte]

Personaxes episódicos[editar | editar a fonte]

Galardóns e nomeamentos[editar | editar a fonte]

Premios Mestre Mateo[editar | editar a fonte]

Ano Categoría Filme Resultado
2002 Mellor actor Entre bateas Nomeado
2010 Mellor actor Crebinsky Gañador
Mellor guión Crebinsky Nomeado
2013 Mellor actor Somos xente honrada Gañador
2014 Mellor actor A esmorga Nomeado

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Miguel de Lira". Audiovisual Galego. Consultado o 24 de outubro de 2019. 
  2. ""Xénese", o rap contundente e en galego de Dios Ke Te Crew". El Correo Gallego. 25 de abril de 2006. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  3. "“Mar Libre” acada un novo premio á Mellor Serie de TV no Euro Filme Festival de Marbella". CRTVG. 10 de novembro de 2011. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  4. "Os Crebinski triunfan nos Mestre Mateo". Que pasa na costa. 18 de abril de 2011. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  5. "3 premos para a Costa da Morte nuns Mestre Mateo con sabor a Pico". Que pasa na costa. 14 de abril de 2014. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  6. ""A Esmorga" bate marcas con 16 candidaturas aos Mestre Mateo". Sermos Galiza. 10 de marzo de 2015. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  7. "“Os Fenómenos” e “A Esmorga”, grandes triunfadoras dos Mestre Mateo". Sermos Galiza. 12 de abril de 2015. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  8. "Miguel de Lira será o electricista do “Códice”". Sermos Galiza. 15 de setembro de 2014. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  9. "Presentación y estreno de la serie 'Augasquentes' en la TVG". El Correo Gallego (en castelán). 9 de outubro de 2016. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  10. "A longametraxe Dhogs acapara 17 candidaturas nos Mestre Mateo". 7 de febreiro de 2018. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  11. "La dama del cuadro". www.emocionamedia.es. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  12. "Matadero: matones con denominación de origen". El Mundo (en castelán). 9 de xaneiro de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  13. "Dios Ke Te Crew. O colectivo hip hop de Ordes presenta disco cun show irrepetible". praza.gal. 7 de maio de 2019. Consultado o 25 de outubro de 2019. 
  14. A noite de Miguel de Lira (CRTVG). 9 de xullo de 2019. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]