Michael Gambon

Sir
Michael Gambon
	;
Biografía
Nacemento	19 de outubro de 1940 ; Dublín
Morte	27 de setembro de 2023 (82 anos); Witham
Causa da morte	pneumonía
Educación	Royal Academy of Dramatic Art ; St Aloysius RC College
Actividade
Campo de traballo	Actuación
Ocupación	actor de teatro (1962–2023), actor de dobraxe, actor de televisión, actor de cinema, actor
Período de actividade	1962 - 2019
Xénero artístico	Comedia shakespeariana
Familia
Cónxuxe	Anne Miller (1962–2002), divorcio
Premios
	(2017) Irish Film & Television Awards; (2012) British Independent Film Award – The Richard Harris Award (en) ; (2010) Evening Standard Theatre Awards (en) ; (1998) Knight Bachelor; (1995) Evening Standard Theatre Awards (en) , premiado polo traballo Volpone (en) ; (1990) Comandante da Orde do Imperio Británico; (1990) Premio Laurence Olivier, premiado polo traballo Man of the Moment; (1989) Premio ao mellor actor do Festival de Cinema de Sitges, premiado polo traballo The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (pt) ; (1987) Premio Laurence Olivier, premiado polo traballo A View from the Bridge (pt) ; (1987) Evening Standard Theatre Awards (en) , premiado polo traballo A View from the Bridge (pt) ; (1986) Premio Laurence Olivier, premiado polo traballo A Chorus of Disapproval ;
	Sinatura

Sir Michael John Gambon, OBE, nado en Dublín, Irlanda, o 19 de outubro de 1940 e finado en Witham o 27 de setembro de 2023, foi un actor británico de orixe irlandesa^[1] que traballou no teatro, televisión e no cine. É un actor moi respectado e prolífico no teatro, pero é recoñecido internacionalmente polo seu papel como Philip Marlow da serie de televisión da BBC, The Singing Detective e por encarnar a Albus Dumbledore nos filmes de Harry Potter, en substitución do xa falecido actor Richard Harris.

Gañador de catro premios BAFTA e tres premios Laurence Olivier e nomeado tamén ós Globos de Ouro, ós Emmy e ós Premios Tony. A súa carreira abrangue case 5 décadas e inclúe unha gran variedade de papeis de teatro, televisión e cine.

En 1998, a raíña Sabela II nomeouno coa Orde do Imperio Británico. En 2020, apareceu no posto 28 da lista de mellores actores irlandeses segundo The Irish Times.^[2]

Traxectoria

Gambon naceu o 19 de outubro de 1940^[3] en Cabra, un suburbio ó norte de Dublín, durante a segunda guerra mundial.^[4] O seu pai, Edward Gambon, un enxeñeiro,^[5] decidiu procurar traballo na reconstrución de Londres, e así Gambon e a súa nai, Mary Gambon (Hoare de solteira), unha costureira, trasladáronse a Mornington Crescent, ó norte de Londres, cando Gambon tiña só 5 anos.

Adquiriu a Cidadanía Británica por orde do seu pai e recibiu unha estrita educación católica.^[6] Anos máis tarde asistiu a unha escola de Kent, antes de deixar os estudos ós 15 anos.^[7] Gañou unha bolsa con Vickers Armstrong para ser enxeñeiro e así seguir as pegadas do seu pai. O tempo dedicado foi até os dezasete anos, mais logrou ser un enxeñeiro plenamente cualificado, aínda que só mantivo o posto de traballo dous anos, xa que se sentía atraído pola interpretación.

Comezos

Á idade de dezanove anos graduouse na Royal Academy of Dramatic Art (RADA), en Londres e máis tarde incorporouse á compañía de teatro de Kings Cross. Cinco anos máis tarde, escribiu unha carta a Michael MacLiammoir, o empresario irlandés do Gate Theatre, en Dublín, para facer alí as súas primeiras representacións.

Fixo o seu debut profesional en 1962, con Otelo (a súa obra predilecta), comezando despois unha xira por Europa. Un ano máis tarde, fixo o seu primeiro papel protagonista en Ricardo III. Sir Laurence Olivier, tras asistir á representación de Ricardo III, ofreceulle a oportunidade de ser un dos oito membros fundadores do novo Royal National Theatre, en Londres, coñecido entón como Olivier Theatre.

Gambon foi contratado para tomar parte en diversas producións. A máis coñecida e premiada foi Hamlet, dirixida por Olivier e protagonizada por Peter O´Toole. Permaneceu durante catro anos como secundario e protagonista en moitas producións de teatro, algunhas delas coa colaboración de grandes directores como William Gakill e John Dexter. Durante eses anos fixo numerosos papeis en obras do director Alan Ayckbourn.

Traxectoria

Está considerado como un dos mellores actores do teatro británico aínda que tamén é un prolífico actor de cine e televisión. A causa do falecemento de Richard Harris no 2002, Michael Gambon foi convocado para encarnar ó mago Albus Dumbledore a pesar de que recoñeceu que non lera ningún dos libros da saga e que só tiña en conta os guións para a súa interpretación, xa que: "Non quería ser como eses actores que se queixan porque as súas escenas son máis curtas que na historia orixinal":

Gambon tamén compuxo ó director de Hogwarts cun leve acento irlandés que tanto el como o realizador consideran un tributo ó seu antecesor, que era orixinario de Irlanda.

Obra

Teatro

Otelo 1962
Hamlet 1963
Saint Joan 1963
The Recruiting Officer 1963
Filoctetes 1964
Otelo 1964
The Royal Hunt of the Sun (Diego) 1964
The Crucible (Herrick) 1965
Mother Courage and Her Children (Eilif) 1965
Love for Love (Snap) 1965
Juno and the Paycock (Jerry Devine) 1966
The Storm 1966
Events While Guarding the Bofors Gun por John McGrath (Flynn) 1967
A Severed Head (Palmer Anderson) 1967
The Doctor's Dilemma (Patric Cullen) 1967
Saint Joan (Cauchon) 1967
Peer Gynt 1968
Otelo 1968
Macbeth 1968
In Celebration (Andrew) 1969
Coriolanus 1969
The Plebeians Rehearse the Uprising (Wiebe) 1970
Major Barbara (Charles Lomax) 1970
Henry VIII (Surrey) 1971
When Thou Art King (Hotspur) 1971
The Brass Hat (Guy Holden) 1972
Not Drowning But Waving 1973
The Norman Conquests (Tom) 1974
The Norman Conquests (Tom) 1975
The Zoo Story (Gerry) 1975
Otherwise Engaged (Simon) 1976
Just Between Ourselves (Neil) 1977
Alice's Boys (Bertie) 1978
Betrayal (Jerry) 1978
Close of Play (Henry) 1979
Richard III 1980
Otelo (Roderigo) 1980
Sisterly Feelings (Patrick) 1980
The Life of Galileo 1980
King Lear 1982, 1983
Antony and Cleopatra (Antony) 1982, 1983
Tales from Hollywood 1983
Old Times (Deeley) 1985
A Chorus of Disapproval 1985
Tons of Money (Sprules) 1986
A View from the Bridge (Eddie Carbone) 1987
A Small Family Business (Jack McCracken) 1987
Mountain Language (Sarxento) 1988
Uncle Vanya 1988
Veterans' Day (Walter Kercelik) 1989
Man of the Moment (Douglas Beechey) 1990
Otelo 1991
Taking Steps 1981
Volpone 1995
Skylight (Sarxento Tom) 1995
Skylight (Sarxento Tom) 1996
Tom and Clem (Tom Driberg) 1997
The Unexpected Man 1998
Cressida 2000
The Caretaker (Davies) 2001
A Number (The Father) 2002
Endgame (Hamm) 2004
Henry IV, Parte 1 and Henry IV, Parte 2 2005
Celebration (Lambert) 2005
Eh Joe (Joe) 2006
No Man's Land (Hirst) 2008/09
Krapp's Last Tape (Krapp) 2010
All That Fall (Dan Rooney) 2012-2013
Eh Joe (Joe) 2013-2014
Pinter One (O garda, voz) 2018

Cinema

Figura de cera de Michael Gambon como o personaxe de Albus Dumbledore.

Ano	Título	Personaxe	Notas
1965	Othello	Company
1973	Nothing but the Night	Inspector Grant
1974	The Beast Must Die	Jan Jarmokowski
1985	Turtle Diary	George Fairbairn
1988	Paris by Night	Gerald Paige
1988	Missing Link	Narrador (voz)
1989	The Rachel Papers	Doutor Knowd
	Unha árida estación branca	Maxistrado
	The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover	Albert Spica
1991	Mobsters	Salvatore Maranzano
1992	Toys	Xeneral Leland Zevo
1994	A Man of No Importance	Ivor J. Garney
	Clean Slate	Philip Cornell
	Squanto: A Warrior's Tale	Sir George
	The Browning Version	Doutor Frobisher
1995	Bullet to Beijing	Alex
	Two Deaths	Daniel Pavenic
	Nothing Personal	Leonard
	Midnight in Saint Petersburg	Alex
1996	Mary Reilly	Mr. Reilly
1996	The Innocent Sleep	Det. Insp. Matheson
1997	The Gambler	Fiódor Dostoievski
1997	The Wings of the Dove	Lionel Croy
1998	Dancing at Lughnasa	Padre Jack Mundy
1998	Plunkett & Macleane	Lord Gibson
1999	A Monkey's Tale	Master Martin (voz)
	Dead on Time	Maurice
	The Insider	Thomas Sandefur
	The Last September	Sir Richard Naylor
	Sleepy Hollow	Baltus Van Tassel
2001	Gosford Park	Sir William McCordle
	Charlotte Gray	Levade
	High Heels and Low Lifes	Kerrigan
	Christmas Carol: The Movie	Pantasma do Nadal (voz)
2002	Ali G Indahouse	Primeiro Ministro
2003	Little Wolf's Book of Badness	Tío Bigbad (voz)
	The Actors	Barreller
	Open Range	Denton Baxter
	Sylvia	Professor Thomas
	Deep Blue	Narrador	Documental
2004	Standing Room Only	Larry
	Being Julia	Jimmie Langton
	Sky Captain and the World of Tomorrow	Morris Paley
	Layer Cake	Eddie Temple
	The Life Aquatic with Steve Zissou	Oseary Drakoulias
	Harry Potter e o preso de Azkaban	Profesor Albus Dumbledore
2005	Harry Potter e o Cáliz de fogo	Profesor Albus Dumbledore
2005	Stories of Lost Souls: "Standing Room Only"	Larry
2006	The Omen	Bugenhagen
	The Good Shepherd	Dr. Fredericks
	John Duffy's Brother	Narrador (voz)
	Amazing Grace	Charles Fox
2007	The Good Night	Alan Weigert
	The Baker	Leo
	The Alps	Narrador	Documental
	Harry Potter e a Orde do Fénix	Profesor Albus Dumbledore
2008	Brideshead Revisited	Lord Marchmain
2009	Harry Potter e o misterio do príncipe	Profesor Albus Dumbledore
2009	Fantastic Mr. Fox	Franklin Bean (voz)
2010	The Book of Eli	George
	The King's Speech	Xurxo V do Reino Unido
	Harry Potter e as reliquias da morte (1ª parte)	Profesor Albus Dumbledore	Cameo
2011	Harry Potter e as reliquias da morte (2ª parte)	Profesor Albus Dumbledore	Cameo
2012	Quartet	Cedric Livingstone
2014	Unity	Narrador	Documental
2014	Paddington	Tío Pastuzo (voz)
2016	Dad's Army	Godfrey
2016	Hail, Caesar!	Narrador (voz)^[8]^[9]
2017	Viceroy's House	Pug Ismay
	Mad to Be Normal	Sydney Kotok
	Victoria & Abdul	Lord Salisbury
	Kingsman: The Golden Circle	Sir Giles / Arthur
	Paddington 2	Tío Pastuzo (voz)
2018	The Last Witness	Frank Hamilton
	King of Thieves	Billy "The Fish" Lincoln
	The Death & Life of John F. Donovan	Home nun restaurante e narrador (voz)
	Johnny English ataca outra vez	Axente Five	Cameo
2019	Judy	Bernard Delfont
2019	Cordelia	Moses

Televisión

Ano	Título	Personaxe	Notas
1967	Much Ado About Nothing	Watchman No. 4	Telefilme, BBC
1967	Softly, Softly	Pete Lucas	Episodio: Appointment in Wyvern
1967–1978	Play of the Month	Varios personaxes	5 episodios
1968	Public Eye	Descoñecido	Episodio: "Have Mud, Will Throw"
1969	Fraud Squad	Rex Lucien	Episodio: "Last Exit to Leichstenstein"
1968–1970	The Borderers	Gavin Ker	26 episodios
1970	Confession	Mr. Tennent	Episodio: "People Who Visit Glass Houses"
1971	Eyeless in Gaza	Mark Staithes	5 episodios
1972	The Challengers	John Killane	5 episodios
	The Man Outside	Ralph Kenward	Episodio: "Cuculus Canorus"
	Softly, Softly: Task Force	Cranley	Episodio: "Welcome to the Club"
	Kate	Edward	Episodio: "A Fact of Life"
1973	Menace	Ellis	Episodio: "Judas Goat"
	A Picture of Katherine Mansfield	Harry	Episodio "#1.5"
	Special Branch	Muller	Episodio: "Hostage"
	Arthur of the Britons	Roland	Episodio: "The Prisoner"
	Six Days of Justice	Mr. Golding	Episodio: "Stranger in Paradise"
	ITV Saturday Night Theatre	Irmán Kevin	Episodio: "Catholics"
	Orson Welles Great Mysteries	Rolfe	Episodio: "An Affair of Honour"
1974	Zodiac	Reuben Keiser	Episodio: "The Cool Aquarian"
1974	Masquerade	Stewart	Episodio: "May We Come In?"
1975	The Secret Agent	Tom Ossipon	Telefilme, BBC
1976	Centre Play	Edith Harrison	Episodio: "In the Labyrinth"
1972–1976	Play for Today	Varios personaxes	3 episodios
1977	ITV Sunday Night Drama	Varios personaxes	2 episodios
1978	Premiere	Kenny	Episodio: "One of These Nights I'm Gonna Get an Early Day"
1977–1979	The Other One	Brian Bryant	13 episodios
1979	Chalk and Cheese	Descoñecido	Descoñecidos
1980	Tales of the Unexpected	Andrew	Episodio: "The Umbrella Man"
1982	ITV Playhouse	Descoñecido	Episodio: "The Breadwinner"
1982	La ronde	Descoñecido	Telefilme, BBC
1985	Absurd Person Singular	Geoffrey Jackson	Telefilme, BBC
	Oscar	Oscar Wilde	Miniserie de televisión
	Tropical Moon Over Dorking	Bill	Telefilme, BBC
1986	The Singing Detective	Philip Marlowe	6 episodios
1987	Bergerac	Jarvis McLeod	Episodio: "Winner Takes All"
1987	Theatre Night	Pastor Manders	Episodio: Ghosts
1988	Mountain Language	Sarxento	Telefilme, BBC
1989	The Heat of the Day	Harrison	Telefilme
	The Jim Henson Hour	Ultragorgon (voz)	Episodio: Monster Maker
	About Face	Trevor	Episodio: "Searching for Señor Duende"
1990	Blood Royal: William the Conqueror	Guillerme I de Inglaterra	Telefilme
1991	The Storyteller: Greek Myths	O contacontos	4 episodios
1991	Minder	Tommy Hanbury	Episodio: "Guess Who's Coming to Pinner?"
1992–1993	Maigret	Comisario Maigret	12 episodios
1993	Performance	Archie Rice	Episodio: "The Entertainer"
1994	Faith	Peter John Moreton	Miniserie de televisión
1995	The Wind in the Willows	Badger (voz)	Telefilme
1996	Expert Witness	Presentador / Narrador
1996	Sansón e Dalila	Rei Hanun	Miniserie de televisión
1999	Wives and Daughters	Squire Hamley	Miniserie de televisión, BBC
2000	Longitude	John Harrison	Telefilme, A&E
2000	Endgame	Hamm	Telefilme, BBC
2001	Perfect Strangers	Raymond	Miniserie de televisión, BBC
2002	Path to War	Lyndon B. Johnson	Telefilme, HBO
2002	Top Gear	Convidado	Serie 1: episodio 8
2003	The Lost Prince	Eduardo VII do Reino Unido	Telefilme, BBC
2003	Angels in America	Prior Walter Ancestor	Miniserie de televisión, HBO
2006	Top Gear	Convidado	Serie 8: episodio 5
2006	Celebration	Lambert	Telefilme
2007	Joe's Palace	Elliot Graham	Telefilme, BBC
2007	Cranford	Mr. Holbrook	2 episodios
2009	Kröd Mändoon and the Flaming Sword of Fire	Narrador	Episodio: "Wench Trouble"
2009	Emma	Mr. Woodhouse	Miniserie de televisión
2010	Doutor Who	Kazran / Elliot Sardick	Especial de Nadal: "A Christmas Carol"^[10]
2011	Comic Relief: Uptown Downstairs Abbey	Narrador	Sen creditar
2011	Page Eight	Benedict Baron	Telefilme, PBS
2012	Luck	Michael "Mike" Smythe	Miniserie, HBO
2012	Restless	Baron Mansfield	Miniserie, PBS
2013	National Theatre Live: 50 Years On Stage	El mesmo	Especial ao vivo; PBS
2013	Lucan	John Burke (vello)	Miniserie, ITV
2014	Quirke	Xuíz Garret Griffin	3 episodios
	Common	Xuíz	Telefilme, BBC
	On Angel Wings	Avó (voz)	Curtametraxe
2015	The Casual Vacancy	Howard Mollison	Miniserie, HBO^[11]
2016	Churchill's Secret	Winston Churchill	Telefilme, PBS
2016	The Hollow Crown: Henry VI, Part I	Mortimer	Miniserie, BBC
2017	Fearless	Sir Alastair McKinnon	Miniserie, ITV
2017	Little Women	Mr. Laurence	Miniserie de televisión, PBS
2015–2019	Fortitude	Henry Tyson	10 episodios

Videoxogos

Data	Título	Personaxe (voz)
2003	Ghosthunter	Lord William Hawksmoor
2014	The Elder Scrolls Online	O profeta / Varen Aquilarios^[12]
2015	The Elder Scrolls Online: Orsinium	Varen Aquilarios
2017	The Elder Scrolls Online: Morrowind	O profeta
2018	Harry Potter: Hogwarts Mystery	Profesor Albus Dumbledore
2018	The Elder Scrolls Online: Summerset	O profeta
2019	The Elder Scrolls Online: Elsweyr	O profeta
2020	The Elder Scrolls Online: Greymoor	O profeta
2021	The Elder Scrolls Online: Blackwood	O profeta

Notas

↑ I suppose I can't get away from it, I'm English, aren't I? Arquivado 06 de agosto de 2022 en Wayback Machine., theartsdesk Q&A: Actor Michael Gambon, 21 de decembro de 2020
↑ Clarke, Donald; Brady, Tara (13 de xuño de 2020). "The 50 greatest Irish film actors of all time – in order". The Irish Times. Consultado o 1 de xaneiro de 2022.
↑ "MICHAEL GAMBON BIOGRAPHY". Tiscali.co.uk. Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2009. Consultado o 26 de decembro de 2019.
↑ "Man from Cabra all right on the Knight". The Irish Times. Consultado o 26 de decembro de 2019.
↑ "Michael Gambon Biography". filmreference. 2008. Consultado o 22 de xaneiro de 2009.
↑ Wills, Dominic. "Michael Gambon - Biography". TalkTalk Group. Consultado o 22 de xuño de 2010.
↑ "Surnames beginning with G". bexley.gov.uk. Arquivado dende o orixinal o 20 de decembro de 2016. Consultado o 9 de decembro de 2016.
↑ Rothkopf, Joshua (3 de febreiro de 2016). "Hail, Caesar! [review]". Time Out New York. Consultado o 4 de febreiro de 2016.
↑ Vishnevetsky, Ignatiy (4 de febreiro de 2016). "The Coens swipe at religion, counterculture, and Hollywood in Hail, Caesar!". The A.V. Club. Consultado o 4 de febreiro de 2016.
↑ Dowell, Ben (12 de xullo de 2010). "Katherine Jenkins to star in Doctor Who Christmas special". The Guardian (Londres).
↑ Deans, Jason. "BBC adaptation of Casual Vacancy to star Michael Gambon". The Guardian.
↑ "Bethesda Teases Us With a Trailer For 'The Elder Scrolls Online'". MTV Multiplayer. Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2015. Consultado o 09 de marzo de 2023.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Biografía en Talktalk.co.uk (en inglés)

[1] I suppose I can't get away from it, I'm English, aren't I? Arquivado 06 de agosto de 2022 en Wayback Machine., theartsdesk Q&A: Actor Michael Gambon, 21 de decembro de 2020

[2] Clarke, Donald; Brady, Tara (13 de xuño de 2020). "The 50 greatest Irish film actors of all time – in order". The Irish Times. Consultado o 1 de xaneiro de 2022.

[3] "MICHAEL GAMBON BIOGRAPHY". Tiscali.co.uk. Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2009. Consultado o 26 de decembro de 2019.

[4] "Man from Cabra all right on the Knight". The Irish Times. Consultado o 26 de decembro de 2019.

[5] "Michael Gambon Biography". filmreference. 2008. Consultado o 22 de xaneiro de 2009.

[tt-6] Wills, Dominic. "Michael Gambon - Biography". TalkTalk Group. Consultado o 22 de xuño de 2010.

[7] "Surnames beginning with G". bexley.gov.uk. Arquivado dende o orixinal o 20 de decembro de 2016. Consultado o 9 de decembro de 2016.

[TONY-8] Rothkopf, Joshua (3 de febreiro de 2016). "Hail, Caesar! [review]". Time Out New York. Consultado o 4 de febreiro de 2016.

[AVclub-9] Vishnevetsky, Ignatiy (4 de febreiro de 2016). "The Coens swipe at religion, counterculture, and Hollywood in Hail, Caesar!". The A.V. Club. Consultado o 4 de febreiro de 2016.

[10] Dowell, Ben (12 de xullo de 2010). "Katherine Jenkins to star in Doctor Who Christmas special". The Guardian (Londres).

[11] Deans, Jason. "BBC adaptation of Casual Vacancy to star Michael Gambon". The Guardian.

[12] "Bethesda Teases Us With a Trailer For 'The Elder Scrolls Online'". MTV Multiplayer. Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2015. Consultado o 09 de marzo de 2023.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]