Madhya Pradesh

Madhya Pradesh
Nome orixinal मध्य (hi)   मध्य प्रदेश (mr)    Nome oficial मध्य (hi)   मध्य प्रदेश (mr)    Xentilicio     Madhya Pradeshi (en)
Instancia de estado da India  Epónimo centro
Características  Lingua usada Agariya (en) Hadauti (en) Lingua chhattisgarhi Lingua awadhi Malvi (en) Kalto (en) Língua lambadi (pt) Língua bhili (pt) Nagarchal (en) Língua braj (pt) Lingua bhojpuri Língua kutchi (pt) Sora Lingua marathi Língua kolam (pt) Kui (en) Gade Lohar (en) Dungra Bhil (en) Noiri (en) Rathawi (en) Língua nihali (pt) Gowli (en) Bhalay (en) lingua sindhi Powari (en) Língua korku (pt) Bhunjia (en) Língua gaddi (pt) lingua hindi Bhalay-Gowlan (en) Língua nimadi (pt) Chamari (en) Dhodia (en) Pardhan (en) Pardhi (en) Rathwi Bareli (en) Bhariati (en) Birjia (en) Dakhanī (en) Bhilali (en) Varhadi (en) Bagheli (en) Khirwar (en) Língua mewari (pt) Pauri Bareli (en) língua mundari (pt) Sansi (en) Kamar (en) Bundeli (en) Língua halbi (pt) Kanjari (en) Andh (en) Palya Bareli (en) Kurmukar (en) Holiya (en) Kaikadi (en) Northern Gondi (en)  Economía economia de Madhya Pradesh (pt)
Implicados  Xefe de estado Om Prakash Kohli (en) (2016 - 2018) Mangubhai Patel (2021 - )  Xefe do goberno Cargo: Chief Minister of Madhya Pradesh (en) Mohan Yadav (en) (2023 - ) Arjun Singh (pt) (1988 - 1989) Motilal Vora (en) (1989 - 1989) Motilal Vora (en) (1985 - 1988) Arjun Singh (pt) (1980 - 1985) Sunder Lal Patwa (en) (1980 - 1980) Shyama Charan Shukla (en) (1989 - 1990) Digvijaya Singh (en) (1993 - 2003) Shivraj Singh Chouhan (2005 - 2018) Sunder Lal Patwa (en) (1990 - 1992) Babulal Gaur (en) (2004 - 2005) Uma Bharti (en) (2003 - 2004) Kamal Nath (en) (2018 - 2020) Virendra Kumar Sakhlecha (en) (1978 - 1980) Shyama Charan Shukla (en) (1975 - 1977) Kailash Nath Katju (en) (1957 - 1962) Bhagwantrao Mandloi (en) (1962 - 1963) Bhagwantrao Mandloi (en) (1957 - 1957) Ravishankar Shukla (en) (1950 - 1956) Kailash Chandra Joshi (en) (1977 - 1978) Dwarka Prasad Mishra (en) (1963 - 1967) Nareshchandra Singh (en) (1969 - 1969) Govind Narayan Singh (en) (1967 - 1969) Prakash Chandra Sethi (en) (1972 - 1975) Shyama Charan Shukla (en) (1969 - 1972) Shivraj Singh Chouhan (2020 - 2023)  Órgano lexislativo Madhya Pradesh Legislative Assembly (en)
Datas  Fundación / creación 26 de xaneiro de 1950
Historia  Substitúe Jubbulpore Division (en) (1861 - 1947) Madhya Pradesh (en)
Localización  Situado en  India  Continente Asia  Capital Bhopal (1956 - ) Nagpur (1950 - 1956)  Comparte fronteira con Rajasthan Chhattisgarh Maharashtra Gujarat Uttar Pradesh  Contén división administrativa Bhopal division (en) Narmadapuram division (en) Rewa division (en) Sagar division (en) Shahdol division (en) Jabalpur division (en) Gwalior division (en) Indore division (en) Chambal division (en) Ujjain division (en)  OpenStreetMap  Coordenadas 22°58′24″N 78°39′25″L
Cifras e dimensións  Poboación 72.597.565 (2011) 72.626.809 (2011)  Poboación feminina    35.014.503 (2011)  Poboación masculina    37.612.306 (2011)  Poboación rural    52.557.404 (2011)  Poboación urbana    20.069.405 (2011)  Superficie    308.245 km²  Punto máis alto     Dhupgarh (en)
Códigos e identificadores OpenStreetMap 1950071 VIAF 155930254 Freebase /m/0cw4l
Fontes e ligazóns  Páxina WEB mp.gov.in  Descrito pola fonte Enciclopedia soviética armenia, volume 7  Páxina(s): 127
Wikidata C:Commons

Madhya Pradesh (en hindi: मध्य प्रदेश ; literalmente ' Provincia Central') é un Estado do centro da India. A súa capital é Bhopal, e a súa maior cidade é Indore, con Jabalpur e Gwalior as outras grandes cidades.

Xeografía, historia e demografía

(Véxase tamén Historia da India)

Madhya Pradesh é o segundo Estado indio máis grande por área e o quinto por poboación con máis de 72 millóns de habitantes. Limita cos Estados de Uttar Pradesh ao nordeste, Chhattisgarh ao leste, Maharashtra ao sur, Gujarat ao oeste e Rajasthan ao noroeste.

A área cuberta polo actual Madhya Pradesh inclúe a zona do antigo Avanti Mahajanapada, cuxa capital Ujjain (tamén coñecida como Avantika) xurdiu como cidade importante durante a segunda onda de urbanización do subcontinente indio no século VI a. C.

Posteriormente, a rexión foi gobernada polas principais dinastías da India. O Imperio Maratha dominou a maior parte do século XVIII. Despois da Terceira guerra anglo-maratha no século XIX, a rexión dividiuse en varios estados principescos baixo os británicos e incorporouse ás provincias centrais e Berar e á Axencia da India Central. Algúns anos despois da independencia da India, as provincias centrais e Berar foron rebautizadas como Madhya Pradesh con Nagpur como capital: este Estado incluía as partes do sur do actual Madhya Pradesh e a parte nordeste do actual Maharashtra. En 1956, este Estado reorganizouse e as súas partes combináronse cos Estados de Madhya Bharat, Vindhya Pradesh e Bhopal para formar o novo estado de Madhya Pradesh, a rexión de Vidarbha de fala marathi foi eliminada e fusionouse co Estado de Bombai (hoxe capital de Maharashtra). Este Estado foi o máis extenso da India até o 2000, cando a súa rexión do sueste de Chhattisgarh foi designada como Estado separado.

Economía

A economía de Madhya Pradesh é a décima máis grande da India, cun produto interior bruto estatal (PIB) de ₹ 9,17 billóns e ten a 26ª renda per cápita máis alta do país de ₹ 109372. Madhya Pradesh ocupa o posto 23 entre os Estados indios no índice de desenvolvemento humano. Rico en recursos minerais, Madhya Pradesh ten as maiores reservas de diamante e cobre da India. O 25,14% da súa superficie está baixo cuberta forestal. A súa industria turística experimentou un crecemento considerable, co Estado encabezando os Premios Nacionais de Turismo en 2010-11. Aínda que segue a ser un dos Estados menos desenvolvidos da India, nos últimos anos, o crecemento do PIB do Estado foi superior á media do conxunto da India, rexistrando en 2019-20, un crecemento do PIB do 9.07%.

Galería de imaxes

Templos

• 
  Pintura rupestre mesolítica, abrigos rupestres de Bhimbetka, Patrimonio da Humanidade da UNESCO
• 
  Templo Kandariya Mahadeva, Khajuraho
• 
  Complexo do templo de Bateshwar, Padavli, Morena
• 
  Templo Chausath Yogini, Mitavli, Morena
• 
  Templos de Sahasra Bahu, forte de Gwalior
• 
  Teli ka Mandir, forte de Gwalior
• 
  Templo de Shiva en Bhojpur
• 
  Templo de Lakshmi, Orchha
• 
  Estatua de Brahma con varias deidades en Amarkantak .
• 
  Forte de Gwalior, Gwalior
• 
  Forte de Gwalior
• 
  Templo Maa Chamunda Mata, Tekri Dewas
• 
  Templo Mahakaleshwar Ujjain
• 
  Maheshwar Ghats and Fort, Maheshwar, Khargone
• 
  Templo de Omkareshwar, Khandwa

Fauna

• 
  Mono Langur (Semnopithecus dussumieri), Orchha
• 
  Tigresa con crías na reserva de tigres de Kanha
• 
  Papamoscas azul de Tickell, Parque Nacional Bandhavgarh
• 
  Voitres no niño, Orchha
• 
  Nilgais machos loitando, Lakeshwari, distrito de Gwalior

Símbolos estatais de Madhya Pradesh

Título	Símbolo	Imaxe
Animal terrestre do Estado	Barasingha ( Rucervus duvaucelii )
Ave do Estado	Papamoscas do paraíso indio (Terpsiphone paradisi)
Árbore do Estado	Banyan (ficus bengalensis)
Peixe do Estado	Mahasheer (Tor tor)
Flor do Estado	Lirio azucena Madonna (Lilium candidum)

Practicando Mallakhamba

Deportes

En 2013, o goberno estatal declarou a mallakhamba (malkhamb) como deporte estatal.

Estadio Holkar en Indore .

O cricket, o kabaddi, o hóckey, o fútbol, o baloncesto, o voleibol, o ciclismo, a natación, o bádminton e o tenis de mesa son os deportes máis populares no Estado.

Os xogos tradicionais como kho kho, gilli danda, sitaliya, kanche e langdi son populares nas zonas rurais.

O snooker, xeralmente considerado como inventado en Jabalpur por oficiais do exército británico, é popular en moitos dos países de fala inglesa e da Commonwealth, cos mellores xogadores profesionais que obteñen ingresos de varios millóns de euros co xogo.

Véxase tamén

 

• Subdivisións da India
• Historia da India

---

Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.  Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

---