Mac Suara

Mac Suara

Biografía
Nacemento	1962 (63/64 anos) Aquidauana
Grupo étnico	Pobo terena e pobo kadiwéu
Actividade
Ocupación	actor, xestor cultural, activista

Macsuara Kadiwéu, tamén escrito como Maksuara Kadiwel, ou Mac Suara Kadiwel, nado en Aquidauana en 1962, é un actor e produtor cultural indíxena brasileiro. Fíxose coñecido por protagonizar o filme Avaeté - Semente da Vingança no que interpretaba a Avá. Foi o primeiro actor indíxena brasileiro en actuar no cinema brasileiro. Pertence aos pobos indíxenas terena e kadiwéu.

Traxectoria

Macsuara Kadiwéu naceu en 1962 en Aquidauana, Mato Groso do Sur, mais criouse en Vila Palmira, no Campo Grande, Mato Groso do Sur. Fillo dunha nai terena, Margarida Cardoso Pio, e dun pai kadiwéu, Lúcio Cardoso. De neno, Macsuara e os seus 9 irmáns traballaban como xornaleiros co seu pai para axudar a manter a familia. Algúns anos despois, Macsuara e a súa avoa materna Tereza Pio marcharon a São Paulo, onde ela viviu nunha aldea coa súa avoa e os seus curmáns.

Tempo despois, Macsuara aprendeu sobre as medicinas forestais e comezou a vender plantas medicinais, o que o obrigaba a viaxar de vila en vila. En Río de Xaneiro, comezou a participar en programas de televisión e radio, converténdose no primeiro actor indíxena brasileiro, con filmes que gañaron premios no estranxeiro e tiveron un grande impacto no movemento indíxena no Brasil. Así foi como chamou a atención dos produtores culturais de Río de Xaneiro.

En 1989, Macsuara coñeceu á súa primeira esposa, a exbailarina e avogada Isabela Achkar, nunha festa no Morro da Urca, en Río de Xaneiro. Tiveron unha curta relación e xuntos tiveron o seu primeiro fillo, Idjahure Achkar Kadiwéu. A súa segunda filla, Yulnak Kadiwéu, tívoa coa súa segunda esposa. Macsuara traballou anteriormente como empregado dunha gasolineira, barman e panadeiro en Campo Grande antes de regresar á súa aldea e posteriormente traballar como capataz en granxas da rexión de Aquidauana. Macsuara tamén fundou o Centro Cultural da Unión de Nacións Indíxenas e a Alianza dos Pobos do Bosque.

Carreira

O seu primeiro traballo artístico foi no filme de 1984 Quilombo, dirixido por Cacá Diegues, no que interpretou un extra indíxena, pero o filme non foi moi ben recibido polo Movemento Negro no Brasil. Ao ano seguinte, 1985, Macsuara participou no filme A selva esmeralda, de John Boorman, como extra no filme sobre nativos americanos. Ese mesmo ano, por invitación de Zelito Viana, protagonizou o filme Avaeté - Semente da Vingança, interpretando o personaxe indíxena Ava, o que lle valeu premios no Festival Internacional de Cinema de Moscova e no Festival Internacional de Cinema de Cannes. En 1986, Macsuara tamén traballou na serie Armação Ilimitada (1985–1988) de Kadu Moliterno, probablemente nun papel non acreditado.

Macsuara tamén participou en documentais e curtametraxes, como Uma Avenida Chamada Brasil (documental, 1988) e Outros 500 (curtametraxe, 1992). En 1988, Macsuara participou no filme Os Heróis Trapalhões - Uma Aventura na Selva, dirixido por Wilton Franco, no que interpretaba un indíxena. Ao ano seguinte, Macsuara actuou en Kuarup (1989), de Ruy Guerra, onde interpretou o personaxe de Anta. En 1999, Macsuara participou no filme Hans Staden, de Luiz Alberto Pereira, onde interpretou ao xefe indíxena Cunhambebe.

Ao ano seguinte, en 2000, participou na miniserie A Muralha, de Maria Adelaide Amaral, pero o papel non foi acreditado. Ao ano seguinte, 2001, participou no Sítio do Picapau Amarelo, onde interpretou a un indíxena que probablemente era o xefe Cunhambebe. En 2007, debutou no documental Maksuara – Twilight of the Gods, onde se interpretou a si mesmo (Maksuara). Ese mesmo ano, interpretou a un xamán na serie Sete pecados (2007–2008) de Walcyr Carrasco. En 2010, Macsuara participou en Blood Ties, de Pedro Lopes, nun papel non acreditado. En 2022, participou no documental Bye Bye Amazonia. En 2024, participou na telenovela Renascer de Bruno Luperi, remake da telenovela Renascer (1993) de Benedito Ruy Barbosa, onde interpretaba a Francisco Cunha (Chico das Mortes).

Vida persoal

Ademais de actor de cinema e de televisión, Macsuara tamén é actor de teatro. Macsuara ten 36 filmes na súa filmografía.

Actualmente, Macsuara vive en Uberlândia, en Minas Xerais.

Filmografía

Cinema

Ano	Título	Personaxe
1984	Quilombo	Indio (sen acreditar)
1985	A selva esmeralda	Indio (sen acreditar)
1985	Avaeté - Semente da Vingança	Avá
1988	Uma Avenida Chamada Brasil	El mesmo
1988	Os Heróis Trapalhões - Uma Aventura na Selva	Indio
1989	Quarup	Anta
1992	Outros 500 (curtametraxe)	Indíxena (protagonista)
1995	Tummy (curtametraxe)	Indio guía
1999	Hans Staden	Cunhambebe
2007	Maksuara - Crepúsculo dos Deuses	El mesmo (Maksuara)
2022-2023	Bye Bye Amazonia - Uma Morte Anunciada na Floresta Amazônica	El mesmo

T elevisión

Ano	Título	Personaxe
1985–1986/1988	Armação Ilimitada	Sen acreditar
2000	A Muralha	Sen acreditar
2001	Sítio do Picapau Amarelo	Xefe indíxena (probablemente Cunhambebe)
2007-2008	Sete Pecados	Pajé
2010	Laços de Sangue	Sen acreditar
2024	Renascer	Francisco Cunha (Chico das Mortes)