Loden
| Loden | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| Wikidata C:Commons | |||||||
Loden é un tecido de la tradicional do Tirol. O termo loden pode derivar de lodo, palabra do alemán antigo que significaba “bala de la”, ou ben traducirse como “tecido groso” ou “basto”.
De aspecto cálido e suave, o loden é un tecido moi resistente e duradeiro. O pano sométese a un proceso de follado (enfeltrado) e a unha intensa garzadura. O primeiro tratamento confírelle impermeabilidade, mentres que o segundo crea unha superficie pelosa nun dos lados. Polas súas características técnicas, o loden considérase un pano. Emprégase principalmente na confección de abrigos, capas, saias e pantalóns.
Historia
[editar | editar a fonte]Desde a Idade Media, o pano de loden foi producido polos campesiños das Dolomitas e do Tirol, que fiaban e tecían nos seus masos (casas rurais). O seu aspecto orixinal era agrisado, propio da la crúa das ovellas locais (ovella tirolesa). A orixe do loden pode situarse no século XI, período no que xa existen referencias documentais ao seu uso.
O loden converteuse nun tecido de moda cando a fábrica Loden Moessmer, que produce no seu establecemento de Brunico desde 1894, confeccionou unha capa branca para o emperador Francisco Xosé I de Austria. A partir dese momento, o loden deixou de ser un pano exclusivamente campesiño e pasou a empregarse en roupas de caza e montaña destinadas á nobreza austrohúngara, favorecido tamén pola incorporación de la meiriña á súa composición.
Inicialmente de cor gris, o loden pasou a producirse en branco, vermello, negro e finalmente no chamado verde bosque, un ton escuro e pouco brillante que é o máis habitual na actualidade. No ano 2010, o lanificio Moessmer desenvolveu o primeiro loden ignífugo, resistente ás chamas.
Procedemento de fabricación
[editar | editar a fonte]Tras a tosadura de ovellas seleccionadas, emprégase unicamente a la máis delicada. Logo da cardadura e da fiadura, a la é tecida, obténdose unha tea basta que posteriormente se folla (comprímese e bátese) mediante maquinaria específica, coñecida como gualchiera, ata lograr o enfeltrado do tecido. Este proceso dá lugar a un pano compacto e resistente.
As seguintes fases de acabado inclúen a tintura, garzadura, rasurado e peiteado. Estes tratamentos orientan e aplanan as fibras nunha única dirección, permitindo que as pingas de auga escorran pola superficie do pano, o que incrementa a súa impermeabilidade. Para dotar o tecido da súa característica brillantez, o loden sécase en fornos especiais.
Durante o corte das pezas na confección artesanal, é necesario ter en conta a orientación do pelo do tecido, que debe dirixirse cara abaixo.
O termo loden tamén se emprega para designar o tipo de abrigo confeccionado con este pano.
Museo do loden
[editar | editar a fonte]En Vandoies atópase un pequeno museo dedicado ao loden, onde o visitante pode seguir todo o proceso de elaboración do pano, desde a tosadura das ovellas ata a produción das pezas de vestir.
Principais empresas produtoras
[editar | editar a fonte]En Italia, entre as principais empresas produtoras de loden destacan Oberrauch Zitt e Moessmer.
