Lingua ahtna

Localización
	Orixinario de Alasca; Washington
	País Estados Unidos de América

	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de Linguas atapascana ssetentrionais
	Nome orixinal Atnakenaege’
	Alfabeto alfabeto latino

Lingua ahtna
	Atnakenaege’
	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de Linguas atapascana ssetentrionais
	Nome orixinal Atnakenaege’
	Alfabeto alfabeto latino
Propiedades
	Número de falantes 80
	Alfabeto alfabeto latino
	Estado de lingua da UNESCO en perigo crítico
Clasificación lingüística
	linguaxe humana; ↳ lingua indíxena; ↳ linguas indíxenas de América do Norte; ↳ Linguas na-dené; ↳ linguas atapascanas-eyak; ↳ Linguas atapascanas; ↳ Linguas atapascana ssetentrionais
Localización
	Orixinario de Alasca; Washington
	País Estados Unidos de América
Freebase
Identificadores
Freebase
Freebase	/m/053f7d
ISO 639-3	aht
ISO 639-5	aht
IETF	aht
	Wikidata

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ahtna (homónimos).

O ahtna ou ahtena é unha lingua na-dené que se fala nos Estados Unidos. Está recoñecida como lingua oficial en Alasca.^[1] O ahtna está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.^[2]

Falantes

No ano 2004 había menos de 50 falantes^[3] nun grupo étnico de 500 persoas. Todos os falantes nativos son maiores de 60 anos.

Distribución xeográfica

Hai 8 comunidades entre na área do Río Copper, entre o río Eyak e a súa foz e o alto Susita e Nenana en Alasca.

Usos sociais

Aínda que todos os falantes nativos son anciáns hai un aumento do interese entre os ahtena pola súa lingua, Lena Charley editou materiais para a súa aprendizaxe. En todas as escolas athna hai clases de lingua
Os primeiros estudos sobre a lingua realizounos James Kari que en 1986 publicou o primeiro libro Tatl'ahwt'aenn Nenn' (recolleita de historias tradicionais) e en 1990 o primeiro dicionario ahtna.
As autoridades das comunidades athna tentan evitar a desaparición da lingua, a escola Ya Ne Dah Ah^[4] aplica un programa de inmersión lingüística en athna dende 1992 en Chickaloon, seguindo este exemplo outra escola abriu en Tazlina.
John E. Smelcer é un poeta athna que publicou en 1995 Koht'aene kenaege': Poems in the Ahtna Indian language primeira obra literaria escrita en athna.

Historia

Orixinariamente os athna vivían en comunidades esparexidas na rexión do río Copper, cada grupo era totalmente autónomo. A presenza rusa deixou poucos préstamos en athna, arredor de 50 palabras e non alterou a cultura athna, a primeira expedición americana na área data de 1885, pero ata comezos do século XX non se asentaron os primeiros colonos. Entre 1941 e 1945 construíuse unha autoestrada e os athna convertéronse en totalmente minoritarios no seu propio territorio.

Notas

↑ "Alaska OKs Bill Making Native Languages Official : The Two-Way : NPR".
↑ Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.
↑ Bruce E. Johansen The Praeger Handbook on Contemporary Issues in Native America, Greenwood Publishing Group, 2007, páxina 23
↑ James Kari et al. Shem Pete's Alaska: The Territory of the Upper Cook Inlet Dena'ina, University of Alaska Press, 2003, páxina 298

Véxase tamén

Ligazóns externas

[1] "Alaska OKs Bill Making Native Languages Official : The Two-Way : NPR".

[2] Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.

[3] Bruce E. Johansen The Praeger Handbook on Contemporary Issues in Native America, Greenwood Publishing Group, 2007, páxina 23

[4] James Kari et al. Shem Pete's Alaska: The Territory of the Upper Cook Inlet Dena'ina, University of Alaska Press, 2003, páxina 298

[1]

[2]

[3]

[4]