Líder Supremo de Irán
| Líder Supremo de Irán | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| Wikidata C:Commons |
O líder supremo da República Islámica de Irán, tamén coñecido como o líder supremo da Revolución Islámica e oficialmente como a Autoridade Suprema de Liderado, é o xefe de estado de iure e a máxima autoridade política e relixiosa de Irán por riba do presidente. As forzas armadas, o poder xudicial, a radio e a televisión estatais e outras organizacións gobernamentais chave, como o Consello de Gardiáns e o Consello de Discernimento de Conveniencia, están suxeitos ao líder supremo.[1]
Segundo a constitución, o líder supremo delinea as políticas xerais da República Islámica (artigo 110), supervisando os poderes lexislativo , xudicial e executivo (artigo 57).[2] O segundo líder supremo, Alí Khamenei, emitiu decretos e tomou as decisións finais sobre a economía, o medio ambiente, a política exterior, a educación, a planificación nacional e outros aspectos da gobernanza en Irán. Khamenei tamén tomou as decisións finais sobre o grao de transparencia nas eleccións, e durante o seu mandato destituíu e readmitiu a membros do gabinete presidencial.[3]
O cargo foi establecido pola Constitución de Irán en 1979, de acordo co concepto do aiatolá Ruhollah Khomeini sobre a tutela do xurista islámico, e é un nomeamento vitalicio.[4] A constitución orixinal esixía que o líder supremo fose Marja'- e taqlid , o clérigo de maior rango nas leis relixiosas do islam xiíta usulí imamí. En 1989, a constitución foi modificada e simplemente pedía unha "erudición" islámica para permitir que o líder supremo fose un clérigo de rango inferior.[5]
Segundo a constitución (artigo 111), a Asemblea de Expertos ten a tarefa de elixir (seguindo o aiatolá Khomeini), supervisar e destituír o líder supremo. Na práctica, nunca se deu que a Asemblea impugne nin supervise publicamente ningunha das decisións do líder supremo[6] (todas as súas reunións e notas son estritamente confidenciais).[7] Os membros da Asemblea son elixidos polo pobo en eleccións e son aprobados por órganos (como o Consello de Gardiáns) cuxos membros son nomeados polo líder supremo ou nomeados por un individuo (o Presidente do Tribunal Supremo de Irán ) nomeado polo líder supremo.
A lista das Nacións Unidas de xefes de estado, xefes de goberno e ministros de asuntos exteriores de todos os estados membros inclúe o presidente iraniano como o xefe de Estado e de goberno oficial de iure , en lugar do propio líder supremo.[8]
A República Islámica de Irán tivo ao longo da súa historia tres líderes supremos: Khomeini, que ocupou o cargo dende 1979 ata a súa morte en 1989; Alí Khamenei, que ocupou o cargo dende a morte de Khomeini ata o seu asasinato en 2026; e o fillo de Khamenei, Mojtaba Khamenei, que ocupa o cargo dende 2026.[9][10]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ mshabani (2017-10-23). "Did Khamenei block Rouhani’s science minister?". Al-Monitor (en inglés). Consultado o 2026-03-11.
- ↑ "Constitution of the Islamic Republic of Iran (full text)". shora-gc.ir (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 2022. Consultado o 2022.
- ↑ "Iranian vice-president 'sacked'" (en inglés). 2009-07-25. Consultado o 2026-03-11.
- ↑ "Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani". reuters.com. Consultado o 2015.
- ↑ Moin, Baqer (2000). Khomeini: life of the Ayatollah (1st U.S. ed ed.). New York: Thomas Dunne Books. ISBN 978-0-312-26490-1.
- ↑ "Everything you need to know about Iran’s Assembly of Experts election". Brookings (en inglés). Consultado o 2026-03-11.
- ↑ Wright, Robin (2010-09-29). The Last Great Revolution: Turmoil and Transformation in Iran (en inglés). Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-307-76607-6.
- ↑ "Heads Of State – Heads Of Government – Ministers For Foreign Affairs" (PDF). un.org. Consultado o 2023.
- ↑ Kelliher, Ted Regencia,Virginia Pietromarchi,Alma Milisic,Caolán Magee,Fiona. "Iran war updates: New supreme leader named; 2 killed in Saudi Arabia strike". Al Jazeera (en inglés). Consultado o 2026-03-11.
- ↑ "Supreme leader of Iran". Encyclopedia Britannica (en inglés). Consultado o 2026-03-11.