Khami

Khami

(en) Khami
Tipo	sitio arqueolóxico
Localización
División administrativa	Bulavaio, Zimbabwe (pt)
20°08′36″S 28°25′24″L
Características
Patrimonio da Humanidade
Tipo	Patrimonio cultural  → África
Data	1986 (10ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (iii) e (iv)
Identificador	365
Historia
Período	Idade de Ferro tardía

Khami (tamén escrita como Khame, Kame ou Kami) é unha cidade en ruínas situada a 22 km ao oeste de Bulawayo, en Zimbabwe. Foi noutro tempo a capital do Reino de Butua da dinastía Torwa. Agora é un monumento nacional e converteuse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1986.

Contexto

O asentamento que vemos hoxe foi un desenvolvemento da forma arquitectónica que xurdiu no Gran Cimbabue no século XIII d.C. e dunha cultura local de Leopard's Kopje que construíu plataformas de muros bastos sobre as que se construían casas. Khami marca unha innovación que recoñeceu o ambiente no que se construíu. A zona arredor de Khami, ao ser ribeireña, é quente e tiña problemas de malaria. A pedra atopada en Khami (granito laminar) era diferente das que se atopaban noutras zonas de Cimbabue (biotita). Cunha mestura de dolerita, esta pedra era máis difícil de extraer e producía pedra de construción sen forma. Pódese estimar que máis do 60 % da pedra producida nestas canteiras non sería de calidade de construción. Polo tanto, os bloques de construción necesitaban ser moldeados, pero mesmo así as pedras non eran axeitadas para construír muros de pedra seca independentes. Os construtores, polo tanto, fixeron unha innovación e produciron muros de contención. En segundo lugar, as plataformas de construción fixeron que as casas fosen máis frescas que as das zonas abertas de abaixo. Tamén eliminou o problema da malaria para os afortunados membros da realeza que se quedaron nas zonas urbanizadas. Os muros son muros de contención por gravidade construídos sen morteiro. A diferenza do Gran Cimbabue, algúns dos muros de Khami teñen cimentos construídos con enormes bloques que serían levantados por polo menos catro persoas. As escavacións revelaron edificios ben planificados, especialmente no Complexo do Outeiro, que estaba ocupado polo rei. O complexo construíuse primeiro creando socalcos de muros bastos. Estes muros estables foron logo cubertos por muros de calidade de bloques de pedra tallada. Cada socalco estaba moi decorado cun patrón de xadrez, espiga ou cordón. Os socalcos inclinábanse cara a dentro para que a gravidade non provocase colapsos. Os socalcos que se crearon inclinándose cara a dentro tiñan postes de madeira probablemente para que os gardas se agarrasen mentres camiñaban polos muros altos e empinados.

Historia

Khami foi a capital da dinastía Torwa durante uns 200 anos desde arredor do 1450 e parece que fundouse no momento da desaparición do estado en Gran Cimbabue. Despois diso (a data tradicional é 1683), foi conquistado por Changamire Dombo, que liderou un exército de rebeldes rozvi do estado de Mwenemutapa ("Monomotapa"). As escavacións parecen mostrar que o sitio non foi ocupado despois de que estes rozvi tomasen o poder. Os rozvi fixeron outro sitio da fase Khami, Danamombe (Dhlo-Dhlo), a súa nova capital. Na década de 1830, os invasores ndebele (Zimbabwe) de fala nguni desprazáronos de Khami e de moitos dos outros sitios que estableceran.

O sitio de Khami revela sete zonas urbanizadas ocupadas pola familia real con zonas abertas no val ocupadas polos plebeos. O complexo comprende plataformas artificiais circulares, ás veces en socalcos, rodeadas por muros de pedra seca. O muro de contención da plataforma do precipicio, fermosamente decorado, de 6 m de alto por 68 m de longo, presenta un deseño de xadrez en toda a súa lonxitude. As plataformas, que se elevan entre 2 e 7 m do chan, albergaban cabanas dhaka (arxila) e patios onde vivían as persoas de menor status. Os restos de kraals para gando e cabanas para a xente común pódense ver debaixo do Complexo do Outeiro. As ruínas inclúen un recinto real ou Complexo do Outeiro, que debía estar nun terreo máis alto que outros edificios, muros de pedra e plataformas de cabanas, e tamén unha cruz cristiá que se cre que colocouna un misioneiro contemporáneo. Tamén hai ruínas no lado leste do río Khami. Crese que outras plataformas eran kraals para gando e un muro de contención cun patrón a cadros. Escavacións recentes (2000–2006) revelaron que os muros das partes occidentais do Complexo do Outeiro estaban decorados con bloques de pedra xadrez, espiga, cordón e variegada.

Conservación

A principios da década de 2000, os Museos e Monumentos Nacionais de Zimbabwe lanzaron un programa de conservación e rexistro cuxo obxectivo era centrarse na preservación e restauración dos muros de pedra. Ata a data, os logros máis destacados son a estabilización e restauración dos muros de socalcos nas plataformas Principal, Cruz e Norte. Entre 2000 e 2007, voluntarios da asociación C.H.A.M ​​participaron nun esforzo de restauración.

Galería

• 
  Muro exterior de Khami
• 
  Escaleiras que conducen a Khami
• 
  Pasaxe en Khami
• 
  Ruínas de Khami

Notas

Referencias

Véxase tamén

Outros artigos

• Patrimonio da Humanidade en Zimbabwe

Ligazóns externas

• Pictures of Khami Ruins, Bulawayo Zimbabwe
• Trail Guide of Khami Ruins, Bulawayo Zimbabwe
• Khami Ruins National Monument – UNESCO World Heritage Centre