Kató Lomb
| Biografía | |
|---|---|
| Nacemento | 8 de febreiro de 1909  Pécs |
| Morte | 9 de xuño de 2003 (94 anos) Budapest |
| Lugar de sepultura | Cemitério de Farkasréti (pt)  |
| Actividade | |
| Ocupación | lingüista, Políglota, escritora, tradutora, intérprete |
Kató Lomb, nada en Pécs o 8 de febreiro de 1909 e finada en Budapest o 9 de xuño de 2003, foi unha intérprete e tradutora húngara e unha das primeiras intérpretes simultáneas no mundo.[1] Formada inicialmente en física e química, axiña dirixiu o seu interese cara ás linguas. Nativa en húngaro, podía interpretar con fluidez en 9 ou 10 linguas (en 4 sen preparación previa). Así mesmo, podía realizar traducións técnicas e ler belles-lettres en 6 linguas, e entendía o xornalismo escrito noutras 11. Afirmou traballar de xeito profesional con 16 linguas (alemán, búlgaro, chinés, danés, eslovaco, español, francés, hebreo, inglés, italiano, latín, polaco, romanés, ruso, ucraíno e xaponés),[2] as cales aprendeu de maneira autodidacta debido ao seu interese nelas.
Segundo ela mesma, a súa vida destacou non tanto polo seu uso das linguas, senón polo seu estudo delas. Describiu isto nos seus libros, conversacións e entrevistas. Como intérprete visitou 40 países en cinco continentes e documentou as súas experiencias no seu libro Egy tolmács un világ körül («Unha intérprete arredor do mundo»).[3]
Linguas
[editar | editar a fonte]Na cuarta edición de Így tanulok nyelveket («Como aprendo linguas») de 1995 escribiu:
«Só teño unha lingua materna: o húngaro. O ruso, o inglés, o francés e o alemán viven dentro de min de xeito simultáneo co húngaro. Podo cambiar dunha a outra destas linguas con gran facilidade, dunha palabra á seguinte.Para traducir textos do italiano, o español, o xaponés, o chinés e o polaco polo xeral necesito arredor de medio día para refrescar as miñas destrezas nesas linguas e examinar os textos que teño que traducir.
As outras seis linguas coñézoas só de traducir literatura e textos técnicos nelas».
No prólogo á primeira edición de Így tanulok nyelveket («Como aprendo linguas») de 1970 escribiu:
«Sinxelamente gostaría de contar como, durante máis de 25 anos, logrei ser capaz de falar 10 linguas, traducir textos técnicos e gozar da ficción noutras 6 e entender xornalismo escrito nunhas 11 máis».
No seu libro Bábeli harmónia («Harmonía de Babel») de 1988 escribiu:
«Cantas linguas falo? Teño unha soa lingua materna: o húngaro. Falo ruso, alemán, inglés e francés o suficientemente ben para ser quen de interpretar ou traducir entre calquera delas de xeito improvisado. Necesito algo de preparación previa para o español, o italiano, o xaponés, o chinés e o polaco. Para iso eu folleo os meus diarios escritos nestas linguas. Podo ler literatura en sueco, noruegués, romanés, portugués, holandés, búlgaro e checo. Podo traducir textos políticos ou técnicos escritos nesas linguas».
Lomb citou o danés, o hebreo, o latín, o eslovaco e o ucraíno só na entrevista de Hetek, e o checo, o neerlandés, o noruegués, o portugués e o sueco só en Bábeli harmónia. No xeral, clasificou as súas linguas así:
- Plenamente competente en húngaro, inglés, alemán, francés e ruso
- Capaz de interpretar cunha preparación previa en italiano, español, xaponés, chinés e polaco
- Parcialmente competente en romanés e búlgaro
- Outras linguas máis que menciona en ambas fontes, até un total de 22.
En Így tanulok nyelveket mencionou outras linguas que tamén entendía. En total, afirmou saber polo menos 28 linguas (contando o seu húngaro natal) como mínimo nun nivel que lle permitía comprender textos escritos. Delas, era capaz de interpretar en 10.
Segundo conta nos seus libros, adquiriu ditas linguas nesta orde: o francés (na escola, aproximadamente aos 10–14 anos), o latín (antes de e/ou durante os seus estudos universitarios), o inglés (desde 1933, pola súa conta), o ruso (desde 1941, pola súa conta; o que lle permitiu entender o ucraíno e, en certo xeito, o búlgaro), o romanés (pola súa conta), o chinés (aproximadamente desde 1950, en dous anos, nun curso universitario), o polaco (arredor de 1955, nun curso), o xaponés (desde 1956, pola súa conta), o checo (en 1954, pola súa conta, e de xeito similar o eslovaco), o italiano (pola súa conta, despois dalgunhas nocións previas na década de 1940), o español (na segunda metade da década de 1960, pola súa conta) e o alemán.
Obras seleccionadas
[editar | editar a fonte]- Így tanulok nyelveket (Egy tizenhat nyelvű tolmács feljegyzései) – «Como aprendo linguas (Notas dunha intérprete de dezaseis linguas)» (1970)
- Egy tolmács a világ körül – «Unha intérprete arredor do mundo» (1979)
- Nyelvekről jut eszembe... – «As linguas lémbranme...» (1983)
- Bábeli harmónia (Interjúk Európa híres soknyelvű embereivel) – «Harmonía de Babel (entrevistas con persoas políglotas famosas en Europa» (1988)
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Lomb, Kató. Polyglot: how I learn languages (PDF) (en inglés). p. 8. ISBN 9781606437063.
- ↑ Szlazsánszky, Ferenc (14 de novembro de 1998). "A nyelvekről jut eszembe". Hetek (en húngaro). Consultado o 27 de xuño de 2025.
- ↑ Nomeados no libro, por orde de aparición: os Estados Unidos, o Reino Unido, Grecia, Austria, o Xapón, Suíza, o Canadá, o Líbano, a China, a Unión Soviética, Finlandia, Singapur, Dinamarca, Liechtenstein, Italia, Francia, España, Alemaña, os Países Baixos, Suecia, Marrocos, México, Bélxica, Mongolia, Corea do Norte, Turquía, Vietnam, Checoslovaquia, Tailandia, Malaisia, Samoa, Fiji, a India, Irán, Sri Lanka, Indonesia, Australia, Nova Zelandia e Tonga.
