Jyväskylä

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 62°14′25″N 25°44′40″E / 62.24028°N 25.74444°E / 62.24028; 25.74444

Jyväskylä
Jyväskylä.vaakuna.svg
Jyväskylä panorama.jpg
Vista xeral.
Situación xeográfica
Jyväskylä en Finlandia
Jyväskylä
Jyväskylä
País Finlandia
Rexión Finlandia Central
Sub-rexión Jyväskylä
Xeografía
Altitude msnm
Superficie 1.466,34 km²
Poboación
Poboación 131.997 hab. (2012)[1]
Densidade 112,72 hab./km²
Información
Código postal
Alcalde Markku Andersson
Páxina web Páxina Oficial

Jyväskylä é unha cidade finlandesa, é a capital e a cidade máis poboada da rexión de Finlandia Central. A cidade é coñecida como a "Atenas de Finlandia" polos numerosos centros educativos que ten. A cidade tamén é famosa polos edificios deseñados por Alvar Aalto, e por ser a sede do Rally de Finlandia e do Festival de Jyväskylä.

Demografía[editar | editar a fonte]

Poboación[editar | editar a fonte]

Jyväskylä foi a cidade finlandesa que maior crecemento experimentou no século XX. A poboación continuou a medrar no século XXI.[2][3][4]

Ano 1838 1850 1860 1900 1939 1952 1960 1970 1990 1997 2010 2012
Poboación de Jyväskylä 189 Green Arrow Up.svg sobre 500 Green Arrow Up.svg sobre 1.000 Green Arrow Up.svg 3.000 Green Arrow Up.svg 10.091 Green Arrow Up.svg 31.504 Green Arrow Up.svg 42.768 Green Arrow Up.svg 59.954 Green Arrow Up.svg 66.431 Green Arrow Up.svg 75.353 Green Arrow Up.svg 130.816 Green Arrow Up.svg 131.997

Linguas[editar | editar a fonte]

A lingua predominante entre os habitantes de Jyväskylä e o finés, falado polo 96,7% da poboación como lingua materna en 2010. O porcentaxe de falantes de sueco é dun 0,2%, mentres que os falantes doutras linguas son un 3% da poboación.

Inmigración[editar | editar a fonte]

A finais do ano 2010 a cidade contaba con arredor de 3.100 extranxeiros. A meirande parte dos inmigrantes da cidade proceden de Afganistán, Rusia, Estonia e Irán.[5]

Historia[editar | editar a fonte]

Jyväskylä foi fundada o 22 de marzo de 1837 polo tsar Nicolás I de Rusia e construida da nada. A vila orixinal estaba situada entre o lago Jyväsjärvi (que está conectado ao lago Päijänne) e Harju, o monte de Jyväskylä, e consistía na meirande parte do centro urban actual. A principios do século XX a cidade experimentou un notable crecemento. A meirande ampliación tivo lugar logo da Guerra de Continuación (Segunda Guerra Mundial), cando acolleu aos refuxiados de Carelia e doutros puntos do país. Hoxe en día Jyväskylä ten un crecemento duns 1.000 habitantes por ano.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Jyväskylä está situada na Järvi-Suomi (Finlandia Lacustre), habendo ata 328 lagos na cidade. Os lagos e ríos constitúen un 20,1% (295 km2) da superficie total da cidade. Os lagos máis grandes son o Päijänne, o Leppävesi, o Tuomiojärvi, o Palokkajärvi, o Luonetjärvi e o Alvajärvi-Korttajärvi. O centro da cidade está situado á beira do pequeno Jyväsjärvi.[6]

A paisaxe de Jyväskylä é montañosa, boscosa e chea de auga. O arquitecto Alvar Aalto comparou a paisaxe montañosa de Jyväskylä coa Toscana italiana: "A pendente de Jyväskylä é case coma as montañas de viñedos de Fiesole".[7]

Clima[editar | editar a fonte]

A latitude é o factor que máis condiciona o clima de Jyväskylä. Debido á sua situación septentrional, o inverto é longo, con neve, frío e escuro. Durante os meses centrais do inverno a cidade ten únicamente cinco horas de luz. Os veráns son suaves e cunha temperatura diaria media máxima de 22° C en xullo. Durante o verán Jyväskylä experimenta longos días e noites luminosas coma o sol de media noite.

Nuvola apps kweather.png Jyväskylä
Mes Xan Feb Mar Abr Mai Xuñ Xul Ago Set Out Nov Dec Ano
Temperatura media máxima (°C) -5,1 -4,7 0,4 7 14,8 19 21,8 19 13 6,4 0,3 -3,3
7,4
Temperatura media mínima (°C) -12 -12,7 -8,3 -2,7 2,7 7,9 10,9 9,2 4,7 0,8 -4,5 -9,5
-1,1
Precipitacións (mm) 45 32 36 35 44 67 84 78 55 66 54 47
643
Fonte: Climatological statistics for the normal period 1981–2010[8]

Deportes[editar | editar a fonte]

O principal deporte da cidade é o hóckey sobre xeo, o seu principal equipo, o JYP, compite na máxima categoría deste deporte no país, a SM-liiga, competición que gañou en 2009 e 2012. O seu equipo de fútbol xoga na terceira división.

A cidade tamén é coñecida por ser a sede do Rally de Finlandia, que xeralmente se disputa na rexión a primeira fin de semana de agosto, atraendo a gran cantidade de público.

Jyväskylä é un dos catro principais centros do salto de ski do país, sendo a cidade natal do gran campión finlandés desta modalidade, Matti Nykänen.

Curiositades[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]