Illa Raiatea

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Raiatea
A view from the AR 72 airplane (Over Society Islands - French Polynesia).jpg
Localización  da illa
Localización da illa
Situación
País Francia
Colectividade de ultramar Polinesia Francesa
Arquipélago Illas da Sociedade
Mar Océano Pacífico
Coordenadas 16°44′S 151°27′O / -16.733, -151.450Coordenadas: 16°44′S 151°27′O / -16.733, -151.450
Xeografía
Superficie 194 km²
Longura máxima 20 km.
Largura máxima 14 km.
Punto máis alto 1.062 m Mont Toomaru
Demografía
Capital Uturoa
Poboación 12.545[1] (2007)
Densidade 72 hab./km²
O marae Taputapu´tea de Raiatea cun tiki.

Raaiatea (en tahitiano Ra'iātea) é unha illa das illas de Sotavento, no arquipélago das Illas da Sociedade na Polinesia Francesa. Está situada a 210 km ao oeste de Tahití, entre Huahine, que se atopa a 40 km, e Bora Bora.

Situado na costa sur atópase o histórico marae de Taputapuatea que foi construído no 1000AD.

A localidade principal de a'iātea é 'Uturoa, o centro administrativo das Illas de Sotavento ( Francés Îles Sous-le-vent). Tamén hai colexios que serven como o principal centro educativo de secundaria para os estudantes das illas da rexión Pora Pora, Taha'a, Huahine e Maupiti.

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

Marae Taputapuatea, un antigo marae mencionado nas tradicións dos pobos da Polinesia, incluíndo, por exemplo, o maoríes de Aotearoa, que consideran este lugar como un marae sagrado dos seus antepasados. Aquí é onde a viaxe da canoa hawaiana Hokule'a chegou na súa primeira viaxe en 1976.

A ortografía do nome no tahitiano é Ra'iātea, que significa ceo brilante, Ulieta é unha obsoleta transcrición comunmente utilizado no século XIX. O extinto páxaro Ulieta era orixinario desta illa, xunto con outras especies descoñecidas, só existe no mundo un debuxo dela que está no Museo de Historia Natural de Londres.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Cunha superficie total de 167´7 km² é a segunda illa máis grande do arquipélago, logo de Tahití. Un arrecife de coral rodea ao mesmo tempo as illas de Raiatea e Tahaa compartindo a mesma lagoa. A altitude máxima é de 1.017 m no monte Tefatoaiti. Na cadea montañosa da illa, Temehani, atópase unha flor única, endémica e símbolo da illa, a tiare apetahi. Trátase dunha gardenia branca de cinco pétalos en forma de man que se abre de madrugada cun ruído característico.

A poboación total era de 12.545 habitantes no censo do 2007, distribuída en tres comunas: Uturoa (a capital), Taputapuatea e Tumara´a. Uturoa é, ademais, a capital administrativa das illas de Sotavento e o segundo centro urbano da Polinesia Francesa con preto de 10.000 habitantes, logo de Papeete.

Historia[editar | editar a fonte]

Antigamente a illa chamábase Havai´i, nome sacro na cultura polinesia e relacionado cos nomes de Hawaii; Savai'i, en Samoa; e Havaiki, antigo nome de Fakarava nas Tuamotu. Situada no centro do triángulo cultural da Polinesia, foi o punto de partida da última onda migratoria, notablemente a Nova Zelandia e Hawaii. Nas illas da Sociedade exerceu unha grande influencia relixiosa e cultural. O gran templo (en tahitiano marae) de Taputapuatea, dedicado ao deus Oro, era o centro relixioso máis importante das illas. O seu culto suplantou outros deuses tradicionais como Taaroa e Tane, e os diferentes marae eran subsidiarios do de Taputapuatea. Ao redor seu formouse a seita arioi, mestura relixiosa, aristocrática, guerreira e festiva, que era respectada en todas as illas e conseguía, só coa súa presenza e o seu carácter de tabú, unha tregua nas guerras tribais.

Raiatea foi explorada polo inglés James Cook en 1769, que transcribiu o seu nome como Ulietea, nome que foi utilizado durante anos. O nome Raiatea, ou Rangiatea, significa «ceo luminoso». Para Domingo Bonaechea (1775) foi A Princesa. Hoxe en día coñécella co sobrenome de «a illa sacra».


O primeiro europeo en rexistrar o avistamento de Raiatea foi Pedro Fernández de Quirós en 1606, trazouna como Fugitiva.[2] O navegante polinesio, Tupaia, que navegou co explorador James Cook, naceu en Ra'iatea ao redor de 1725. Omai (c.1751-1780), outro mozo de Ra'iatea, viaxou cos exploradores europeos a Londres en 1774 e tamén serviu como intérprete para o capitán Cook no seu segundo e terceiro viaxe.

O rei Tamatoa VI foi o último monarca, reinando desde 1884 a 1888.

Galería[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Institut Statistique de Polynésie Française (ISPF). "Recensement de la population 2007" (PDF) (en francés). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2007-12-03. Consultado o 2007-12-02. 
  2. Burney, James A chronological history of the discoveries in the South Sea or Pacific Ocean London, 1803, vII, p.326.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Illa Raiatea Modificar a ligazón no Wikidata