Igualdade de xénero

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Símbolo xenérico da Igualdade de xénero.

A igualdade de xénero implica que homes e mulleres deben recibir os mesmos beneficios, as mesmas sentenzas e ser tratados co mesmo respecto. O principio de igualdade e de non discriminación por razón de sexo é unha obriga de dereito internacional xeral, que vincula a todas as nacións e, dado o seu carácter primordial, estabelécese sempre como un principio que debe inspirar o resto dos dereitos fundamentais.

Marco internacional[editar | editar a fonte]

No marco internacional, o dereito internacional prohibe a discriminación baseada no sexo. A adopción da Carta das Nacións Unidas, asinada en San Francisco o 26 de xuño de 1945, situou o principio de igualdade de oportunidades e non discriminación na órbita dos dereitos fundamentais.

No preámbulo da Carta de San Francisco proclámase que:

Reafírmase a fe nos dereitos fundamentais do ser humano, na dignidade e o valor da persoa humana, na igualdade de dereitos entre os homes e as mulleres e das nacións grandes e pequenas
Carta de San Francisco[1]

A Organización das Nacións Unidas completou o catálogo de dereitos xuridicamente vinculantes para todos os estados membros a través dos seguintes documentos:

  1. a Carta de San Francisco de 1945 antes mencionada
  2. a Declaración Universal de Dereitos Humanos aprobada o 10 de decembro de 1948
  3. o Pacto Internacional de Dereitos Económicos, Sociais e Culturais
  4. o Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos, ambos aprobados o 16 de decembro de 1966, textos que configuran o principio de non discriminación como un auténtico principio estrutural.

Máis importancia para a igualdade de xénero ten a Convención das Nacións Unidas sobre a eliminación de toda forma de discriminación contra a muller, do 18 de decembro de 1979, ratificada por España en 1983 e publicada no BOE en 1984, e no seu Protocolo Facultativo, ratificado e en vigor desde o ano 2001, que estabelecen que:

Os Estados deben tomar as medidas apropiadas, incluíndo as de carácter lexislativo, para asegurar o pleno desenvolvemento e adianto da muller en todos os ámbitos (...) Non se considerará discriminación a adopción de medidas especiais encamiñadas a acelerar a igualdade de facto entre o home e a muller
BOE,[1]

Ademais, xunto a esta obriga xenérica, a Convención amplía os dereitos das mulleres en diversos ámbitos, como os dereitos políticos, en materia laboral, educación, sanidade e economía. Ao amparo desta Convención, xurdiu o Comité para a Eliminación da Discriminación contra as Mulleres, órgano que ten como obxectivo a tutela do dereito á non discriminación por razón de sexo.

A Conferencia de Viena de 1993 das Nacións Unidas insiste, unha vez máis, na idea de que:

Os dereitos humanos da muller e da nena son parte inalienábel, integrante e indivisíbel dos dereitos humanos universais
Conferencia de Viena de 1993 das Nacións Unidas

Esta idea volve estar presente na Cuarta Conferencia Mundial das Nacións Unidas sobre a Muller que tivo lugar en Beijing en 1995. A Conferencia adquire un significado enorme en pór de manifesto o consenso que hai en relación coa universalidade e a globalidade dos problemas das mulleres, e destaca a importancia da igualdade e a non discriminación por razón de sexo como factor ineludíbel para construír as sociedades do século XXI. En definitiva, entre os obxectivos de desenvolvemento das Nacións Unidas para o milenio, a igualdade de oportunidades entre sexos e a autonomía das mulleres ocupan un lugar destacado.

Diferenza entre igualdade e equidade de xénero[editar | editar a fonte]

Para a Secretaría de Desenvolvemento Integral da UNAM, Equidade de xénero significa que as mulleres e os homes gozan de condicións iguais no exercicio pleno dos seus dereitos humanos, na súa posibilidade de contribuír ao desenvolvemento nacional político, económico social e cultural e de beneficiarse dos seus resultados.[2]

Neste sentido, a equidade de xénero encamiñarase principalmente a brindar oportunidades xustas a mulleres e homes, pero a diferenza da igualdade, serán atendendo principalmente á idea de que mulleres e homes son distintos, polo que estas oportunidades serán de acordo ás características, contextos e necesidades específicas onde se atopen e que posúan, desde os diversos ámbitos nos que interactúan, por exemplo no ámbito laboral, educativo, da saúde, o económico, cultural e social en xeral.

Falar do tema equidade de xénero implica a participación de todas as persoas na práctica e como unha forma de vida, máis aló da cuestión teórica, isto co fin de poder impactar verdadeiramente na sociedade e propiciar pequenos cambios mais significativos, que impliquen un compromiso da sociedade que se vexa reflectido día a día na práctica para propiciar unha participación equitativa de homes e mulleres en todos os ámbitos de desenvolvemento persoal e comunitario.

É necesario abordar non só a igualdade senón tamén a equidade entre os xéneros así como tamén a solidariedade para a convivencia, a empatía, a dignidade, o respecto e a liberdade.

Chegar á equidade de xénero non é tarefa fácil, xa que require cambios tanto nas prácticas institucionais como nas relacións sociais que, hoxe en día, lexitiman e fan máis fortes e marcadas as disparidades de xénero. É por iso que, canto máis fagamos uso da equidade de xénero nas nosas prácticas, na linguaxe, na educación, o ámbito laboral, na política, é dicir, mentres máis vexamos a equidade de xénero como unha forma ou un hábito de vida, propiciaranse relacións máis sas, onde non estea presente a violencia física, psicolóxica ou sexual entre homes e mulleres.

Discriminación sexista[editar | editar a fonte]

O machismo é unha expresión derivada da palabra macho, defínese no Dicionario da Real Academia Galega como a «Ideoloxía, comportamento ou actitude de quen defende a supremacía do macho e non acepta a igualdade de dereitos entre o home e a muller.»[3] En castelán existe o termo hembrismo, un neoloxismo usado para referirse á misandria ou desprezo aos homes que non está rexistrado en galego no DRAG.

O acceso das nenas á educación[editar | editar a fonte]

En moitas partes do mundo, o acceso das nenas á educación é moi restrinxido. As nenas enfróntanse a moitos obstáculos que impiden que tomen parte na educación, incluíndo: os matrimonios precoces e forzados; embarazo prematuro; prexuízos baseados en estereotipos de xénero no fogar, na escola e na comunidade; a violencia no camiño á escola, ou nos arredores das escolas; as longas distancias ás escolas; vulnerabilidade á epidemia do VIH; cotas escolares, que a miúdo conducen os pais que envían aos seus fillos só á escola; a falta de métodos e materiais sensíbeis ao xénero nas aulas.[4][5]

De acordo co ACNUDH, houbo varios ataques a escolas en todo o mundo durante o período 2009-2014 onde "un número destes ataques foi dirixido especificamente ás nenas, pais e profesores que avogan pola igualdade de xénero na educación".[6] O Fondo de Poboación das Nacións Unidas di:

"Ao redor de dous terzos dos adultos analfabetos do mundo son mulleres. A falta dunha educación restrinxe severamente o acceso da muller á información e oportunidades. Polo contrario, o aumento do nivel de instrución das mulleres e das nenas beneficia as persoas e as xeracións futuras. Os niveis máis altos de educación das mulleres están fortemente asociados cunha menor mortalidade infantil e a diminución da fecundidade, así como mellores resultados para os seus fillos".

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 "Informes d'impacte de gènere" (PDF) (en catalán). Barcelona: Institut Català de les Dones. xuño de 2005. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 14 de outubro de 2013. Consultado o 11 de agosto de 2013. 
  2. UNAM. "Equidad de género". México: Secretaría de Desarrollo Integral de la UNAM. Arquivado dende o orixinal o 11 de xullo de 2015. Consultado o 20 de novembro de 2015. 
  3. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para machismo.
  4. "Progress and Obstacles to Girls' Education in Africa". 
  5. "Global Campaign For Education United States Chapter". 
  6. "BACKGROUND PAPER1 ON ATTACKS AGAINST GIRLS SEEKING TO ACCESS EDUCATION" (PDF). 
  7. "Gender equality | UNFPA - United Nations Population Fund". www.unfpa.org. Consultado o 16 de agosto de 2016. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]