Saltar ao contido

Grupo linear xeral

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Grupo linear xeral
 Composto por
 Estudado por
 Fórmula
Editar o valor en Wikidata
 Contén partes da clase
Características
 Contén partes da clase
Códigos e identificadores
Freebase/m/0sy6r Editar o valor en Wikidata
MathWorldGeneralLinearGroup Editar o valor en Wikidata
OpenAlexC172331165 Editar o valor en Wikidata
Wikidata

En matemáticas, o grupo linear xeral (ou grupo lineal xeral) de grao é o conxunto de matrices cadradas invertibles , xunto coa operación de produto de matrices. [1] Isto forma un grupo, porque o produto de dúas matrices invertibles é outra vez invertible, e a inversa dunha matriz invertible é invertible, coa matriz identidade como o elemento de identidade do grupo. O grupo é chamado así porque as columnas (e tamén as filas) dunha matriz invertible son linearmente independentes, por iso os vectores/puntos que definen están en posición xeral, e as matrices no grupo lineal xeral levan puntos en posición linear xeral a puntos en posición linear xeral.

Para ser máis preciso, é necesario especificar que clase de obxectos poden aparecer nas entradas da matriz. Por exemplo, o grupo lineal xeral sobre (o conxunto de números reais) é o grupo de matrices invertibles de números reais, e é denotado por ou

Máis xeralmente, o grupo lineal xeral de grao sobre calquera corpo (como os números complexos), ou un anel (como o anel dos enteiros), é o conxunto de matrices invertibles con entradas desde (ou ), outra vez coa multiplicación de matrices como operación do grupo. Unha notación típica é ou ou sinxelamente cando se sobreentende o corpo.

Máis xeralmente aínda, o grupo linear xeral dun espazo vectorial é o seu grupo de automorfismos, non necesariamente escritos como matrices.

O grupo linear especial, denotado como ou é o subgrupo de formado polas matrices con determinante igual a 1.

O grupo e os seus subgrupos adoitan chamarse grupos lineares ou grupos matriciais (o grupo de automorfismos é un grupo linear, pero non un grupo matricial). Estes grupos son importantes na teoría de representacións de grupos, e tamén aparecen no estudo das simetrías espaciais e das simetrías dos espazos vectoriais en xeral, así como no estudo dos polinomios. O grupo modular pode realizarse como un cociente do grupo linear especial .

Se , entón o grupo non é abeliano.

Grupo lineal xeral dun espazo vectorial

[editar | editar a fonte]

Se é un espazo vectorial sobre o corpo , o grupo lineal xeral de , escrito ou , é o grupo de todos os automorfismos de , é dicir, o conxunto de todas as transformacións lineais bixectivas , xunto coa composición de aplicacións como operación de grupo.

Se ten dimensión finita , entón e son isomorfos. O isomorfismo non é canónico; depende da escolla dunha base en . Dada unha base de e un automorfismo en , temos para cada vector base ei que

para certas constantes en ; a matriz correspondente a é entón simplemente a matriz cos elementos dados polos .

De xeito semellante, para un anel conmutativo o grupo pode interpretarse como o grupo de automorfismos dun -módulo libre de rango . Tamén se pode definir GL(M) para calquera -módulo, pero en xeral isto non é isomorfo a (para ningún ).

En termos de determinantes

[editar | editar a fonte]

Sobre un corpo , unha matriz é invertible se e só se o seu determinante é distinto de cero. Polo tanto, unha definición alternativa de é como o grupo das matrices con determinante non nulo.

Sobre un anel conmutativo , cómpre ter máis coidado: unha matriz sobre é invertible se e só se o seu determinante é unha unidade en , é dicir, se o seu determinante é invertible en . Polo tanto, pode definirse como o grupo das matrices cuxos determinantes son unidades.

Sobre un anel non conmutativo , os determinantes non teñen un bo comportamento. Neste caso, pode definirse como o grupo de unidades do anel de matrices .

O grupo lineal xeral sobre un corpo primo, , foi construído e a súa orde calculada por Évariste Galois en 1832, na súa última carta (a Chevalier) e no segundo dos (tres) manuscritos anexos, que empregou no contexto do estudo do grupo de Galois da ecuación xeral de orde .[2]

  1. Cameron, Peter J. (2006). "Matrix Groups". En Leslie Hogben. Handbook of Linear Algebra (en inglés) (1ª ed.). Chapman and Hall/CRC. ISBN 978-0-429-13849-2. doi:10.1201/9781420010572.
  2. Galois, Évariste (1846). "Lettre de Galois à M. Auguste Chevalier". Journal de Mathématiques Pures et Appliquées XI: 408–415. Arquivado dende o orixinal o 2021-04-26. Consultado o 2009-02-04.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]