Ghana

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Ghanés")
República de Ghana
Republic of Ghana
Bandeira de Ghana
Escudo de Ghana
Bandeira Escudo
Ghana (orthographic projection).svg
Lema: Freedom and Justice
Liberdade e Xustiza
Himno: God Bless Our Homeland Ghana
Capital Accra
 • Poboación 1 970 400 (2005)
Cidade máis poboada Accra
Lingua oficial Inglés
Forma de goberno República presidencialista
John Dramani Mahama
vacante
Independencia do Reino Unido 6 de marzo de 1957
Superficie Posto 79º
 • Total 239 460 km²
 • % auga 3,5
Fronteiras 2 093 km
Poboación Posto 50º
 • Total 21 946 247 hab.
 • Densidade 87 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total n/d
 • per cápita n/d
PIB (PPA) Posto 74º
 • Total (2005) 54 330 000 US$
 • per cápita 2 601 US$
Moeda Cedi (GHC)
IDH 0,553
Xentilicio Ghanés, ghanesa[1]
Fuso horario UTC
 • Horario de verán Non aplica
Dominio de Internet .gh
Prefixo telefónico +233
Prefixo radiofónico 9GA-9GZ
Código ISO 288 / GHA / GH
Membro de: ONU, UA, Commonwealth

Ghana,[1][2] ás veces tamén Gana[3][4] e oficialmente República de Ghana (en inglés: Republic of Ghana), é un país da África occidental, limitado a norte polo Burkina Faso, a leste polo Togo, a sur polo Golfo da Guinea e a oeste pola Costa do Marfil. A súa capital é Accra.

Historia[editar | editar a fonte]

A historia de Ghana previamente ao último cuarto do século XV deriva basicamente da tradición oral, que refere ás migracións dos reinos antigos de Sahel — actualmente a Mauritania e Mali. Antes designada de Costa do Ouro, e renomeada para Ghana na secuencia da súa independencia en 1957 debido ás indicacións que os actuais habitantes descenden de emigrantes que se moveron para o Sur do Imperio Ghana. Unha das partes interesantes da historia de Ghana é o retorno de libertos afro-brasileiros, formando unha comunidade chamada Tabón.

Ghana foi a primeira colonia da África negra en obter a independencia, en 1957, a partir da colonia británica de Costa do Ouro e do territorio de Togoland. Desde 1992 é unha democracia.

Política[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Política de Ghana.

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Subdivisións de Ghana.
Mapa político de Ghana

Ghana debúllase en 10 rexións, as cales á súa vez se dividen en 130 distritos.

A maior en superficie é a Setentrional, cunha área de 70.388 km², e a menor é a do Gran Accra, con 2.593 km². As menos poboadas son as dúas rexións fronteirizas do norte, Ghana Occidental e Oriental, as cales tamén son as máis secas, pois encóntranse no límite meridional do Sahel. A zona suroeste de todo o territorio é a máis chuviosa, fértil e densamente poboada.

A rexión-reino dos Ashanti ten unha forte identidade que inclúe o mantemento dunha monarquía con fortes poderes simbólicos, culturais e representativos. É a máis poboada, por encima incluso do Gran Accra, onde se atopa a capital.

As rexións de Ghana son as seguintes:

Xeografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Xeografía de Ghana.

Ghana situase no golfo da Guinea, na África occidental, algúns graos apenas a norte do Ecuador. A metade do país fica a menos de 152 metros por riba do nivel do mar, e o seu punto máis elevado ten 883 m. Os 537 quilómetros de costa son principalmente litorais baixos e areosos, tras dos cales se estenden chairas cubertas por vexetación de pequeno porte, interseitada por varios ríos e ribeiras, a maioría dos cales só son navegábeis en canoas. Ao norte, preto da fronteira coa Costa do Marfil, esténdese unha faixa de floresta húmida tropical interrompida por outeiros densamente florestados e moitos ríos. Esta área, coñecida como Ashanti, produce moito do cacao, minerais e madeira do país. Ao norte desta faixa, a altitude varía entre 91 e 396 metros acima do nivel do mar e o territorio está coberto por arbustos baixos, sabana e chairas cobertas de herba.

O clima é tropical. A faixa costeira oriental é morna e comparativamente seca; o canto suroeste é quente e húmido; o norte é quente e seco. Existen dúas estacións das chuvias no sur: maio-xuño e agosto-setembro; no norte, as estacións das choivas tenden a fundirse. Un vento quente de nordeste, o harmadón, sopra en xaneiro e febreiro. A precipitación media anual na zona costeira é de preto de 83 centímetros.

O lago Volta, o maior lago feito polo home, esténdese desde a barraxe de Akosombo no sueste do Ghana ata á cidade de Yapei, 520 quilómetros para norte. O lago xera electricidade, provee unha vía de transporte no interior e é un recurso potencialmente valioso para a irrigación e mais para a acuicultura.

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Ghana.

Demografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Demografía de Ghana.

Cultura[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Cultura de Ghana.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. 1,0 1,1 Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para ghanés.
  2. "Listaxe de países participantes en Rio2016, ordenados por continente" (PDF). Portal das Palabras. Consultado o 16 de agosto de 2016. 
  3. Goretti Sanmartín Rei et al. Servizo de Normalización Língüística, Universidade da Coruña, ed. Criterios para o uso da lingua (PDF). p. 126. ISBN 84-9749-199-8. 
  4. Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 103. ISBN 84-8158-266-2. 

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.