Francisco Xosé Fernández Naval

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Francisco Xosé Fernández Naval
Chisco (Francisco X. Fernández naval).JPG
Nacemento 1956
Lugar Ourense, Galicia Galicia
Nacionalidade España
Cónxuxe Maribel Longueira
Fillos Daniel
Xéneros Poesía, narrativa
Estudos Filosofía e Ciencias da Educación
editar datos en Wikidata ]

Francisco Xosé Fernández Naval, "Chisco", nado en Ourense en 1956, é un narrador e poeta galego.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Licenciado en Filosofía e Ciencias da Educación. Funcionario da administración da Xunta de Galicia, reside desde 1982 na Coruña. Comparte a vida coa fotógrafa Maribel Longueira, e teñen un fillo nado en 1986, chamado Daniel.

Desde 1980, coa publicación do seu primeiro poemario, A fonte abagañada, desenvolveu unha carreira literaria onde cultiva tanto a ficción (poesía, novela, relato e narrativa infanto-xuvenil) como outras modalidades (ensaio, guías de viaxe e artigos en revistas galegas, españolas e americanas).

Na súa produción narrativa destacan, entre outros temas, o seu achegamento á guerra civil española, o despoboamento do mundo rural e, en xeral, o tratamento da memoria como elemento esencial de identidade individual e colectiva. Na súa obra poética ten como temas recorrentes o compromiso social, o paso do tempo, a memoria e o tratamento da paisaxe, mentres que na súa obra ensaística, destaca a súa análise sobre a figura de Julio Cortázar e a súa relación con Galicia, xunto a un interese especial pola cultura marítima.

Tamén escribiu guións para series da Televisión de Galicia, produtoras do sector audiovisual e institucións culturais. Colaborou en diversos medios de comunicación, así como ten participado en numerosos recitais e conferencias.

Participou na creación das compañías teatrais Rúa Viva e Caritel, e o seu monólogo Non se che faga tarde foi representado pola actriz María Inés Cuadrado en salas de España e América. Implicado desde novo nos movementos asociativos culturais, asiste regularmente a encontros, congresos e a festivais poéticos en Europa e América.

Obra en galego[editar | editar a fonte]

Narrativa[editar | editar a fonte]

  • O bosque das antas, 1988, Xerais (novela).
  • Tempo de crepúsculo, 1993, Xerais (novela).
  • Sombras no labirinto, 1997, Sotelo Blanco (novela). Traducida ao castelán como Sombras en el laberinto no 2012, publicado en Trifolium.
  • Sete noites e un amancer, 2003, Biblos Clube de Lectores (relatos).
  • Unha cita co aire, 2005, Galaxia (novela).
  • Para seguir bailando, 2009, Xerais (relatos).
  • A noite branca, 2012, Xerais (novela). Traducida ao ruso en 2014, publicada por Nestor Book.

Literatura xuvenil[editar | editar a fonte]

  • Historias roubadas, 1998, Everest Galicia.
  • Lendas de onte, soños de mañá, 2001, Everest Galicia.
  • No corazón da fraga, 2001, Everest Galicia. Traducido ao castelán: El espíritu del bosque, 2003, Everest.
  • Suso Espada. O misterio do Grial, 2003, Everest Galicia. Traducido ao castelán: Suso Espada. El misterio del Grial, 2009, Everest.
  • Suso Espada. Istambul e o cabaliño de ouro, 2008, Everest Galicia. Traducido ao castelán: Suso Espada: Estambul y el caballo de oro, 2008, Everest; ao éuscaro: Suso Espada: Istambul eta urrezko zalditxoa, 2009, Aizkorri; e catalán: Suso Espada: Istanbul y el cavallet d'or, 2009, Cadí.
  • Suso Espada. "Nota Roja", 2010, Everest Galicia.
  • Do A ao Z con Uxío Novoneyra, 2010, Everest Galicia.

Poesía[editar | editar a fonte]

  • A fonte abagañada, 1980. Limbo.
  • Pabellón habitado, 1987, Sociedad de Cultura Valle-Inclán.
  • Ara Solis, 1996, Raíña Lupa. Edición bilingüe galego-francés.
  • Días de cera, 1999, Espiral Maior.
  • Mar de Lira, 2005, A Nosa Terra. En 2015 editouse o disco Música de Mar de Lira, patrocinado polo Concello de Ourense, con temas compostos por José Luis Fernández Carnicero a partir de poemas deste libro, interpretados por Victoria Álvarez Acón (soprano) e Xosé Manuel Yáñez (piano).
  • Miño, 2008, Espiral Maior.
  • Bater de sombras, 2010, Espiral Maior. Publicado en castelán: Golpear de sombras, 2011, Huerga y Fierro. Traducido por Teresa Seara, e como plaquette pola editorial Homo Scriptum, de Nova York, en 2012.
  • Suite Dublín, 2011, Micielo ediciones. Cidade de México (edición bilingüe galego-castelán), publicado en galego en 2012 en Follas Novas Edicións como Suite Dublín e outros poemas.
  • Memoria de abril, 2014, Artepoética (antoloxía poética en edición bilingüe galego-castelán). Texto introdutorio, selección e tradución de Teresa Seara.

Ensaio[editar | editar a fonte]

Ensaio literario[editar | editar a fonte]

  • O mundo da pesca na literatura galega, 1999, Concello de Oleiros.
  • Respirar polo idioma: (os galegos e Julio Cortázar), 2006, Linteo. Publicado en castelán: Respirar por el idioma: (los gallegos y Julio Cortázar), 2007, Corregidor, Buenos Aires.
  • O soño galego de Julio Cortázar, 2014, Linteo.

Guías e literatura de viaxes[editar | editar a fonte]

  • A Coruña monumental e turística, 2002, Everest. Edición en castelán, galego e inglés.
  • Guía do Pereiro de Aguiar e a Ribeira Sacra de Ourense, 2008, Everest.
  • Guía da cidade de Ourense, 2010, Everest. Edicións en galego e castelán.

Ensaio sobre natureza[editar | editar a fonte]

  • As crebas. Outro xeito de andar ao mar, 2014, Baía. Con Maribel Longueira.

Guións[editar | editar a fonte]

Traducións[editar | editar a fonte]

  • O diaño tamén sorri, de José Braga Amaral, 2009, Toxosoutos.
  • A ruptura, de Elena Poniatowska, incluído no volume A filla do filósofo, 2009, Galaxia.
  • Infinito presente, de Ludwig Zeller, 2010, Espiral Maior.
  • A autoestrada do Sur, de Julio Cortázar, 2014, Trifolium.
  • Buen camino, Bom Caminho, Bo Camiño, de Astrid Lander, 2014, Editorial Areté.

Obras colectivas[editar | editar a fonte]

  • Escolma de poesía galega (1976-1984), 1984, Sotelo Blanco.
  • Caderno de viaxe, 1989, Xerais.
  • Polos camiños da literatura. Escritores galegos do PEN, 1993.
  • Berra liberdade, 1996, Galaxia.
  • Guía patrimonial da provincia da Coruña, 1996, Caixanova.
  • Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996), 1996, Xerais.
  • Narradores de cine, 1996, Xerais.
  • Guía patrimonial da provincia de Ourense, 1997, Caixanova.
  • Alguén agarda que volva alí, 1998.
  • Intervención poética, 1999, Galería Sargadelos.
  • A poesía é o gran milagre do mundo, 2001, PEN Clube de Galicia.
  • Rutas con sabor: Galicia, 2002, El País-Aguilar.
  • Alma de beiramar, 2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
  • A gamela de Cabo de Cruz, 2003.
  • Homenaxe a Antón Avilés de Taramancos, 2003, La Voz de Galicia.
  • Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina. II, 2003, Fundación Araguaney.
  • Narradio. 56 historias no ar, 2003, Xerais.
  • Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra, 2003, Espiral Maior.
  • Un libro a maior aventura. Campaña de fomento de lectura entre os maiores, 2003, Xunta de Galicia.
  • As pegadas do Camiño, 2004, Cultura Solidaria Galega.
  • As aforas do soño, 2005, Casa da Gramática, Porta Azul, Noia.
  • Escrita contemporánea. Homenaxe a Ánxel Casal, 2005, Asociación de Escritores en Lingua Galega.
  • Do máis fondo do silencio saen voces, 2006, Asociación Cultural Panda de Relacións Laborais, A Coruña.
  • Volverlles a palabra. Homenaxe aos represaliados do franquismo, 2006, Difusora.
  • Bonifacio Borreiros na memoria de Galicia, 2007.
  • Tropel de marmolubios, 2007, Galix, Xunta de Galicia.
  • A Coruña á luz das letras, 2008, Trifolium.
  • O petroglifo do Filladuiro, 2008, Toxosoutos.
  • Poetas con Rosalía, 2008, Fundación Rosalía de Castro.
  • Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade, 2009, Difusora.
  • O 'Volter', fragmentos para a memoria, 2009, Xunta de Galicia. Recompilación documental e gráfica de J. Alberto Almeida Rebollo.
  • En defensa do Poleiro. A voz dos escritores galegos en Celanova, 2010, Toxosoutos.
  • Níxer, 2010, Xerais.
  • Dezaoito, 2011, Círculo Poético Aberto.
  • Homenaxe a Fernando Pérez-Barreiro Nolla, 2011, Cadernos Ramón Piñeiro.
  • Tamén navegar, 2011, Toxosoutos.
  • A cidade na poesía galega do século XXI, 2012, Toxosoutos.
  • Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega, 2013, Toxosoutos.
  • Versus cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto, 2013, A. C. Caldeirón.
  • Multilingual Anthology. The Americas Poetry Festival of New York, 2014, Artepoética press, Nova York.
  • Nimbos: cáliz fervendo!, 2014, Cadernos Ramón Piñeiro (XXIX).
  • 150 Cantares para Rosalía de Castro (2015, libro electrónico).
  • 6 poemas 6. Homenaxe a Federico García Lorca, 2015, Biblos Clube de Lectores. Poesía.
  • Os aforismos do riso futurista, 2016, Xerais. Aforismos.

Obras con Maribel Longueira[editar | editar a fonte]

  • Guía Patrimonial da Provincia da Coruña, 1996, Caixanova.
  • Alguén agarda que volva alí, 1998, Editorial Venus.
  • Unha viaxe á procura do solpor. Do Tambre á fin da terra, 2000, A Nosa Terra.
  • Muros ronsel de pedra, espiral de mar, 2003, Deputación da Coruña.
  • Entremiradas I. Galicia - Bos Aires, 2009.
  • Entremiradas II. Galicia - Cuba, 2009.

Obra en castelán[editar | editar a fonte]

Literatura infanto-xuvenil[editar | editar a fonte]

  • Suleimán y Salúa, 2013, Trifolium. Con Ali Ali. Edición en castelán e en árabe.

Obras colectivas[editar | editar a fonte]

  • Los gallegos y Julio Cortázar, un juego de miradas, 2008, Revista Casa de las Américas, 250.
  • XIII Encuentro Internacional de Poetas, 2008, Editorial Cat. Zamora, Michoacán, México.
  • XIV Encuentro Internacional de Poetas, 2010, Editorial Cat. Zamora.
  • Guía viva de ortodoxos y heterodoxos en la poesía contemporánea gallega. Apuntes para no disolverse en la común semilla del tiempo, 2012, Endymion.
  • Los mejores poemas de amor, 2013, Pigmalión.

Premios[editar | editar a fonte]

  • Premio Cidade de Ourense no 1980, por A fonte abagañada.
  • Premio Xerais de 1988, por O bosque das antas.
  • Premio de poesía Cidade de Ourense no 2007, por Miño.
  • Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño no 2010, por Bater de sombras.
  • Premio Irmandade do Libro ao mellor libro do 2012, por A noite branca.
  • Premio Ánxel Casal da Asociación Galega de Editores ao mellor libro de non ficción de 2014, por O soño galego de Julio Cortázar.

Obras de teatro representadas[editar | editar a fonte]

  • Non se che faga tarde. Monólogo representado pola actriz María Inés Cuadrado e dirixido pola directora de cine uruguaia Manane Rodríguez.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]