Saltar ao contido

Forte de Rohtas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:Xeografía físicaForte de Rohtas
Vista aérea
Imaxe
Tipoforte Editar o valor en Wikidata
Localización
División administrativaDina Tehsil, Paquistán (en) Traducir e Jhelum District, Paquistán (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
Mapa
 32°57′55″N 73°34′35″L / 32.96528, 73.57642
Bañado porKahan River (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
Características
Patrimonio da Humanidade  
TipoPatrimonio cultural  → Asia-Oceanía insular
Data1997 (21ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (ii) e (iv) Editar o valor en Wikidata
Identificador586

O Forte de Rohtas (en panxabí روہتاس قلعہ Rohtās Qillā; en urdú قلعہِ روہتاس, romanizado Qilā-e-Rohtās) é unha fortaleza do século XVI situada preto da cidade de Dina, no distrito de Jhelum, na provincia de Panxab (Paquistán). Encomendada polo emperador Suri Sher Shah Suri, a súa construción supervisouna o Raja Todar Mal e agora é un dos fortes máis grandes e formidables do Panxab.[1]

O forte permanece notablemente intacto e declarárono Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1997. A UNESCO cualificouno como un "exemplo excepcional da arquitectura militar musulmá de Asia Central e Meridional".[2] Máis dun terzo da área da fortaleza está ocupada pola aldea de Rohtas, habitada continuamente desde os tempos de Islam Shah Suri, o que converte a Rohtas nun dos poucos fortes vivos do mundo.[3][4]

Localización

[editar | editar a fonte]
Gravado "Raje Gaut, a estrada principal cara a Rotas Ghur" de Thomas Daniell, 1795
O forte de Rohtas construíuse sobre un outeiro que domina o Gaggar Khurd.

O forte de Rohtas está aproximadamente a 16 km ao noroeste de Jhelum preto da cidade de Dina. O forte está a 3 km de Khukha e Gaggar Khurd e a 8 km ao sur da Grand Trunk Road, unha das estradas máis antigas de Asia. A histórica Rúa Badshahi pasaba outrora ao longo da muralla exterior norte do forte.[5]

O forte de Rohtas está situado nun outeiro na Cordilleira de Tilla Jogian, con vistas a un desfiladeiro onde o río Kahān se atopa cun regato estacional chamado Parnal Khas. O forte está situado a 91,5 m sobre o seu contorno. Está a 819 m sobre o nivel do mar e abrangue unha área de 70 ha.

Situado no extremo norte do forte de Rohtas, preto da porta Talaqi do forte, atópase o Gurdwara Chowa Sahib.

Historia

[editar | editar a fonte]

Período Suri

[editar | editar a fonte]

Sher Shah Suri, o fundador do Imperio Suri, encargou a construción do Forte Rohtas seguindo o consello do seu ministro de finanzas, Todar Mal, e adoptou unha estratexia de terra queimada para derrotar os rebeldes guerreiros Gakhar, unha tribo local que estaba a ofrecer unha audaz resistencia aos Suris, preto da rexión da Cordilleira do Sal no Panxab.[6][7] Así se concibiu a idea do Forte de Rohtas, con Sher Shah sentando os cimentos do forte.[6] O forte ocupaba unha posición estratéxica entre as montañas de Pothohar e as chairas do Panxab, impedindo que Humayun regresase á India desde o seu exilio en Persia.[8] O seu nome celebra a captura do Forte de Rohtas por parte de Sher Shah Suri en 1539 no distrito de Shahabad de Bihar a mans dun príncipe hindú local.[8]

A construción do Forte de Rohtas comezou en 1541 baixo a supervisión de Todar Mal, el mesmo un panxabi de Lahore.[2][8][9] Non obstante, a súa construción parou axiña cando a poboación local Gakhar[10] non estaba disposta a traballar na construción debido a que todos os homes das tribos fixeran un voto de non cooperar cos Suris para non ser ameazados coa excomuñón ou a expulsión.[11][8] Así, Todar Mal non puido atopar nin un só traballador que o axudase na construción do forte. Este foi o caso ata que, baixo as ordes de Sher Shah, aumentou os salarios dos traballadores ata tal punto que moitos dos Gakhars estiveron dispostos a axudar na construción do forte.[11][8] Sher Shah Suri non viviu para ver a súa finalización, xa que morreu en 1545 antes de que se completase o forte.[8]

Período mogol

[editar | editar a fonte]

Coa morte de Sher Shah Suri, Humayun regresou para recuperar o seu dominio sobre a rexión do Panxab.[8] O forte de Rohtas cedeuse a Humayun en 1555. Como resultado, o forte perdeu gran parte da súa importancia defensiva.[8] Nunca foi popular entre os mogois debido ao seu estilo militar sinxelo e á falta de xardíns.[8] Na década de 1580, o emperador Akbar construíu o próximo Forte de Attock que se axustaba mellor aos intereses mogois.

Akbar só se quedou no forte de Rohtas unha noite. O emperador Jahangir descansou alí unha noite mentres viaxaba ao val de Caxemira. Sinalou: «Este forte fundouse nunha fenda e a súa forza é innegable». Máis tarde, tras o seu regreso vitorioso dun exilio forzoso en Cabul, Jahangir convocou a súa corte no forte de Rohtas por un curto período de tempo.

Durante a era mogol, o forte utilizouse case continuamente ata 1707.[2] O gobernante da Dinastía afsharí Nader Shah acampou no forte durante a súa invasión do Imperio Mogol. Despois diso, utilizouno o emperador afgán do Imperio Durrani Ahmad Shah Durrani durante as súas invasións do Panxab contra os sikhs.[5]

Período sikh

[editar | editar a fonte]

En 1767, Charat Singh, avó de Ranjit Singh, capturou o forte ao seu gobernador durrani. Confioullo a un xefe gakhar, Raja Ghias-ud-Din. Ghias-ud-Din foi sucedido polo seu primo Raja Nur Khan, que ocupou o cargo durante 30 anos.[12] Gurmukh Singh Lamba capturou o forte de Rohtas en 1825 a Raja Nur Khan.[8] Raja Fazal Din Khan foi o último en usar o forte de Rohtas con fins militares cando participou nunha rebelión exitosa liderada por Sher Singh a finais de Década de 1830, porén, o forte nunca viu ningún combate.[8] O Imperio Sikh usou o forte con fins administrativos ata que os británicos tomaron o control da rexión en 1849.[13][5]

Arquitectura

[editar | editar a fonte]
Disposición do forte

Os deseñadores do forte de Rohtas valoraron a función por riba da forma. O seu estilo inspírase nas tradicións artísticas turcas, de Oriente Medio e do sur de Asia.[2]

Disposición

[editar | editar a fonte]

O forte de Rohtas abrangue unha área de 70 ha, rodeada por 4 km de murallas. Ten torres de bastión e doce portas monumentais que proporcionan acceso ao forte interior.[8][2] O forte ten forma de triángulo irregular e segue os contornos do seu outeiro. A esquina noroeste do forte está separada do resto da estrutura por unha muralla de 533 m.[8] A sección pechada servía como cidadela para as elites.[8] Podía albergar ata 30.000 homes.

As defensas do forte estaban reforzadas por grandes bastións.

Murallas

[editar | editar a fonte]

As murallas do forte construíronse con arenisca colocada en morteiro de cal mesturado con ladrillo. A altura do muro exterior varía entre 10 e 18 m cun grosor de entre 10 e 13 m. As murallas fortificadas teñen 68 torres de bastión a intervalos irregulares.[2] As murallas seguen os contornos do cumio.[2]

A muralla do forte tiña ata tres terrazas a diferentes niveis, conectadas por escaleiras. A terraza superior ten ameas en forma de merlón desde as que os soldados podían disparar mosquetes e verter chumbo fundido. Ademais, o forte ten centos de matacáns, cada un deles fermosamente decorado con patróns xeométricos. Estes pequenos sumidoiros conducían desde o interior aos muros exteriores para que os soldados puidesen verter chumbo fundido ou outros líquidos quentes sobre os invasores que intentaban escalar os muros do forte.

Portas

[editar | editar a fonte]

O forte de Rohtas ten 14 portas construídas con pedra gris de cadeirado.

Legado e conservación

[editar | editar a fonte]

O Forte de Rohtas designouse Patrimonio da Humanidade en 1997, tras cumprir os seguintes criterios de inclusión:

  • Criterio (II): "O Forte de Rohtas combina tradicións arquitectónicas e artísticas de Turquía e do subcontinente indio para crear o modelo da arquitectura mogol e os seus posteriores refinamentos e adaptacións."[2]
  • Criterio (IV): "O Forte de Rohtas é un exemplo excepcional da arquitectura militar musulmá de Asia central e meridional durante o século XVI."[2]

O forte destaca pola súa alta integridade e autenticidade.[2] O arco central da porta de Chandwali restaurouse e e é a única construción moderna do forte. Non obstante, a principios de 2005, a cara interior esquerda da porta de Talaqi derrubouse debido á filtración, ás fortes choivas e ao abandono xeral. Ao mesmo tempo, o flanco dereito e os cimentos separáronse da estrutura orixinal. Co tempo, o bastión dereito da porta de Gatali e o muro de soporte derrubáronse debido á auga de choiva permeada e á erosión dos seus cimentos.

A Himalayan Wildlife Foundation concibiu o Programa de Conservación do Forte de Rohtas no ano 2000 para axudar a protexer o forte e desenvolvelo como un lugar patrimonial.[14] A fundación está a levar a cabo varios proxectos xunto coa Embaixada Real de Noruega, incluíndo a finalización da restauración da porta Shah Chandwali e a conservación de Haveli Man Singh, a porta Talaqi e a porta Gatali. O proxecto tamén incluíu a creación do Museo Sher Shah Suri no piso superior da porta de Sohail.

Vista panorámica do forte de Rohtas

Vista panorámica do forte de Rohtas

Cidade de Rohtas

[editar | editar a fonte]

O interior das murallas do forte de Rohtas estiveron habitadas continuamente desde os tempos do islam Shah Suri.[4] O espía británico Shahamat Ali estimou que a poboación da aldea de Rohtas na década de 1840 era de 1200 habitantes (principalmente musulmáns), que vivían en 350 casas.[15] Segundo unha estimación de 2016, a poboación permanente da fortaleza era duns 4000 habitantes, que vivían en 450 casas.[16] Hoxe en día hai un instituto público (fundado en 1853), unha escola pública, unha oficina de correos, un bazar, 17 mesquitas e 3 imambargahs na cidade, así como acceso a electricidade e subministración de auga.[16][3][4] As autoridades consideran o asentamento ilegal.[16] En 1992, o goberno de Paquistán ordenou aos veciños da aldea de Rohtas que abandonasen a zona interior do forte, afirmando que o goberno construiría casas para eles fóra do forte. A orde aínda está en vigor, pero ningún goberno posterior seguiu a súa execución e permitiu que os residentes residisen dentro do forte.[17] Arredor do 40 % da poboación é xiíta, o resto é suníta.[16]

O autor internacional Ghulam Abbas Saghar tamén naceu no forte de Rohtas [18]

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ "Pakistan: Rohtas Fort". World Archaeology (17). 7 de maio de 2006. Consultado o 8 de novembro de 2022.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Rohtas Fort". UNESCO. Consultado o 26 de maio de 2017.
  3. 1 2 Butt, Waseem Ashraf (20 de maio de 2023). "Plan to check illegal growth of residential area inside Rohtas Fort". Dawn (en inglés). Consultado o 31 de outubro de 2025.
  4. 1 2 3 Arain, Waseem Shabbir (22 de xaneiro de 2023). "The preservation of Rohtas Fort". The News International (en inglés). Consultado o 31 de outubro de 2025.
  5. 1 2 3 "Rohtas fort — the treasure of Potohar - The Express Tribune". tribune.com.pk. 18 September 2011. Consultado o 2017-01-08.
  6. 1 2 Beveridge, H. (1907). The Akbarnama Of Abul Fazl Vol. 1. pp. 398–399.
  7. ↑ "Rohtas Fort". Arquivado dende o orixinal o 12 de novembro de 2017. Consultado o 11 de xuño de 2018. Alt URL Arquivado 12 de novembro de 2017 en Wayback Machine.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "Rohtas Fort, Jhelum, Pakistan". Asian Historical Architecture. Consultado o 28 de maio de 2017.
  9. ↑ Dale, Stephen Frederic (1994). Indian Merchants and Eurasian Trade, 1600-1750 (en inglés). Cambridge University Press. p. 33. ISBN 978-0-521-52597-8.
  10. ↑ Gandhi, Surjit Singh (2007). History of Sikh Gurus Retold: 1469-1606 C.E (en inglés). Atlantic Publishers & Dist. p. 3. ISBN 978-81-269-0857-8. Os xefes gakhar tomaron o seu partido, para gran desgusto de Sher Shah, quen se opuxo ao seu país e construíu o forte de Rohtas a uns dez quilómetros de Jehlum para frear o seu orgullo.
  11. 1 2 Bhramadeva Prasad Ambashthya. Tarikh I Sher Shahi Of Abbas Khan Sarwani Persian To English K P Jayaswal Research Institute Patna Bhramadeva Prasad Ambashthya. pp. 817–818.
  12. ↑ Gupta, Hari Ram (2007). The Sikh Commonwealth or Rise and Fall of Sikh Misls. History Of The Sikhs IV. Munshiram Manoharlal. pp. 299–300. ISBN 978-81-215-0165-1. Parámetro descoñecido |orig-date= ignorado (Axuda)
  13. ↑ Mehta, J.L. (2005). Advanced Study in the History of Modern India 1707-1813. New Dawn Press, Incorporated. p. 259. ISBN 9781932705546. Consultado o 2017-01-08.
  14. ↑ "Rohtas Fort Conservation and Restoration | Himalayan Wildlife Foundation". 2007-03-11. Arquivado dende o orixinal o 11 de marzo de 2007. Consultado o 2022-11-07.
  15. ↑ ʻAlī, Shahāmat (1847). The Sikhs and Afghans, in Connexion with the India and Persia, Immediately Before and After the Death of Ranjeet Singh: From the Journal of an Expedition to Kabul Through the Panjab and the Khaibar Pass (en inglés). London: J. Murray. pp. 120–121. OCLC 185191096.
  16. 1 2 3 4 Awais, Mohammad (16 September 2016). "The last siege of Rohtas". The Friday Times (en inglés). Consultado o 31 de outubro de 2025.
  17. ↑ "Rohtas Fort is one of the largest and most formidable in the subcontinent...". PrideofPakistan. Consultado o 2025-02-26.
  18. ↑ https://www.google.co.uk/search?sa=X&sca_esv=a34d0b4f4b0c4824&udm=36&udm=36&q=inauthor:%22GH ULAM+ABBAS+SAGHAR%22&ved=2ahUKEwiV197u_7iTAxUEXEEAHcgUIfsQ9Ah6BAgHEAc&biw=430&bih=721&dpr=3

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Forte_de_Rohtas&oldid=7684271»