Execución da familia Romanov

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Execución da familia Romanov
Montaxe asasinados na casa Ipatiev.jpg
Lugar Ekaterimburgo
Branco(s) familia Romanov, Eugene Botkin, Anna Demidova, Aleksei Trupp e Ivan Kharitonov.
Data 17 de xullo de 1918
24:00 p.m. (hora aproximada)
Tipo de ataque fusilamento
Arma(s) fusil
Mortos 11
Feridos 0
Perpetrador(es) por un grupo de bolxeviques dirixidos por Iakov Iurovski baixo as ordes do Soviet Rexional dos Urais.
Sospeitoso(s) Iakov Sverdlov e Vladimir Lenin
Motivo previr o rescate da familia real pola Lexión Checoslovaca

A execución da familia imperial rusa, os Romanov, tivo lugar en Ekaterimburgo o 17 de xullo de 1918.[1] O tsar Nicolao II, a súa esposa a tsarina Alexandra e o seu cinco fillos: Olga, Tatiana, María, Anastasia e Aleksei foron fusilados xunto a aqueles que decidiron acompañalos no seu exilio —entre os que destacaban Eugene Botkin, Anna Demidova, Aleksei Trupp e Ivan Kharitonov –. O fusilamento foi executado por un grupo de bolxeviques dirixidos por Iakov Iurovski baixo as ordes do Soviet Rexional dos Urais.

O lugar de enterramento dos corpos foi descuberto en 1979 polo detective Aleksandr Avdonin,[2] pero o achado dos restos non publicouse ata 1989, durante o período do glasnost.[3] A identidade dos restos quedou confirmada mediante unhas investigacións forenses e do ADN, tralas cales os restos foron enterrados na Catedral de san Pedro e san Paulo de San Petersburgo en 1998,[4] 80 anos despois da súa execución, nun funeral ao que non asistiron importantes membros da Igrexa ortodoxa rusa, que se mostraban receosos de recoñecer a autenticidade dos restos.[5] Un segundo enterramento, máis pequeno, que contiña os restos dos dous nenos Romanov que faltaban no enterramento principal, foi descuberto no ano 2007.[2] Porén, os restos atopados nesta segunda tumba están gardados nun depósito estatal á espera de que se realicen novos análises xenealóxicos.[6] En 2008, tras un considerable e prolongado litixio, o Fiscal Xeral de Rusia rehabilitou á familia Romanov como "vítimas da represión política".[7] En 1993 abriuse un litixio criminal polo goberno pos-soviético, pero ninguén foi acusado en base a que os executores estaban xa mortos.[6]

Algúns historiadores atribúen a orde ao Goberno de Moscova, especificamente a Iakov Sverdlov e Vladimir Lenin, quen desexaban previr o rescate da familia real pola Lexión checoslovaca (que se aproximaba á zona na súa loita fronte aos bolxeviques no seo do Exército Branco) no transcurso da guerra civil rusa[8][9] Tal afirmación apóiase nunha pasaxe do diario de Lev Trotski.[10] Porén, nunhas investigacións recentes efectuadas por Vladimir Soloviov afírmase que non existe documento algún que sinale a Lenin ou Sverdlov como responsables.[11][12][13][14] Lenin tiña un gran control sobre o destino dos Romanov, porén asegurouse de que o seu nome non fora asociado co seu destino en ningún documento oficial.[15] O presidente Boris Eltsin describiu a execución como un dos episodios máis vergoñosos da historia de Rusia.[16][17]

En setembro de 2015, o Comité de Investigacións de Rusia reabriu as investigacións sobre a execución da familia imperial.[18]

Contexto[editar | editar a fonte]

Abdicación e traslado a Tobolsk[editar | editar a fonte]

Localización dos principais lugares dos últimos días dos Romanov, que estiveron retidos en Tobolsk antes de ser enviados a Ekaterimburgo para a súa execución.
Nicolao e Aleksei cortando leña durante a estancia en Tobolsk.

O 9 de marzoxul./ 22 de marzo de 1917greg., Nicolao II, desposuído xa como monarca (os seus sentinelas dirixíanse a el como Nicolao Romanov), foi trasladado ao Palacio de Alexandre en Tsarskoe Selo onde as novas autoridades estaban a reunir á antiga familia imperial. O Goberno Provisional Ruso confinouno xunto á súa familia baixo arresto domiciliario. Rodeados por gardas e recluídos nas súas habitacións, os Romanov foron inspeccionados na primeira noite con Nicolao de volta nas dependencias de palacio.[19]

En agosto de 1917, o presidente do Goberno provisional ruso, Aleksandr Kerenskii, evacuou aos Romanov a Tobolsk, presuntamente para protexelos da crecente onda revolucionaria. Alí establecéronse na antiga mansión do gobernador con considerables comodidades. Tralo ascenso ao poder dos bolxeviques en outubro de 1917, endurecéronse as condicións do seu arresto e as discusións sobre un hipotético xuízo a Nicolao volvéronse cada vez máis frecuentes. O historiador Latishev escribiu sobre a idea de que o xuízo a Nicolao II tiña o apoio de Trotsky, porén Lenin mostraba dúbidas sobre a perda de tempo nese proceso. Segundo as testemuñas do comisario de xustiza Steinberg, a cuestión foi posposta indefinidamente.[20]

Segundo o historiador V. M. Khrustalev, na primavera de 1918, os líderes bolxeviques desenvolveron un plan para reunir a todos os membros da dinastía Romanov nos Urais, onde quedarían retidos a unha distancia considerable dos perigos externos preto do Imperio alemán e a Entente, e por outra banda, os bolxeviques tiñan fortes posicións políticas que os axudaban a manter a familia baixo o seu control.[21] O 1 de marzo de 1918, a familia comezou a ser alimentada con racións de soldado, o que significou a marcha de 10 dos seus serventes e ter que prescindir de manteiga e o café.[22]

Traslado a Ekaterimburgo[editar | editar a fonte]

O 1 de abril de 1918, o Comité Executivo Central de Todas as Rusias (VTsIK) decidiu trasladar á familia imperial a Moscova.[20][23] contra, as autoridades do Soviet dos Urais propuxeron transferilos a Ekaterimburgo. Tal vez, como resultado do enfrontamento[23] entre Moscova e os Urais, o VTsIK tomou unha nova decisión o 6 de abril de 1918[20][23], segundo a cal todos os arrestados serían enviados a Ekaterimburgo. Finalmente, as decisións do VTsIK reducíronse ás ordes para a preparación dun xuízo aberto a Nicolao II e o traslado da familia. A organización do traslado confiouse a Vasilii Iakolev, o enviado especial do Comité, a quen Sverdlov coñecera ben no traballo revolucionario durante a primeira revolución rusa.[20]

Vasili Iakovlev liderou a misión secreta que levaría a familia imperial a Ekaterimburgo, co propósito de trasladalos posteriormente a Moscova. Debido a enfermidade de Aleksei, os gardas decidiron deixar aos nenos, coa excepción de María, en Tobolsk, coa intención de reunilos máis adiante.

Entrega da familia ao Soviet dos Urais. Pintura de V. N. Pchelin (1927)

Nicolao, Alexandra e María abandonaron Tobolsk o 26 de abril de 1918 cunha escolta e chegaron a Tiumen ao día seguinte.[24] O 30 de abril, o tren chegou a Ekaterimburgo, onde Iakolev deixou a familia baixo o mando do representante do Soviet dos Urais, Beloborodov.[25] Xunto a familia estaban o príncipe Dolgorukov, o médico Sergeii Botkin, a asistenta Ana Demidova, o mordomo de Nicolao Chementii Demodurov e o mariñeiro Ivan Sednev.[26].

Hai evidencias de que durante o traxecto de Nicolao II desde Tobolsk ata Ekaterimburgo, o líder do Soviet rexional dos Urais tratou de asasinalo.[27] Beloborodov escribíu máis adiante nas súas memorias inacabadas:

Pensamos que, quizais, nin sequera había necesidade de entregar a Nicolao a Ekaterimburgo, que de darse as condicións favorables durante o seu traslado, deberíamos dispararlle na calzada. Isto fixo que Zaslavskii tomara medidas para levalo a cabo, aínda que sen éxito... As súas intencións foron descubertas por Iakolev...[27]

O resto dos membros da familia, Aleksei, Olga, Tatiana e Anastasia, chegaron a Ekaterimburgo o 23 de maio de 1918 xunto a un grupo de axudantes e oficiais do séquito, dos cales só A. E. Company, I. M. Kharitonov, o sobriño de I. D. Sednev, Leonid Sednev[28] e o coidador de Aleksei, Klementii Nagornii serían acollidos na casa Ipatiev.[29]

Os Romanov atopábanse baixo custodia do Exército Vermello en Ekaterimburgo. A guerra civil continuaba e o Exército Branco (unha ampla alianza de forzas anticomunistas) ameazaba con tomar a cidade, polo que creceu o medo a que os Romanov caesen en mans dos brancos. Tal posibilidade constituía algo inaceptable para os bolxeviques por dous motivos: en primeiro lugar, o tsar ou calquera membro da súa familia podían converterse nun símbolo da loita branca e solicitar máis apoios para a mesma; en segundo lugar, as nacións europeas podían considerar lexítimos dirixentes de Rusia ao tsar ou a calquera outro membro da súa familia se o tsar morría. Isto traduciuse nunha maior capacidade de negociación en favor dos brancos para obter apoio estranxeiro. Pouco despois da execución da familia imperial, a cidade caeu en mans do Exército Branco.

A mediados de xullo de 1918, as forzas da Lexión Checoslovaca aproximáronse a Ekaterimburgo para protexer o ferrocarril Transiberiano, do que tiñan control. Segundo o historiador David Bullock, os bolxeviques crían erroneamente que os checoslovacos tiñan a misión de rescatar aos Romanov, polo que rendeu o pánico e executáronos. A Lexión chegou á cidade menos dunha semana despois e capturouna.[30]

Execución[editar | editar a fonte]

De esquerda a dereita: María, Olga, Anastasia e Tatiana cativas en Tsarskoe Selo durante a primavera de 1917. Trátase dunha das últimas fotografías coñecidas das fillas do tsar Nicolao II.
Aspecto do soto da casa Ipatiev onde foron fusilados os Romanov. O muro atópase esnaquizado pola procura realizada polos investigadores de balas e outras probas tralo fusilamento.

Cara a media noite, Iakov Iurovski, o comandante da Casa do Propósito Especial, ordenou ao médico dos Romanov, o doutor Eugene Botkin, que os espertase e ordénaselles vestirse co pretexto de que os ían a trasladar a un lugar máis seguro ante o inminente caos que reinaría en Ekaterimburgo.[31] Os Romanov foron levados a un soto de 6m x 5m. Nicolao preguntou se Iurovski podía traer tres cadeiras para que Aleksei e os tsares sentasen.

Os sentinelas dixeron á familia real que debían esperar até a chegada do camión que os trasladaría. Uns minutos despois chegou un escuadrón de execución da policía secreta e Iurovski leu en voz alta a orde que recibía do Comité Executivo dos Urais. Descoñécese o texto exacto da sentenza, pronunciado Iurovski ante o pelotón de fusilamento. Nos materiais do xuíz de instrución N. A. Sokolov hai testemuñas do garda Iakimova, sobre esta escena na que Iurovski diría:[32]

Nikolai Aleksandrovich, os teus familiares trataron de salvarte, pero iso non era necesario. Por iso estamos obrigados a dispararvos

M. A. Medvedev (Kudrin) describiu a escena do seguinte xeito[33][34]:

Nikolai Aleksandrovich! Os intentos dos seus partidarios de salvarte non tiveron éxito! E aquí, no duro ano para a república Soviética... — Iakov Mikhailovich mellora a voz e a man corta o aire: — ...déronnos a misión de acabar coa casa dos Romanov!

Nicolao, de face á súa familia, virouse e dixo: «Que? Que?».[35] Iurovski rapidamente repetiu a orde e alzáronse as armas. Olga, segundo o testemuño dun dos gardas, tentou persignarse, pero non o conseguiu ao iniciarse o fusilamento. Segundo os relatos, Iurovski apuntou a súa arma cara ao torso de Nicolao e disparou; Nicolao caeu morto. Iurovski a continuación disparou a Aleksei. O resto de executores comezaron entón a disparar caoticamente ata que todas as vítimas planeadas caeron ao chan. Dispararon varias veces máis e abriron as portas para disipar o fume.[36] Houbo varios sobreviventes, polo que Peter Ermakov rematounos co seu baioneta, xa que os disparos podían ouvirse desde fóra.[35] As últimas en morrer foron Tatiana, Anastasia e María, que portaban ao redor de 1,3 kg de diamantes cosidos na súa roupa, o que até certo punto protexeunas.[37] Con todo, rematáronas coa baioneta igualmente. Olga sufriu un tiro na cabeza; María e Anastasia parece ser que se agacharon contra a parede cubríndose a cabeza ata que foron alcanzadas. O propio Iurovski matou a Tatiana e Aleksei, Tatiana morreu dun só disparo na parte posterior da cabeza.[38] Aleksei recibiu dous impactos de bala na cabeza, xusto detrás da orella, pois os executores decatáronse de que non morrera polo primeiro tiro.[39] Anna Demidova, a criada de Alexandra, sobreviviu ao fusilamento inicial pero foi rapidamente executada mentres trataba de defenderse cunha pequena almofada que levara e que estaba chea de xemas preciosas e xoias.[40]

Nikolai Sokolov levou a cabo a investigación da execución dos Romanov en 1919

A prensa nacional publicou un anuncio oficial dous días máis tarde. O tsar fora axustizado seguindo ordes do Uralispolkom baixo a presión da aproximación da Lexión Checoslovaca.[41] Aínda que as fontes oficiais soviéticas sinalaban ao Uralispolkom como responsable, Lev Trotski involucraba no seu diario a Lenin. Trotski escribiu:

A miña seguinte visita a Moscova tivo lugar despois da caída de Ekaterimburgo. Falando con Sverdlov, pregunteille: "Ah, si, e onde está o tsar?" "Acabouse", respondeu. "Foi fusilado". "E onde está a súa familia?" "A súa familia [foi fusilada] con el". "Todos eles?" preguntei, cunha aparente sorpresa. "Todos eles", respondeu Iakov Sverdlov. "Que te parece?" díxome, esperando a miña reacción. Non din resposta. "E quen tomou a decisión?" preguntei. "Decidímolo aquí. Ilich [Lenin] cría que non debíamos deixar aos brancos un símbolo vivo polo que reunir apoios, especialmente baixo as difíciles circunstancias actuais".[42]

Porén, non hai probas concluíntes de que Lenin ou Sverdlov desen a orde.[11] V. N. Solovyov, xefe dunha investigación realizada polo Comité Investigador de Rusia en 1993 sobre o fusilamento, concluíu que non había documentos fiables que sinalasen a Lenin ou Sverdlov como responsables.[12][13][14] Declarou:

Segundo a presunción de inocencia, ninguén pode ser declarado culpable sen probas. No caso criminal, os expertos das autoridades realizaron unha busca sen precedentes de fontes de arquivos empregando tódolos materiais dispoñibles. Entre eses expertos se encontraba Serguei Mironenko, director do arquivo máis grande do país, o Arquivo do Estado da Federación Rusa. O estudo involucrou aos principais expertos na materia (historiadores, arquivistas). Podo dicir, con seguridade, que hoxe non existe un documento fiable que probe a iniciativa de Lenin e Sverdlov.
V.N. Solovyov[13]

En 1993 publicouse o relato de 1922 de Iakov Iurovski. Segundo o mesmo, as unidades da Lexión Checoslovaca aproximábanse a Ekaterimburgo. O 17 de xullo de 1918, Iurovski e outros carcereiros bolxeviques, temendo que a Lexión liberase a Nicolao tras conquistar a cidade, executouno xunto á súa familia. O día seguinte, Iurovski saíu rumbo a Moscova cun informe para Sverdlov. Axiña os checoslovacos tomaron Ekaterimburgo, o seu apartamento foi saqueado.[43]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Robert K. Massie (2012). The Romanovs: The Final Chapter. Random House. pp. 3–24. 
  2. 2,0 2,1 Michael D Coble (26 de setembro de 2011). "The identification of the Romanovs: Can we (finally) put the controversies to rest?". Investigative Genetics. Consultado o 30 de setembro de 2016. 
  3. Rappaport, p. 220
  4. "The mystery of the Romanovs' untimely demise - Page 4". Russia Beyond the Headlines. Consultado o 15 de xaneiro de 2017. 
  5. "Romanovs laid to rest". BBC News. 17 de xullo de 1998. 
  6. 6,0 6,1 Alec Luhn (23 de setembro de 2015). "Russia reopens criminal case on 1918 Romanov royal family murders". The Guardian. Consultado o 30 de setembro de 2016. 
  7. Rappaport, Four Sisters (2014), p. 381
  8. Robert Gellately.
  9. Figes, Orlando (1997). A People's Tragedy: The Russian Revolution 1891–1924. Penguin Books. p. 638. ISBN 0-19-822862-7. 
  10. King, G. (1999).
  11. 11,0 11,1 The Daily Telegraph (17 de xaneiro de 2011). "No proof Lenin ordered last Tsar's murder". 
  12. 12,0 12,1 "Расследование убийства Николая II и его семьи, продолжавшееся 18 лет, объявлено завершенным" (en ruso). НТВ-новости. Arquivado dende o orixinal o 11 de febreiro de 2013. Consultado o 29 de decembro de 2012. 
  13. 13,0 13,1 13,2 ""Уголовное дело цесаревича Алексея". На вопросы обозревателя "Известий" Татьяны Батенёвой ответил следователь по особо важным делам Следственного комитета Российской Федерации Владимир Соловьёв". 17 de xaneiro de 2011. 
  14. 14,0 14,1 Интервью следователя Соловьёв, Владимир Николаевич (следователь) - В. Н. Соловьёва и Аннинский, Лев Александрович - Л. А. Аннинского (2008). "Расстрельный дом" (en ruso). 
  15. Rappaport, p. 142
  16. The Associated Press (18 de xullo de 1998). "Address by Yeltsin: 'We Are All Guilty'". The New York Times. Consultado o 3 de abril de 2017. 
  17. Martin Vennard (27 de xuño de 2012). "Tsar Nicholas - exhibits from an execution". BBC News. Consultado o 3 de abril de 2017. 
  18. Mark Rivett-Carnac (24 de setembro de 2015). "Russia's Last Tsar Dug Up as Authorities Reopen Probe into 1918 Romanov Murders". Time (en inglés). Consultado o 17 de xaneiro de 2018. 
  19. Tames, p. 56
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 Anatolii G. Latishev (1996). Mart, ed. Рассекреченный Ленин - Rassekrechennii Lenin (Lenin desclasificado) (1ª ed.). Moscova. p. 336. ISBN 5-88505-011-2. 
  21. Khrustalov, Vladimir Mikhailovich (2013). Романовы. Последние дни великой династии - Romanovii. Poslednie dni velikoi dinastii (Os Romanov. Últimos días da gran dinastía) (1º ed.). Мoscova: AST. p. 861. ISBN 978-5-17-079109-5. 
  22. Tames, p. 62
  23. 23,0 23,1 23,2 Iván D. Kovalchenko (1994). Вестник Российской академии наук, ed. Вековая проблема российской истории - Vekovaia problema rossiskoii istorii (O vello problema da historia rusa). pp. 916—918. 
  24. Ioffe, Genrikh (1992). Революция и судьба Романовых - Revolyutsiya i sud'ba Romanovykh (Revolución e o destino dos Romanov). Москва: Respublika. p. 351. ISBN 5-250-01558-1. 
  25. Payps R. Русская революция - Russkaia revoliutsia (Revolución rusa). p. 103. 
  26. "Примечания. 90 // Н. А. Соколов. Предварительное следствие 1919—1922 гг.: [Сб. материалов] / Сост. Л. А. Лыкова. — М.: Студия ТРИТЭ; Рос. Архив, 1998. — (Российский Архив [Т.] VIII)". Arquivado dende o orixinal o 2013-06-19. Consultado o 2013-06-19. 
  27. 27,0 27,1 Ioffe, Genrikh (2010). Наука и жизнь, ed. «Филиппов суд». По чьему распоряжению была расстреляна царская семья? - «Filippov sud». Po ch'yemu rasporyazheniyu byla rasstrelyana tsarskaya sem'ya? (Filipov sud. Por que foi asasinada a familia imperial?). 
  28. Payps R. Русская революция - Russkaia revoliutsia (Revolución rusa). p. 104. 
  29. Sokolov, N. A. Убийство царской семьи. 
  30. Bullock, David (2012) The Czech Legion 1914–20, Osprey Publishing ISBN 1-78096-458-7
  31. Massie (2012). The Romanovs: The Final Chapter. pp. 3–24. 
  32. Solovev V.N. "Сравнительный анализ документов следствия 1918 — 1924 гг. с данными советских источников. С. 2" (en ruso). Arquivado dende o orixinal o 2013-05-27. 
  33. "Медведев (Кудрин) Михаил Александрович (1891-1964)". Arquivado dende o orixinal o 2013-04-17. 
  34. Solovev V.N. "Сравнительный анализ документов следствия 1918 — 1924 гг. с данными советских источников и материалами следствия 1991 — 1997 гг.". Arquivado dende o orixinal o 2013-05-24. Consultado o 2013-05-22. 
  35. 35,0 35,1 100 великих казней, M., Вече, 1999, p. 439 ISBN 5-7838-0424-X
  36. 100 великих казней, M., Вече, 1999, p. 439 ISBN 5-7838-0424-X
  37. Massie, p. 8
  38. King G. and Wilson P., The Fate of the Romonovs, p. 303
  39. Massie, p. 6
  40. Radzinsky (1992), pp. 380–393
  41. Steinberg, Mark D.; Khrustalëv, Vladimir M. and Tucker, Elizabeth (1995). The Fall of the Romanovs. Yale University Press. ISBN 0-300-07067-5. 
  42. King, G. (1999). The Last Empress, Replica Books, p. 358. ISBN 0-7351-0104-3.
  43. "Murder of the Imperial Family - Yurovsky Note 1922 English". Alexander Palace. Consultado o 21 de novembro de 2015. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Helen Rappaport. The Last Days of the Romanovs: Tragedy at Ekaterinburg. St. Martin's Griffin, 2010. ISBN 978-0-312-60347-2
  • Robert K. Massie (2012). The Romanovs: The Final Chapter. Random House. pp. 3–24. 
  • Shay McNeal. The Secret Plot to Save the Tsar: New Truths Behind the Romanov Mystery. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-051755-7, ISBN 978-0-06-051755-7
  • Radzinsky, Edvard. The last Tsar: the life and death of Nicholas II (Random House, 2011)
  • Slater, Wendy. The many deaths of tsar Nicholas II: relics, remains and the Romanovs (Routledge, 2007)
  • Tames, R (1972) Last of the Tsars, Pan Books, ISBN 0-330-02902-9
  • Candace Fleming "The Family Romanov, Murder, Rebellion & the fall of Imperial Russia"

Outros artigos[editar | editar a fonte]