Execución da familia Romanov

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Execución da familia Romanov
Montaxe asasinados na casa Ipatiev.jpg
Lugar Ekaterimburgo
Branco(s) familia Romanov, Eugene Botkin, Anna Demidova, Aleksei Trupp e Ivan Kharitonov.
Data A noite entre o 16 e 17 de xullo de 1918
Tipo de ataque fusilamento
Arma(s) fusil
Mortos 11
Feridos 0
Perpetrador(es) por un grupo de bolxeviques dirixidos por Iakov Iurovski baixo as ordes do Soviet Rexional dos Urais.
Sospeitoso(s) Iakov Sverdlov e Vladimir Lenin
Motivo previr o rescate da familia real pola Lexión Checoslovaca

A execución da familia imperial rusa, pertencentes á dinastía Romanov, tivo lugar en Ekaterimburgo a noite entre o 16 e 17 de xullo de 1918.[1] O tsar Nicolao II, a súa esposa a tsarina Alexandra e o seu cinco fillos: Olga, Tatiana, María, Anastasia e Aleksei foron fusilados xunto a aqueles que decidiron acompañalos no seu exilio —entre os que destacaban Eugene Botkin, Anna Demidova, Aleksei Trupp e Ivan Kharitonov –. O fusilamento foi executado por un grupo de bolxeviques dirixidos por Iakov Iurovski baixo as ordes do Soviet Rexional dos Urais.

O lugar de enterramento dos corpos foi descuberto en 1979 polo detective Aleksandr Avdonin,[2] pero o achado dos restos non publicouse ata 1989, durante o período do glasnost.[3]

A identidade dos restos quedou confirmada mediante unhas investigacións forenses e do ADN, tralas cales os restos foron enterrados na Catedral de san Pedro e san Paulo de San Petersburgo en 1998,[4] 80 anos despois da súa execución, nun funeral ao que non asistiron importantes membros da Igrexa ortodoxa rusa, que se mostraban receosos de recoñecer a autenticidade dos restos.[5] Un segundo enterramento, máis pequeno, que contiña os restos dos dous nenos Romanov que faltaban no enterramento principal, foi descuberto no ano 2007.[2] Porén, os restos atopados nesta segunda tumba están gardados nun depósito estatal á espera de que se realicen novos análises xenealóxicos.[6] En 2008, tras un considerable e prolongado litixio, o Fiscal Xeral de Rusia rehabilitou á familia Romanov como "vítimas da represión política".[7] En 1993 abriuse un litixio criminal polo goberno pos-soviético, pero ninguén foi acusado en base a que os executores estaban xa mortos.[6]

Algúns historiadores atribúen a orde ao Goberno de Moscova, especificamente a Iakov Sverdlov e Vladimir Lenin, quen desexaban previr o rescate da familia real pola Lexión checoslovaca (que se aproximaba á zona na súa loita fronte aos bolxeviques no seo do Exército Branco) no transcurso da guerra civil rusa.[8] Tal afirmación apóiase nunha pasaxe do diario de Lev Trotski.[9] Porén, nunhas investigacións recentes efectuadas por Vladimir Soloviov afírmase que non existe documento algún que sinale a Lenin ou Sverdlov como responsables.[10][11][12][13] Lenin tiña un gran control sobre o destino dos Romanov, porén asegurouse de que o seu nome non fora asociado co seu destino en ningún documento oficial.[14] O presidente Boris Eltsin describiu a execución como un dos episodios máis vergoñosos da historia de Rusia.[15][16]

En setembro de 2015, o Comité de Investigacións de Rusia reabriu as investigacións sobre a execución da familia imperial.[17]

Contexto[editar | editar a fonte]

Abdicación e traslado a Tobolsk[editar | editar a fonte]

Localización dos principais lugares dos últimos días dos Romanov, que estiveron retidos en Tobolsk antes de ser enviados a Ekaterimburgo para a súa execución.
Nicolao e Aleksei cortando leña durante a estancia en Tobolsk.
Distribución das habitacións ocupadas pola familia Romanov durante a súa estancia en Tobolsk.

O 9 de marzoxul./ 22 de marzo de 1917greg., Nicolao II, desposuído xa como monarca (os seus sentinelas dirixíanse a el como Nicolao Romanov), foi trasladado ao Palacio de Alexandre en Tsarskoe Selo onde as novas autoridades estaban a reunir á antiga familia imperial. O Goberno Provisional Ruso confinouno xunto á súa familia baixo arresto domiciliario. Rodeados por gardas e recluídos nas súas habitacións, os Romanov foron inspeccionados na primeira noite con Nicolao de volta nas dependencias de palacio.[18]

En agosto de 1917, o presidente do Goberno provisional ruso, Aleksandr Kerenskii, evacuou aos Romanov a Tobolsk, presuntamente para protexelos da crecente onda revolucionaria. Alí establecéronse na antiga mansión do gobernador con considerables comodidades.[19] A familia dispoñía no primeiro piso de tres estancias: unha para o tsar e a tsarina, outra para as catro grandes duquesas e outra máis grande para Aleksei, quen a compartía co mariñeiro Nagornii. Tamén podían facer uso dunha gran sala de estar así como un pequeno salón e un despacho para o tsar.[19] Xunto a eles permaneceron Pierre Gilliard, Anna Demidova, Tutelberg e Chemodurov, Tegleva e Erzberg, ocupando as estancias do piso inferior. O resto do séquito foi aloxado nun apartamento que foi requisado xusto diante da mansión do gobernador.[19] Tralo ascenso ao poder dos bolxeviques en outubro de 1917, endurecéronse as condicións do seu arresto e as discusións sobre un hipotético xuízo a Nicolao volvéronse cada vez máis frecuentes. O historiador Latishev escribiu sobre a idea de que o xuízo a Nicolao II tiña o apoio de Trotskii, porén Lenin mostraba dúbidas sobre a perda de tempo nese proceso. Segundo as testemuñas do comisario de xustiza Steinberg, a cuestión foi posposta indefinidamente.[20]

A vida da antiga familia imperial na cidade foi monótona, consistía en xornadas nas que se limitaban a un pequeno paseo matutino polo terreo cercado da casa, a cortar madeira para o lume, cultivar unha pequena horta e criar unha granxa de porcos e pavos. Pola tarde adoitaban ler, e nalgunhas ocasións os nenos representaban obras teatrais que preparaban coa axuda do profesor Gilliard.[21] Os diarios da familia dan conta da monotonía dos días:

Martes, 27 de febreiroxul./ 12 de marzogreg.. Pasei todo o día na casa. Para o almorzo tomei blinis. Comín nove. Pola tarde estiven xogando.
Mércores, 28 de febreiroxul./ 13 de marzogreg.. Todo o día foi como o de onte. Pola tarde fixen un puzzle. Almorcei e cenei con mamá no despacho de papá...
Xoves, 15 de marzoxul./ 28 de marzogreg. Pasei todo o día na casa por que tiña tos. O resto foi igual.
Diario de Aleksei.[22]

Segundo o historiador V. M. Khrustalev, na primavera de 1918, os líderes bolxeviques desenvolveron un plan para reunir a todos os membros da dinastía Romanov nos Urais, onde quedarían retidos a unha distancia considerable dos perigos externos preto do Imperio alemán e a Entente, e por outra banda, os bolxeviques tiñan fortes posicións políticas que os axudaban a manter a familia baixo o seu control.[23] O 1 de marzo de 1918, a familia comezou a ser alimentada con racións de soldado, o que significou a marcha de 10 dos seus serventes e ter que prescindir de manteiga e o café.[24]

Traslado a Ekaterimburgo[editar | editar a fonte]

O 1 de abril de 1918, o Comité Executivo Central de Todas as Rusias (VTsIK) decidiu trasladar á familia imperial a Moscova.[20][25] contra, as autoridades do Soviet dos Urais propuxeron transferilos a Ekaterimburgo. Tal vez, como resultado do enfrontamento[25] entre Moscova e os Urais, o VTsIK tomou unha nova decisión o 6 de abril de 1918[20][25], segundo a cal todos os arrestados serían enviados a Ekaterimburgo. Finalmente, as decisións do VTsIK reducíronse ás ordes para a preparación dun xuízo aberto a Nicolao II e o traslado da familia. A organización do traslado confiouse a Vasilii Iakolev, o enviado especial do Comité, a quen Sverdlov coñecera ben no traballo revolucionario durante a primeira revolución rusa.[20]

Vasili Iakovlev liderou a misión secreta que levaría a familia imperial a Ekaterimburgo, co propósito de trasladalos posteriormente a Moscova. Debido a enfermidade de Aleksei, os gardas decidiron deixar aos nenos, coa excepción de María, en Tobolsk, coa intención de reunilos máis adiante.

Entrega da familia ao Soviet dos Urais. Pintura de V. N. Pchelin (1927)

Nicolao, Alexandra e María abandonaron Tobolsk o 26 de abril de 1918 cunha escolta e chegaron a Tiumen ao día seguinte.[26] O 30 de abril, o tren chegou a Ekaterimburgo, onde Iakolev deixou a familia baixo o mando do representante do Soviet dos Urais, Beloborodov.[27] Xunto a familia estaban o príncipe Dolgorukov, o médico Sergeii Botkin, a asistenta Ana Demidova, o mordomo de Nicolao Chementii Demodurov e o mariñeiro Ivan Sednev.[28]

Hai evidencias de que durante o traxecto de Nicolao II desde Tobolsk ata Ekaterimburgo, o líder do Soviet rexional dos Urais tratou de asasinalo.[29] Beloborodov escribíu máis adiante nas súas memorias inacabadas:

Pensamos que, quizais, nin sequera había necesidade de entregar a Nicolao a Ekaterimburgo, que de darse as condicións favorables durante o seu traslado, deberíamos dispararlle na calzada. Isto fixo que Zaslavskii tomara medidas para levalo a cabo, aínda que sen éxito... As súas intencións foron descubertas por Iakolev...[29]

O resto dos membros da familia, Aleksei, Olga, Tatiana e Anastasia, saíron cara Ekaterimburgo o 20 de maio,[30] onde chegaron tres días máis tarde xunto a un grupo de axudantes e oficiais do séquito, dos cales só A. E. Company, I. M. Kharitonov, o sobriño de I. D. Sednev, Leonid Sednev[31] e o coidador de Aleksei, Klementii Nagornii foron acollidos na casa Ipatiev.[32] Os profesores dos nenos, Pierre Gilliard e Charles Sydney Gibbes, así como as damas de compañía tiveron que quedar na estación de ferrocarril e non puideron acompañar á familia.[30] Os dous mestres, permaneceron na cidade e a miúdo paseaban preto da casa Ipatiev.[30]

Os Romanov atopábanse baixo custodia do Exército Vermello en Ekaterimburgo. A guerra civil continuaba e o Exército Branco (unha ampla alianza de forzas anticomunistas) ameazaba con tomar a cidade, polo que creceu o medo a que os Romanov caesen en mans dos brancos. Tal posibilidade constituía algo inaceptable para os bolxeviques por dous motivos: en primeiro lugar, o tsar ou calquera membro da súa familia podían converterse nun símbolo da loita branca e solicitar máis apoios para a mesma; en segundo lugar, as nacións europeas podían considerar lexítimos dirixentes de Rusia ao tsar ou a calquera outro membro da súa familia se o tsar morría. Isto traduciuse nunha maior capacidade de negociación en favor dos brancos para obter apoio estranxeiro. Pouco despois da execución da familia imperial, a cidade caeu en mans do Exército Branco.

A mediados de xullo de 1918, as forzas da Lexión Checoslovaca aproximáronse a Ekaterimburgo para protexer o ferrocarril Transiberiano, do que tiñan control. Segundo o historiador David Bullock, os bolxeviques crían erroneamente que os checoslovacos tiñan a misión de rescatar aos Romanov, polo que rendeu o pánico e executáronos. A Lexión chegou á cidade menos dunha semana despois e fíxose co seu control.[33]

A casa do propósito especial[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Casa Ipatiev.

A familia imperial mantívose nun estrito illamento na casa Ipatiev.[34] Tiñan prohibido falar noutra lingua que non fora o ruso.[35] Non tiñan acceso ao seu equipaxe, que foi almacenado nun pequeno cuarto no patio da casa.[34] Tamén fóronlles confiscadas as súas cámaras Kodak Brownie e o equipo fotográfico.[35] Pola súa bando o persoal do servizo recibiu a orde de referirse á familia polos seus nomes de pila e o patronímico.[36] Durante a estancia na casa, a familia foi sometida a varios rexistros das súas pertenzas e lles foi confiscado o diñeiro que levaban para "ser custodiado polo tesoureiro Soviet Rexional dos Urais".[37]

A casa estaba rodeada por unha valla de 4 metros que impedía ver o interior da casa desde as rúas.[38] A valla orixinal pechaba o xardín pola rúa Voznesenskii, e máis tarde, o 5 de xuño construíuse unha segunda, máis alta e longa que a primeira, que pechou por completo o perímetro da propiedade.[39] Unha das razóns para que se levantara esta segunda valla foi o descubrimento de que a xente podía ver desde o exterior as pernas de Nicolao cando este usaba o columpio do xardín.[40]

A casa Ipatiev, coa valla que se levantou xusto antes da chegada de Nicolao, Alexandra, e María o 30 de abril de 1918. Na parte superior esquerda da casa había un ático onde se colocou unha metralladora Maxim. Xusto debaixo estaba o dormitorio dos antigos emperadores.[41]

As ventás de tódalas estancias que ocupou a familia se selaron e inicialmente foron cubertas con follas de periódico e desde o 15 de maio os cristais foron encalados.[42] A única fonte de ventilación da familia foi unha fortochka[a] situada na habitación das grandes duquesas, e pola que tiñan completamente prohibido asomarse.[43][b] Tras pedilo en varias ocasións, permitíronlles que unha das dúas ventás na habitación de Nicolao e Alexandra quedara deselada o 23 de xuño.[44] Porén, os gardas recibiron a orde de incrementar a vixilancia na familia e os prisioneiros recibiron a orde de non mirar pola ventá ou intentar facer sinais a ninguén no exterior, baixo risco de recibir un disparo.[45] Desde esta ventá, a familia podía ver tan só o chapitel da catedral de Voznesenskii.[45] O 11 de xullo instalouse un enreixado debido a que Alexandra ignorou en repetidas ocasións as advertencias de Iurovski de non permanecer moi cerca da ventá cando esta estivera aberta.[46]

A finais de xuño, Piotr Voikov e Aleksandr Beloborodov, presidente do Soviet Rexional dos Urais,[47] dirixiu a instancias da cheka o envío de varias cartas escritas en francés á casa Ipatiev nas que afirmaban ser un oficial monárquico que trataba de rescatar á familia.[48] Estas cartas falsas, xunto coas respostas que recibiron dos Romanov (escritas tanto nos espazos en branco como no propio sobre),[49] deron ao Comité Executivo Central de Moscova a escusa necesaria para "liquidar" á familia.[50] Iurovski observou máis adiante que respondendo a estas cartas falsas, Nicolao "caeu no noso apresurado plan para atrapalo".[48]13 de xullo xunto a rúa da casa Ipatiev, manifestáronse os soldados do Exército Vermello, social-revolucionarios e anarquistas exixindo a disolución do soviet de Ekaterimburgo e a entrega do poder da cidade a eles. Esta rebelión foi suprimida violentamente por un rexemento dos Gardas Vermellos dirixidos por Piotr Ermakov, quen abriu fogo contra os manifestantes moi preto da ventá do dormitorio de Nicolao e Alexandra. As autoridades utilizaron o incidente como un exemplo da rebelión monárquica que ameazaba a seguridade dos prisioneiros na casa Ipatiev.[51]

Execución[editar | editar a fonte]

De esquerda a dereita: María, Olga, Anastasia e Tatiana cativas en Tsarskoe Selo durante a primavera de 1917. Trátase dunha das últimas fotografías coñecidas das fillas do tsar Nicolao II.
Aspecto do soto da casa Ipatiev onde foron fusilados os Romanov. O muro atópase esnaquizado pola procura realizada polos investigadores de balas e outras probas tralo fusilamento.

Cara a media noite entre o 17 e 18 de xullo de 1918, Iakov Iurovski, o comandante da casa, ordenou ao médico dos Romanov, o doutor Eugene Botkin, que os espertase e ordénaselles vestirse co pretexto de que os ían a trasladar a un lugar máis seguro ante o inminente caos que reinaría en Ekaterimburgo.[1] A familia e os seus acompañantes foron levados a un soto de 6m x 5m. Nicolao preguntou se Iurovski podía traer dúas cadeiras para que Aleksei e a tsarina puideran sentarse.[52]

Os sentinelas dixeron á familia real que debían esperar ata a chegada do camión que os ía trasladar a un lugar seguro. Uns minutos despois chegou un escuadrón de execución da policía secreta e Iurovski leu en voz alta a orde que recibía do Comité Executivo dos Urais. Descoñécese o texto exacto da sentenza, pronunciado Iurovski ante o pelotón de fusilamento. Nos materiais do xuíz de instrución N. A. Sokolov hai testemuñas do garda Iakimova, sobre esta escena na que Iurovski diría:[53]

Nikolai Aleksandrovich, os teus familiares trataron de salvarte, pero iso non era necesario. Por iso estamos obrigados a dispararvos

M. A. Medvedev (Kudrin) describiu a escena do seguinte xeito[54][55]:

Nikolai Aleksandrovich! Os intentos dos seus partidarios de salvarte non tiveron éxito! E aquí, no duro ano para a república Soviética... — Iakov Mikhailovich mellora a voz e a man corta o aire: — ...déronnos a misión de acabar coa casa dos Romanov!

Nicolao, de face á súa familia, virouse e dixo: «Que? Que?».[56][30] Iurovski rapidamente repetiu a orde e alzáronse as armas. Olga, segundo o testemuño dun dos gardas, tentou persignarse, pero non o conseguiu ao iniciarse o fusilamento. Segundo os relatos, Iurovski apuntou a súa arma cara ao torso de Nicolao e disparou; Nicolao caeu morto. Iurovski a continuación disparou a Aleksei. O resto de executores comezaron entón a disparar caoticamente ata que todas as vítimas planeadas caeron ao chan. Dispararon varias veces máis e abriron as portas para disipar o fume.[30] Houbo varios sobreviventes, polo que Peter Ermakov rematounos co seu baioneta, xa que os disparos podían ouvirse desde fóra.[1] As últimas en morrer foron Tatiana, Anastasia e María, que portaban ao redor de 1,3 kg de diamantes cosidos na súa roupa, o que até certo punto protexeunas.[57] Con todo, rematáronas coa baioneta igualmente. Olga sufriu un tiro na cabeza; María e Anastasia parece ser que se agacharon contra a parede cubríndose a cabeza ata que foron alcanzadas. O propio Iurovski matou a Tatiana e Aleksei, Tatiana morreu dun só disparo na parte posterior da cabeza.[58] Aleksei recibiu dous impactos de bala na cabeza, xusto detrás da orella, pois os executores decatáronse de que non morrera polo primeiro tiro.[59] Anna Demidova, a criada de Alexandra, sobreviviu ao fusilamento inicial pero foi rapidamente executada mentres trataba de defenderse cunha pequena almofada que levara e que estaba chea de xemas preciosas e xoias.[60]

Traslado a mina[editar | editar a fonte]

Debido á presa coa que se desfixeron dos corpos, varias das súas pertenzas, como estes topacios quedaron fora da vista dos homes de Iurovski e foron recuperadas máis adiante por Sokolov en 1919.[61]

Os corpos dos Romanovs e os seus serventes subíronse a un camión Fiat equipado cun motor 60 HP,[62] cunha zona de carga de 1,8 x 3 m [63] Moi cargado, o vehículo apenas recorreu os 14 km que había ata o bosque de Koptiakii. Iurovskii enfureceu cando descubriu que Ermakov, quen estaba bébedo, só trouxera unha pa para o enterramento.[64] Case un quilómetro máis adiante, 25 homes que traballaban para Ermakov, tamén bébedos,[65] esperaban que lles levaran aos prisioneiros aínda vivos, para poder abusar das mulleres [66][67] e poder matar a familia eles.[65] O camión quedou avariado nun area de terreo pantanoso e os homes tiveron que descargar os corpos nunhas carretas que tiñan preparadas e levalos ata a mina dos Catro Irmáns, o lugar escollido para o enterramento.[68][66][65] Iurovski logrou manter o control da situación con gran dificultade.[66] Algúns dos homes de Ermakov rexistraron os corpos das mulleres na busca de xoias, descubrindo entón que todos as vítimas ían cheas de xoias e levaban amuletos de Rasputin.[65] Algún chegou a abusar do cadáver da emperatriz.[67][66] Iurovski ordenoulles a punta de pistola que se mantiveran afastados dos corpos, despedindo aos dous que abusaran do corpo da emperatriz e doutros que descubrira saqueando os restos.[67][65] Un destes homes burlouse afirmando que podía "morrer en paz",[66] tras "tocar a cona real".[67]

Iurovski e outros cinco homes colocaron os corpos na herba e os espiron, para a continuación queimar a roupa. Iurovski fixo un inventario das xoias que ían aparecento e tan só a roupa de María non contiña ningunha, o cal para Iurovski foi a proba de que a familia perdera a confianza nela despois de que esta trabara amizade cun dos gardas en maio.[69][70] En total apareceron máis de 8 kg de xoias e pedras preciosas que foron enviadas a Moscova.[65] Unha vez que os corpos estiveron completamente espidos foron bañados en ácido sulfúrico para desfiguralos e lanzados ao interior da mina que resultou ser de tan só 3 metros de profundidade. Outro problema resultou ser o lodo do seu interior que impedía que os corpos se somerxeran como esperaban, polo que Iurovski tratou, sen éxito, de colapsar a mina lanzando varias granadas e camuflala despois con terra e varias ramas das árbores.[71] Presa do pánico[65] Iurovski regresou a cidade para informar ao Presídium, recoñecendo que non se puido desfacer dos corpos,[72] e que a mina non resultou ser como esperaban.

Un membro do soviet local, Sergeii Chutskaev, informou a Iurovski da existencia dunhas minas de cobre máis profundas ao oeste da cidade, nunha área remota e menos pantanosa e na que había menos posibilidade de que se atoparan os restos.[73] Iurovski inspeccionou o lugar na tarde do 17 de xullo e informou a Cheka no Hotel Amerikanskaia.[65] Pediu que se enviaran máis camións ata Koptiakii mentres encargou a Petr Voikov que obtivera barrís de petróleo, queroseno e ácido sulfúrico, e gran cantidade de leña seca. Tamén incautou varios carros de cabalos para utilizalos no traslado dos cadáveres ata o novo destino.[74] Iurovski e Goloshchiokin, xunto a varios axentes da Cheka, regresaron á mina dos Catro Irmáns sobre as catro da mañá do 18 de xullo. Os corpos foron subidos un a un coa axuda dunhas cordas atadas nas cinturas e cubertos con unha lona.[72] Iurovski pensou que quizais non terían suficiente tempo para levar os corpos ata a outra mina, polo que ordenou aos seus homes que cavaran unha fosa alí, porén o terro resultou ser demasiado duro. Regresou ao Hotel Amerikanskaia para informar a Cheka. Confiscou un camión que encheu con bloques de formigón que pretendía atar aos corpos antes de lanzalos na nova mina. Un segundo camión trasladou aos axentes da Cheka que ían axudar a mover os cadáveres. Iurovksi regresou ao bosque cara as 22:00 do 18 de xullo. Cargaron os corpos de novo no camión Fiat, que para entón xa conseguiran rescatar do lodo.[75].

Dormentes na estrada Koptiaki en 1919. O investigador Nikolai Sokolov tomou esta fotografía como proba do lugar no que o camión Fiat quedou atascado ás 4:30 da mañá o 19 de xullo, sen saber que en realidade este foi o segundo lugar do enterramento.[76]

Consecuencias[editar | editar a fonte]

A prensa nacional publicou un anuncio oficial dous días máis tarde. Un xornal local de Ekarterimburgo publicou o 19 de xullo:

"Execución de Nicolao, o sanguinario asasino coroado – Disparado sen formalidades burguesas pero de acordo cos nosos novos principios democráticos".

Os xornais difundiron que tsar fora axustizado seguindo ordes do Uralispolkom baixo a presión da aproximación da Lexión Checoslovaca.[78] Aínda que as fontes oficiais soviéticas sinalaban ao Uralispolkom como responsable, Lev Trotski involucraba no seu diario a Lenin. Trotski escribiu:

A miña seguinte visita a Moscova tivo lugar despois da caída de Ekaterimburgo. Falando con Sverdlov, pregunteille: "Ah, si, e onde está o tsar?" "Acabouse", respondeu. "Foi fusilado". "E onde está a súa familia?" "A súa familia [foi fusilada] con el". "Todos eles?" preguntei, cunha aparente sorpresa. "Todos eles", respondeu Iakov Sverdlov. "Que te parece?" díxome, esperando a miña reacción. Non din resposta. "E quen tomou a decisión?" preguntei. "Decidímolo aquí. Ilich [Lenin] cría que non debíamos deixar aos brancos un símbolo vivo polo que reunir apoios, especialmente baixo as difíciles circunstancias actuais".[9]

Porén, non hai probas concluíntes de que Lenin ou Sverdlov desen a orde.[10] V. N. Solovyov, xefe dunha investigación realizada polo Comité Investigador de Rusia en 1993 sobre o fusilamento, concluíu que non había documentos fiables que sinalasen a Lenin ou Sverdlov como responsables.[11][12][13] Declarou:

Segundo a presunción de inocencia, ninguén pode ser declarado culpable sen probas. No caso criminal, os expertos das autoridades realizaron unha busca sen precedentes de fontes de arquivos empregando tódolos materiais dispoñibles. Entre eses expertos se encontraba Serguei Mironenko, director do arquivo máis grande do país, o Arquivo do Estado da Federación Rusa. O estudo involucrou aos principais expertos na materia (historiadores, arquivistas). Podo dicir, con seguridade, que hoxe non existe un documento fiable que probe a iniciativa de Lenin e Sverdlov.
V.N. Solovyov[12]

En 1993 publicouse o relato de 1922 de Iakov Iurovski. Segundo o mesmo, as unidades da Lexión Checoslovaca aproximábanse a Ekaterimburgo. O 17 de xullo de 1918, Iurovski e outros carcereiros bolxeviques, temendo que a Lexión liberase a Nicolao tras conquistar a cidade, executouno xunto á súa familia. O día seguinte, Iurovski saíu rumbo a Moscova cun informe para Sverdlov. Axiña os checoslovacos tomaron Ekaterimburgo, o seu apartamento foi saqueado.[79]

Investigación de Sokolov[editar | editar a fonte]

Nikolai Sokolov levou a cabo a investigación da execución dos Romanov en 1919

Cando Ekaterimburgo foi conquistada polas tropas do Exército Branco o 25 de xullo dese ano, o almirante Aleksandr Kolchak estableceu unha comisión encargada de investigar os asasinatos. O investigador da Corte Rexional de Omsk, Nikolai Sokolov, entrevistouse con varios membros do séquito dos Romanov en febreiro de 1919, entre eles Pierre Gilliard, Alexandra Tegleva e Sydney Gibbes.[80]

A investigación Sokolov inspeccionando a mina na primavera de 1919

Sokolov descubriu un gran número de pertenzas e obxectos de valor da familia que foron pasadas por alto por Iurovski e os seus homes, tanto dentro como arredor da mina onde depositaron inicialmente os corpos. Entre eles había varios fragmentos queimados de osos, graxa conxelada,[81] a dentadura postiza superior do doutor Botkin, así como lentes, insignias, zapatos, perlas, diamantes,[82] varios fragmentos de bala e algúns dedos de muller.[57] Só o cadáver do can King Charles Spaniel de Anastasia, Jimmy, apareceu na mina.[83] A fosa non revelou restos de roupa, o cal concordaba co relato de Iurovski polo cal toda a roupa das vítimas fora queimada ante de que os corpos se lanzaran ao fondo da mina.[84] Sokolov non foi quen de atopar o lugar na estrada Koptiakii no que finalmente se depositaron os corpos, fotografando o punto como proba do lugar onde se quedara atascado o camión Fiat na mañá do 19 de xullo.[76]

O inminente regreso das forzas bolxeviques en xullo de 1919 forzou a evacuación do lugar, e Sokolov recolleu nunha caixa as reliquias que puido recuperar.[85] A investigación foi recollida en numerosos rexistros fotográficos e de testemuñas que encheron un total de oito volumes.[86] Sokolov morreu en Francia en 1924 antes de que puidera completar a súa investigación.[87] A caixa cos restos conservouse na Igrexa Ortodoxa rusa do Santo Xob en Bruxelas.[88]

Pertenzas da familia Romanov recuperadas de Ekaterimburgo expostas no Seminario da Santa Trindade de Jordanville, Nova York. Á dereita está unha blusa que pertenceu a unha das grandes duquesas.[89]

O informe preliminar de Sokolov foi publicado nun libro ese mesmo ano primeiro en francés e máis adiante en ruso, e foi a única explicación histórica aceptada sobre os asasinatos durante 65 anos ata 1989.[90] A investigación concluíu que os prisioneiros morreron instantaneamente durante a execución, coa excepción de Aleksei e Anastasia, que recibiron disparos e golpes coas baionetas ata a súa morte,[91] e que os corpos foron destruídos nunha gran fogueira.[92] A publicación e aceptación mundial da investigación levou aos soviéticos a publicar un libro aprobado polo goberno que plaxiaba en gran medida o traballo de Sokolov, en 1926, admitindo que a emperatriz e os nenos foran asasinados xunto ao tsar.[90] En 1938, Stalin emitiu unha prohibición sobre toda discusión acerca do asasinato da familia imperial.[93] Tamén prohibiuse o informe de Sokolov.[76]

Durante o goberno de Leonid Brezhnev o Politburo considerou que a casa Ipatiev non tiña "suficiente relevancia histórica" e foi demolida en 1977 polo director do KGB Iuri Andropov,[94] a piques de cumprise o sesenta aniversario dos sucesos. Boris Eltsin escribiu nas súas memorias que "tarde o cedo avergoñarémonos desta mostra de barbarismo". A destrución da casa non detivo a peregrinación dos monárquicos ao lugar.[93]

Descuberta dos restos[editar | editar a fonte]

En maio de 1979, os restos da maior parte da familia e dos seus serventes foron atopados polo aficionado á arqueoloxía Alexander Avdonin e o cineasta Geli Ryabov, tras varios anos de investigación e estudo das fontes existentes.[93][95] Recolleron tres cranios da tumba, pero despois de non lograr atopar un científico ou laboratorio no que examinalos, comezaron a preocuparse polas posibles consecuencias do achado dos restos, e decidiron volvelos a soterrar no verán de 1980,[96] mantendo o segredo do descubrimento ata a caída da Unión Soviética.[97] O goberno de Mikhail Gorvachov trouxo á Unión Soviética a era do glasnost (apertura) e perestroika (reforma), levando a que Ryabov anunciara o descubrimento dos restos no xornal The Moscow News o 10 de abril de 1989,[98] para horror de Avdonin.[99]

En xullo de 1991 se exhumaron cinco corpos: o do tsar, a tsarina e tres das súas fillas.[100] Os oficiais soviéticos levaron a cabo unha precipitada "exhumación oficial" que esnaquizou o sitio e destruíu importantes probas. Como non había restos de roupa nos corpos e os danos infrinxidos foron considerables, desatouse a controversia acerca da atribución dos restos de Anastasia ou se estes pertencían realmente a súa irmá María.[3] Tralas probas de ADN os restos foron trasladados con honras de Estado á capela de Santa Catarina da fortaleza de san Pedro e san Paulo de San Petersburgo, onde descansan os restos da maioría dos monarcas rusos desde tempos de Pedro I.[101] O presidente Boris Eltsin e a súa dona asistiron ao funeral xunto a varios parentes dos Romanov (entre eles Miguel de Kent). Debido a que había unha considerable discrepancia no seo da Igrexa Ortodoxa Rusa acerca de se os restos descubertos no bosque pertencían realmente a familia do Tsar, o Santo Sínodo opúxose á decisión do goberno de enterralos na fortaleza de san Pedro e san Paulo, preferindo que se instalase unha "tumba simbólica" ata que se probara a autenticidade dos restos.[102] Como resultado, durante a cerimonia de xullo de 1998, o sacerdote que dirixiu os oficios referiuse aos restos como os de "vítimas cristiás da revolución" en lugar da familia imperial.[103]

O 29 de xullo de 2007, outro grupo de aficionados locais á arqueoloxía atopou un pequeno foso no que se atopaban os restos de Aleksei e os da gran duquesa que faltaba, situado xunto a dúas pequenas piras non moi lonxe do sitio principal da estrada de Koptiakii.[104][3] Aínda que os investigadores e criminólogos atribuíron os restos a Aleksei e María, os restos permanecen almacenados nos arquivos estatais esperando a que igrexa emita a súa opinión,[105] tras exixir unha análise "mais profunda e detallada".[106]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Unha fortochka é unha pequena ventá de ventilación que se emprega habitualmente en Rusia, Finlandia e outros países da antiga URSS, para evitar ter que abrir as ventás durante o inverno.
  2. En maio un sentinela disparou a Anastasia cando esta se asomou por ela.[43]
  1. 1,0 1,1 1,2 Massie 2012, p. 3-24.
  2. 2,0 2,1 Coble, Michael (26 de setembro de 2011). "The identification of the Romanovs: Can we (finally) put the controversies to rest?". Investigative Genetics. Consultado o 30 de setembro de 2016. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Rappaport 2010, p. 220.
  4. "The mystery of the Romanovs' untimely demise - Page 4". Russia Beyond the Headlines. Consultado o 15 de xaneiro de 2017. 
  5. "Romanovs laid to rest". BBC News. 17 de xullo de 1998. 
  6. 6,0 6,1 Alec Luhn (23 de setembro de 2015). "Russia reopens criminal case on 1918 Romanov royal family murders". The Guardian. Consultado o 30 de setembro de 2016. 
  7. Rappaport 2014, p. 381.
  8. Figes 1997, p. 638.
  9. 9,0 9,1 King 1999, p. 358.
  10. 10,0 10,1 The Daily Telegraph (17 de xaneiro de 2011). "No proof Lenin ordered last Tsar's murder". 
  11. 11,0 11,1 "Расследование убийства Николая II и его семьи, продолжавшееся 18 лет, объявлено завершенным" (en ruso). НТВ-новости. Arquivado dende o orixinal o 11 de febreiro de 2013. Consultado o 29 de decembro de 2012. 
  12. 12,0 12,1 12,2 ""Уголовное дело цесаревича Алексея". На вопросы обозревателя "Известий" Татьяны Батенёвой ответил следователь по особо важным делам Следственного комитета Российской Федерации Владимир Соловьёв". 17 de xaneiro de 2011. 
  13. 13,0 13,1 Интервью следователя Соловьёв, Владимир Николаевич (следователь) - В. Н. Соловьёва и Аннинский, Лев Александрович - Л. А. Аннинского (2008). "Расстрельный дом" (en ruso). 
  14. Rappaport 2010, p. 142.
  15. The Associated Press (18 de xullo de 1998). "Address by Yeltsin: 'We Are All Guilty'". The New York Times. Consultado o 3 de abril de 2017. 
  16. Martin Vennard (27 de xuño de 2012). "Tsar Nicholas - exhibits from an execution". BBC News. Consultado o 3 de abril de 2017. 
  17. Mark Rivett-Carnac (24 de setembro de 2015). "Russia's Last Tsar Dug Up as Authorities Reopen Probe into 1918 Romanov Murders". Time (en inglés). Consultado o 17 de xaneiro de 2018. 
  18. Tames 1972, p. 56.
  19. 19,0 19,1 19,2 de Grèce 1990, p. 184.
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 Latyshev 1996, p. 336.
  21. de Grèce 1990, p. 203.
  22. de Grèce 1990, p. 226.
  23. Krustalov 2013, p. 861.
  24. Tames 1972, p. 62.
  25. 25,0 25,1 25,2 Kovalchenko 1994, p. 916-918.
  26. Ioffe 1992, p. 351.
  27. Pipes & 1991 103.
  28. "Примечания. 90 // Н. А. Соколов. Предварительное следствие 1919—1922 гг.: [Сб. материалов] / Сост. Л. А. Лыкова. — М.: Студия ТРИТЭ; Рос. Архив, 1998. — (Российский Архив [Т.] VIII)". Arquivado dende o orixinal o 2013-06-19. Consultado o 2013-06-19. 
  29. 29,0 29,1 Ioffe 2010.
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 Sebag Montefiore 2016.
  31. Pipes 1991, p. 104.
  32. Sokolov, p. 12.
  33. Bullock 2012.
  34. 34,0 34,1 Rappaport 2010, p. 20.
  35. 35,0 35,1 Rappaport 2010, p. 23.
  36. Rappaport 2010, p. 102.
  37. Rappaport 2010, p. 31.
  38. Massie 2012, p. 283.
  39. King & Wilson 2005, p. 127.
  40. Rappaport 2010, p. 27.
  41. Radzinsky 1992, p. 383.
  42. Massie 2012, p. 278.
  43. 43,0 43,1 Rappaport 2010, p. 16.
  44. Massie 2012, p. 289.
  45. 45,0 45,1 Rappaport 2010, p. 17.
  46. Rappaport & 2010 118–119.
  47. Rappaport 2010, p. 130.
  48. 48,0 48,1 Rappaport 2010, p. 125.
  49. Slater 2007, p. 53.
  50. Rappaport 2010, p. 120.
  51. Rappaport 2010, p. 144.
  52. Massie 2012, p. 4.
  53. Solovev V.N. "Сравнительный анализ документов следствия 1918 — 1924 гг. с данными советских источников. С. 2" (en ruso). Arquivado dende o orixinal o 2013-05-27. 
  54. "Медведев (Кудрин) Михаил Александрович (1891-1964)". Arquivado dende o orixinal o 2013-04-17. 
  55. Solovev V.N. "Сравнительный анализ документов следствия 1918 — 1924 гг. с данными советских источников и материалами следствия 1991 — 1997 гг.". Arquivado dende o orixinal o 2013-05-24. Consultado o 2013-05-22. 
  56. Massie 2012.
  57. 57,0 57,1 Massie 2012, p. 8.
  58. King & Wilson 2005, p. 303.
  59. Massie 2012, p. 6.
  60. Radzinsky 1992, p. 380–393.
  61. "Photographic scans of Sokolov's investigation, published in 1924". 18 de decembro de 2015. Consultado o 9 de marzo de 2017. 
  62. Slater 2007, p. 8.
  63. Rappaport 2010, p. 194.
  64. Rappaport 2010, p. 196.
  65. 65,0 65,1 65,2 65,3 65,4 65,5 65,6 65,7 Sebag Montefiore 2016, p. 828.
  66. 66,0 66,1 66,2 66,3 66,4 Rappaport 2010, p. 197.
  67. 67,0 67,1 67,2 67,3 Slater 2007, p. 9.
  68. Slater 2007, p. 10.
  69. Rappaport 2010, p. 198.
  70. Sebag Montefiore 2016, p. 639.
  71. Rappaport 2010, p. 199.
  72. 72,0 72,1 Rappaport 2010, p. 203.
  73. Rappaport 2010, p. 201.
  74. Rappaport 2010, p. 202.
  75. Rappaport 2010, p. 204.
  76. 76,0 76,1 76,2 Massie 2012, p. 26.
  77. Rappaport 2009.
  78. Steinberg, Khrustalëv & Tucker 1995.
  79. "Murder of the Imperial Family - Yurovsky Note 1922 English". Alexander Palace. Consultado o 21 de novembro de 2015. 
  80. Rappaport 2014, p. 379.
  81. Massie 2012, p. 124.
  82. Rappaport 2010, p. 218.
  83. Massie 2012, p. 10.
  84. Massie 2012, p. 39.
  85. Massie 2012, p. 123.
  86. Rappaport 2010, p. 212.
  87. Alla Astanina (18 April 2015). "Nikolai Sokolov: The man who revealed the story of the Romanov killings". Russia Beyond the Headlines. Consultado o 10 de marzo de 2017. 
  88. Remnick, Reporting: Writings from the New Yorker, p. 222
  89. Eve M. Kahn (3 de abril de 2014). "Treasures and Trivia of the Romanov Era". New York Times. Consultado o 30 de marzo de 2017. 
  90. 90,0 90,1 Massie 2012, p. 19.
  91. Sokolov, p. 12. 
  92. Slater 2007, p. 45.
  93. 93,0 93,1 93,2 Rappaport 2010, p. 219.
  94. Pringle 2015, p. 261.
  95. Massie 2010, p. 26.
  96. Massie 2010, p. 30.
  97. Massie 2012, p. 32-35.
  98. Massie 2012, p. 30.
  99. Massie 2012, p. 31.
  100. Massie 2012, p. 40 e ss.
  101. "Romanovs laid to rest". BBC News. 17 de xullo de 1998. 
  102. "The Last Tsar". Russian Archives Online. Consultado o 15 April 2017. 
  103. Rappaport 2010, p. 221.
  104. "Russia dig finds 'tsar's family'". BBC News. 24 de agosto de 2007. Consultado o 13 de marzo de 2017. 
  105. Anna Malpas. "100 years on, debate rolls on over Russia's last tsar". Yahoo News. Consultado o 13 de marzo de 2017. 
  106. Luke Harding (25 de agosto de 2007). "Bones found by Russian builder finally solve riddle of the missing Romanovs". The Guardian. Consultado o 13 de marzo de 2017. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]