Diferenzas entre revisións de «España»

Saltar ata a navegación Saltar á procura
Etiqueta: edición de código 2017
Etiqueta: edición de código 2017
{{Legend|#91cba8|'''[[Lingua asturiana|Asturleonés]]'''}}
{{Legend|#fede99|'''[[Lingua aragonesa|Aragonés]]''' }}]]
O idioma oficial e o máis falado no conxunto de España, por un 99% da poboación, é o '''[[Lingua castelá|español]]''' ou '''[[Lingua castelá|castelán]]''', lingua materna do 89% dos españois.<ref name=EUROBAR>[http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf Eurobarómetro 243: Os europeos e as súas linguas]</ref>
 
Ademais fálanse outras linguas, que, de acordo co establecido pola [[Constitución española de 1978|Constitución]], poden ser oficiais nas súas rexións dese acordoasí coao Constitución ouestablecen os Estatutosseus [[Estatuto de Autonomíaautonomía|Estatutos de cada [[Comunidade AutónomaAutonomía]]. Ordenadas por número de falantes nativos, estas linguas son:
 
* [[Lingua catalá|Catalán]] ou [[valenciano]] (9% da poboación)<ref name=EUROBAR/>, cooficial en [[Cataluña]], as [[Illas Baleares]] e a [[Comunidade Valenciana]] (nesta última baixo o nome oficial de [[valenciano]]<ref>{{Cita web |url=http://www.gva.es/cidaj/cas/c-normas/5-1982.htm |título=Artigo 7 do Título I do Estatuto da Comunidade Valenciana |data-acceso=31 de xaneiro de 2009 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20070706063412/http://www.gva.es/cidaj/cas/c-normas/5-1982.htm |dataarquivo=06 de xullo de 2007 |urlmorta=si }}</ref>). É falado tamén, sen status de cooficialidade, na zona oriental de [[Aragón]], coñecida como [[Franxa de Aragón]]. A Lei de Linguas de 2009 regula o uso, a protección e a promoción do catalán en Aragón, dando á lingua dereitos como o seu uso na educación, así como dirixirse con ela nas administracións aragonesas, definíndoa como «lingua propia, orixinal e histórica» da comunidade autónoma, aínda que sen chegar a concederlle o grao de cooficialidade. É falado tamén, sen status de cooficialidade, en tres concellosmunicipios da comarca [[Rexión de Murcia|murciana]] de [[El Carche]].
* [[Lingua galega|Galego]] (5 % da poboación)<ref name=EUROBAR/>, cooficial en [[Galicia]]. É falado tamén na [[Terra Eo-Navia]] ([[Asturias]]), no oeste do [[O Bierzo|Bierzo]] ([[provincia de León|León]]) e nas [[As Portelas|Portelas]] ([[Provincia de Zamora|Zamora]]), sen status de cooficialidade. Tamén se fala nalgúns concellos de [[Estremadura]] de maneira non oficial, na zona do [[Val de Xálima]], onde é coñecido tamén como ''[[Fala de Estremadura|Fala]]''.
* [[Lingua éuscara|Éuscaro]] (1% da poboación)<ref name=EUROBAR/>, cooficial no [[Euskadi|País Vasco]] e na zona vascófona de [[Navarra]], onde se denomina estatutariamente ''vascuence''. É falado tamén na zona mixta de Navarra (onde o éuscaro, sen ser oficial, goza de certo recoñecemento) e de forma moi minoritaria na non vascófona.
* [[Lingua occitana|Occitano]], cooficial en [[Cataluña]]<ref>Artigo 6 do [http://www.gencat.cat/generalitat/cas/estatut/titol_preliminar.htm#a6 Estatuto de Autonomía de Cataluña] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929115352/http://www.gencat.cat/generalitat/cas/estatut/titol_preliminar.htm#a6 |date=29 de setembro de 2011 }}</ref>, onde é falado, na súa [[Lingua aranesa|variedade aranesa]], nos concellos do [[Val de Arán]] ([[Provincia de Lleida|Lleida]]).
 
Tamén se falan patrimonialmente outras linguas ou dialectos [[lingua románica|románicasrománicos]] que non teñen status de lingua oficial aínda que, nalgúns casos, si diferentes graos de recoñecemento legal:
* [[Asturleonés]]:
**[[Lingua asturiana|Asturiano]] ou bable, nome glotónimo dado á lingua en [[Asturias]]. Sen carácter oficial, onde é obxectorecoñecido deno protecciónartigo segundocuarto odo [[Estatuto de Autonomía de Asturias|Estatuto de Autonomía]], que promove o seu uso e protección.<ref name=ASTURLEO/>
** [[Lingua leonesa|Leonés]], nome glotónimo dado á lingua nasfalada no norte e oeste das provincias de [[provincia de León|León]] e [[provincia de Zamora|Zamora]]. Sen carácter oficial, é obxecto de protección segundoespecífica ono artigo quinto do [[Estatuto de Autonomía de Castela e León]].<ref name=ASTURLEO>[http://www.ciemen.org/mercator/pdf/ML_WP25_esp.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111091948/http://www.ciemen.org/mercator/pdf/ML_WP25_esp.pdf |date=11 de xaneiro de 2012 }} O Astur-Leonés</ref> Tamén se fala no concello [[Portugal|portugués]] de [[Miranda do Douro]], onde se denomina [[Lingua mirandesa|mirandés]] e si ten recoñecido o status de lingua cooficial.
** [[Cántabro]], coñecido tamén como ''montañés'' ou ''pasiego'', faladofala de transición entre o castelán e o diasistema asturleonés falada en [[Cantabria]]. Non ten carácter oficial.
** [[Lingua estremeña|Estremeño]], faladofala nasde transición entre o castelán e o diasistema asturleonés falada en certas provinciasáreas de [[provinciaEstremadura]] e na comarca de Salamanca|Salamanca[[El Rebollar]], eno sur de [[Estremaduraprovincia de Salamanca|Salamanca]].<ref>{{Cita web|título=Promotora Española de Lingüística|url=http://www.proel.org/index.php?pagina=lenguas/extremeno|páxina-web=www.proel.org|data-acceso=2020-01-04}}</ref>
* [[Lingua aragonesa|Aragonés]], falado na zona norte da [[provincia de Huesca]].<ref>{{Cita web|url=http://www.boa.aragon.es/cgi-bin/BOAE/BRSCGI?CMD=VEROBJ&MLKOB=478436853737|páxina-web=|título=Boletín oficial de Aragón|data-acceso=4 de xaneiro de 2020|lingua=es}}</ref> A Lei de Linguas de 2009 e a Lei de Linguas de 2013 regulan o uso, a protección e a promoción do aragonés, dando á lingua dereitos como o seu uso na educación, así como dirixirse con ela nas administracións aragonesas. Defínese como «lingua propia, orixinal e histórica» da comunidade autónoma, aínda que sen chegar a concederlle o grao de cooficialidade.
 
Outras linguas autóctonas, non recoñecidas oficialmente e con poucos falantes son o [[Lingua portuguesa|portugués]], falado en localidades fronteirizas de [[Estremadura]], practicamente desaparecido; o [[Lingua bérber|bérber]], falado na cidade autónoma de [[Melilla]] e o [[Lingua árabe|árabe]], falado na cidade autónoma de [[Ceuta]].
47.568

edicións

Menú de navegación